ABD ile İran arasında yeniden çatışmalara yol açan Hürmüz Boğazı ile ilgili ihtilafın aşılması için Umman devrede. Umman’ın İran’a boğazdan geçen gemilerden gönüllü ücret alınmasını içeren yeni bir teklif sunduğu ileri sürüldü.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın ve daha sonra 8 Nisan’da ilan edilen ateşkes sürecindeki görüşmelerin seyrini etkileyen Hürmüz Boğazı ile ilgili gerilim devam ederken, krizin aşılması için Umman’ın yeni bir öneriyi gündeme getirdiği bildirildi.
Hürmüz’de gerilim sürüyor | ABD-İran mutabakatı belirsizlikte: Tam teşekküllü savaşa dönüş olur mu?
Savaştan önce küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin beşte birini karşılayan Hürmüz Boğazı, savaşın başlamasıyla birlikte İran tarafından gemi geçişlerine kapatıldı. İran, 8 Nisan’daki ateşkesten sonra da boğazı açmaya yanaşmadı. 18 Haziran’da ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından resmen imzalanan mutabakat zaptının da önemli bir başlığı Hürmüz Boğazı idi.
14 madde ve 60 günlük müzakere | Trump ve Pezeşkiyan mutabakat zaptını imzaladı
İran’ın küresel ölçekte petrol maliyetlerinin artışını tetiklemek ve böylece ABD üzerinde baskı oluşturmak amacıyla önemli bir koz olarak kullandığı Hürmüz Boğazı’nın statüsünün mutabakat zaptının öngördüğü 60 günlük müzakere sürecinde ele alınması bekleniyordu. Ancak müzakere süreci başlamadığı gibi, Hürmüz Boğazı nedeniyle taraflar arasında 10 Temmuz’dan sonra yeniden çatışmalar başladı ve mutabakat zaptı önemli ölçüde çöktü.
ABD tarafı boğazın savaştan önce olduğu gibi gemi geçişlerine ücretsiz olmasını istiyor. İran ise, yeni dönemde boğaz üzerinde yeni bir statüko oluşturmak niyetinde ve buna göre gemilerden ücret alınacağını savunuyor.
Hürmüz’den sonra Babu’l Mendeb kozu | Yeni bir kriz: ‘İran, Husilere talimat verdi’
ABD Başkanı Donald Trump, 11 Temmuz’da başlayan ve 13 gece üst üste gerçekleşen ABD saldırılarını 25 Temmuz’dan sonra durdurdu ve İran ile görüşmelere şans vermek istediğini belirtti. Ancak Trump, sonraki günlerde yaptığı açıklamalarda İran ile görüşmelerin sonuç vermemesi halinde saldırılarını sürdürecekleri tehdidinde de bulundu.
UMMAN DEVREDE: TAHRAN’A YENİ BİR ÖNERİ SUNULDU
Hürmüz Boğazı ile ilgili yaşanan ihtilafın aşılması için son günlerde boğaza kıyısı bulunan ve İran ile yakın ilişkileri olan Umman devrede.
Reuters haber ajansı, Körfez ülkelerinden bir kaynak ve Batılı bir diplomata dayandırdığı haberinde, Umman’ın Hürmüz Boğazı’nın yönetimini içeren ve boğazın kullanımı için gönüllü ücretler toplamayı da kapsayan bir planı İran’a sunduğunu duyurdu.
Umman’ın önerisi kapsamında kapsamında İran tek başına kontrolü elinde bulundurmayacak ve ücretler gönüllülük esasına dayanacak.
Bu sistem, Endonezya, Malezya ve Singapur’un gemilerden navigasyon, çevre koruma ve arama kurtarma operasyonlarını finanse etmek için gönüllü katkı payı ödemelerini istediği Asya’daki Malakka Boğazı’ndaki sisteme benziyor.
Reuters’a konuşan Batılı diplomat bunu, uçak bileti alan herkesin emisyonlarını dengelemek için ödeme yapmak isteyip istemediğini işaretleyebileceği, uçuşlar için gönüllü bir karbon vergisine benzetti.
Körfez kaynakları, dün akşam itibarıyla İran’dan teklife ilişkin resmi bir yanıt gelmediğini belirtti. Ummanlı yetkililer hafta sonu Tahran’da İranlılarla bir araya gelmişti.
İran Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi dün Umman ve Suudi Arabistanlı mevkidaşlarıyla Hürmüz Boğazı konusunu görüştü ve bölgesel iş birliğinin gerekliliğini vurguladı.
