Kürt bölgelerinin kalkınmasında bölgesel ve özerk kamu bankası gereği üzerine

Türkiye ve Suriye'deki Kürtler bağımsız ulus-devletlerini kurmak yerine bulundukları ulus-devletlere demokratik entegrasyonu seçtiklerine göre, kendi ulusal para birimlerine ve kalkınmalarını finanse edecek parayı yoktan yaratan bankalara ve o bankalara bir likidite açığı durumunda ihtiyaç duydukları rezerv parayı sağlayacak Merkez Bankası’na da sahip olmayacaklar

NûMedya24

İlhan DÖĞÜŞ

Barışla herkes kazanmaz

Barış bazıları için konfor alanlarını dağıtır. Savaşın en tehlikeli sonuçlarından biri, düşmanlığın zamanla bir konfor alanına dönüşmesidir. Çünkü düşmanınız varsa kendinizi tanımlamak kolaydır. Kim olduğunuzu anlatmak için ne olduğunuzu söylemeniz gerekmez. Kimin karşısında olduğunuzu söylemeniz yeterlidir. “Biz” ve “onlar.” “Vatanseverler” ve “hainler.” “Bizimkiler” ve “teröristler.” “Gerçek muhalifler” ve “işbirlikçiler.”

NûMedya24

Ercan Jan AKTAŞ

İsyandan Silahsızlanmaya:

1914 Bitlis İsyanı sonrasında Osmanlı hükümetinin başvurduğu af, 1928 tarihli 1239 sayılı Kanun ve 2026 tarihli 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, birbirlerinden son derece farklı tarihsel koşullarda ortaya çıkmış olsalar da bu bakımdan aynı uzun tarihsel çizgi içerisinde değerlendirilebilirler.

NûMedya24

Sedat ULUGANA

6-7 Eylül 1955:

Devlet ile yurttaş arasındaki ilişki yalnızca hukukla kurulmaz. Aynı zamanda bir beklenti sözleşmesidir. Devlet yurttaşa şunu vaat eder: Hayatın korunacaktır. Mülkiyetin korunacaktır. İnancın korunacaktır. Kimliğin nedeniyle hedef haline geldiğinde devlet senin yanında olacaktır. 6-7 Eylül gecesi bu sözleşme çöktü.

NûMedya24

Doğu ERGİL

Mazlum Abdi ne etti?

Kürtler, Suriye'de "bütünleşme" temelli yürüttükleri siyaset ve diplomasi kazanımlarını güçlendiren ve yeni adımların önünü açan bir hat kuruyor. Hem sonraki adım olan anayasa yapımı için rol sahibi oluyor hem de siyasal mücadeleye entegre bir hacimli güç olarak, tüm kurumlarıyla Suriye'yi yönetmeye talip olacak bir gelecek için kolları sıvıyorlar.

NûMedya24

Akın OLGUN

Yeni Bir Ortadoğu Şekillenirken Kürtler

Kürtler demografik olarak Ortadoğu’nun en büyük dört halkından biri. Ortadoğu’da 50 milyon civarında Kürt yaşıyor. Yeni Ortadoğu’da eğer bir istikrar oluşacaksa, Kürt meselesi çözülmeden bunun sağlanması kolay değil. Oluşturulmaya çalışılan yeni ticaret ve enerji yolları açısından da Kürdistan toprakları önemli bir yerde duruyor. Bu nedenle Kürt siyasetinin ve Kürt toplumunun, içinde bulundukları ulus devletlere entegrasyonu, kurulmakta olan yeni Ortadoğu’nun en önemli meselelerinden biri.

NûMedya24

Alişan AKPINAR

“Öcalan ile görüşme tutanağı” münasebetiyle süreç hakkında serbestçe fikirler (2)

Kaldığımız yerden devam edelim. Buraya kadar Kürtleri etkileyen devlet-hükümet ağırlıklı dış faktörler üzerinde durduk. Sıra geldi içsel etkenlere, yani Kürt tarafına. Bir varsayım olarak Türkiye’de işler kötüye giderse ve süreçten istenen sonuç alınamazsa, açık faşizmin, ırkçılığın ve etnik çatışmaların karşısında Kürtlerin nasıl bir tutum alacağı ve bu krizi nasıl yönetecekleri hayati bir sorundur.

NûMedya24

Faik BULUT

Bir terzinin şehri

Bir insanın ne kadar kıymetli olabileceğini, bir şehir tarafından ne kadar derinden tanınabileceğini ilk kez onda gördüm. Bunu kimsenin söylemesine gerek yoktu. Birinin önünüzde saygın olduğunu anlamak için bazen unvanını bilmeniz gerekmez.

NûMedya24

Şiyar DİCLE

Altan Tan ve Aleviler

Alevilerin bir kısmını siyasal ve toplumsal sorunların sorumlusu gibi göstermek, barış sürecine ümmetçi bir darbe girişimde bulunmaktan başka bir şey değildir. Barışın kurucu ve destekleyici özneleri olan Alevileri, sosyalistleri, demokratları ve farklı toplumsal kesimleri hedef göstermek, onları barışın dışında konumlandırma çabasından başka bir anlama gelmez.

NûMedya24

Yüksel MUTLU

“Öcalan ile görüşme tutanağı” münasebetiyle süreç hakkında serbest fikirler (1)

Metinlerdeki tahrifatı yahut dezenformasyonu kim/kimler yapmış olabilir? Aklımıza ilk gelenleri sıralayalım: Norm devlet ile norm dışı devlet; Türkiye genelinde Türkçü muhalefet taraftarları (İYİ Parti, Zafer Partisi gibi); kimi dogmatik Atatürkçü/Kemalist askerler ve siviller; Kürt mahallesindeki süreç karşıtları; uzak ihtimal bile olsa İsrail muhibbi Türkiyeliler; Kürtlerin barışma yerine savaşmasını isteyenler vb.

NûMedya24

Faik BULUT

İmralı Heyeti’nin toplantısından çıkan mesaj: ‘Ortak acı’ya davet

Çetin Arkaş’ın dünkü konuşmalarının tamamının ana mesajı “ortak acı” kavramında düğümleniyordu. Sürecin başarısı ve birlikte yaşamı inşa etmenin yolu 'ortak acı’da buluşmaktı.

NûMedya24

Namık Kemal DİNÇ

Türkiye Neden Patinaj Yapıyor?

Türkiye’nin ihtiyacı daha güçlü bir iktidardan önce daha güçlü kurumlardır. Daha fazla emirden önce daha iyi bilgi gerekir. Daha fazla üniversiteden önce daha iyi üniversite gerekir. Daha fazla yatırım teşvikinden önce hukuk güvenliği gerekir. Daha fazla millî gurur söyleminden önce performans gerekir. Daha fazla sadakatten önce liyakat gerekir.

NûMedya24

Doğu ERGİL

Teknoloji Cumhuriyeti’nin Savaş Makinesi Palantir ve NATO İş Birliği

Veri bu nedenle hiçbir zaman "yalnızca veri" değildir. Onu kimin topladığı, hangi amaçla işlediği, hangi örüntüyü anlamlı kabul ettiği ve ortaya çıkan bilgiyi kimin kullanabildiği, doğrudan iktidarla ilgili. Teknoloji tam da burada görünmez bir "tarafsızlık perdesi" yaratıyor: Ekranda sonuç pat diye çıktığında, o sonuca gelene kadar yapılan insani ve siyasi tercihlerin çoğu buharlaşıyor.

NûMedya24

Menekşe KIZILDERE

Resimler, sesler, gözyaşları

Kürtlerin barışma, müzakere etme, kendini okuma, kendini yenileme, kendini yeniden örgütleme derdinin bu kadar yalnız kaldığı bir dönem olmadı değil elbette ama bu kadar geri bir noktadan konuşulup, tartışıldığı bir dönem olmamıştır evet. Barış talebi, onu örgütleme tavrı, müzakere edecek gücü ve iradeyi kazanma pratiği çok şey söylüyor ama esas olarak iktidara talip olma seslenişi sarsıcı ve bu hissediliyor olmalı.

NûMedya24

Akın OLGUN

Bavul

Uzun yıllardır köşlerde bekleyen bavullar yeniden açılıyor, yıllardır dokunulmadan duran eşyalar elden geçiriliyor, hayatın başka bir sayfasına ait olduğu sanılan giysiler yeniden katlanıyor. Bir zamanlar kaçışın, ayrılığın ve mecburiyetin sessiz tanığı olan bavullar, şimdi dönüşün ihtimalini taşıyor.

NûMedya24

Ercan Jan AKTAŞ

İngiltere, cihatçı komutanı Colani’yi nasıl başkan yaptı?

Yüzyıl öncesine dönüp bakarsak aynı geleneksel politikayla karşı karşıya kaldığımız görülecektir. Belki de oralarda Birinci Dünya Savaşı sürecinde Ortadoğulu halklar ile toplulukların sosyal-siyasal-ruhsal durumunu çok iyi çözümlediği kabul edilen İngiltere Başbakanı Winston Churchill’in konumuzla ilgili tarihi tespitiyle karşılaşacağız: “Orta Doğu’yu yönetmek istiyorsan, Kürtleri yaralı bırakacaksın. Ne yaşatacak, ne öldüreceksin. Yaralı bırakacaksın!”

NûMedya24

Faik BULUT

Sabahat Akkiraz

“Yetmiş iki millete bir nazarla bakmak” anlayışının içinden çıkan deyişlerle yıllarca kendisine yer edinip, bugün ırkçı, ayrıştırıcı ve tekçi söylemlerin taşıyıcısı haline gelmek büyük bir tutarsızlıktır. Aleviliğin özü, bir kimliği diğerinin üzerine çıkarmak değil; farklılıkları insanlık ortaklığında buluşturmaktır. Aleviliğin tarihsel hafızası bize üstünlük kurmayı, dışlamayı ve ayrıştırmayı değil; zulme karşı durmayı, kucaklamayı ve hakikatte buluşmayı öğretir.

NûMedya24

Yüksel MUTLU

Türklerin 90’lı yılları: Kürt mü dediniz?

İkibin’e Doğru’nun sorusuna kültürel ve bilimsel anlamda verilen “evet”lerin cılızlığı Sancar’ın deyimiyle “sivil aklın felç” halini de anlatıyor bize. Bu felce sadece siyaset neden olmadı, akademi ve kültür sanat dünyasının fikir ve uzam çöllüğü de neden oldu: Tek tip’leştiren bir tornadan geçen aklın “çoğulculuğun” evrenselliğinden ölesiye korktuğu bir ortamda aşında işinde olan halk ne düşünsündü?

NûMedya24

Güler YILDIZ

Seçim, temsil ve sandalyelerin seyahati

Bir milletvekili ilkeleri nedeniyle parti değiştiriyorsa, neden milletvekilliğinden de istifa edip yeni partisinin programıyla yeniden seçmenin karşısına çıkmasın? Hukuken buna mecbur değildir. Ama demokratik etik açısından bu argüman çok güçlüdür. Çünkü özellikle nispi temsil ve parti listesi sistemi altında milletvekilliği yalnızca kişinin şahsi malı sayılamaz. Sandalyenin arkasında parti etiketi, seçim programı ve o partiye oy vermiş yüz binlerce, hatta milyonlarca, insan vardır.

NûMedya24

Doğu ERGİL

Silivri Entegre Adaletsizlik Tesisleri

İzleyici sanıkları göremiyor. Sanıklar yargılayanları göremiyor, avukatlarıyla temasa geçemiyor. Adaletin mekanı olmaz ama Silivri’de gördük ki adaletsizliğin bal gibi olur.

NûMedya24

Ali Duran TOPUZ

Fransa 2027: Aşırı Sağ ile Radikal Sol Arasında Bir Seçim mi?

2027 için güncellenen programda VI. Cumhuriyet fikri, Mélenchon’un yalnızca hükümet değişikliğini değil, Fransa’nın siyasal rejimini ve yurttaş-devlet ilişkisini yeniden kurma iddiasının merkezinde duruyor. “Yeni Fransa” projesi; neoliberal ekonomik düzenle, mevcut kurumsal yapı ve siyasal karar alma biçimleriyle bir kopuşu, halkın karar süreçlerine daha doğrudan katılımını, sosyal eşitsizliklerin azaltılmasını ve ekolojik dönüşümün devlet politikalarının merkezine yerleştirilmesini hedefliyor.

NûMedya24

Ercan Jan AKTAŞ

Kendini bilmek

Her şeyi, “ama siz de” diyerek olumsuzlayan o üçkağıtçılığın, Kürtlerin öne çıktığı her anda ortalığı velveleye vermesi ne kadar da ilginç. Mücadele hakikatinde, toprağa düşen her ismin bir hikayesi var oysa. Zulümle erken tanışmış olmaktan değil sadece hayır, onun dışında bir şey görmemiş, yaşamamış olmasından da…

NûMedya24

Akın OLGUN

Utancı ne zaman konuşacağız?

Ben bu soruyu Zilan’ın kıyısından soruyorum. Zilan Katliamı’nın hafızası benim için yalnızca tarih kitaplarında kalan bir geçmiş değil; aileler üzerinden kuşaktan kuşağa taşınan bir hafıza. Katliamın ardından parçalanan aileler, sürgün edilen çocuklar, kaybedilen yakınlar ve yıllar sonra yeniden toprağına dönenler bu hafızanın parçalarıdır. Bu nedenle Zilan’a baktığımda yalnızca katliamın kendisini değil, katliamdan sonra insanların bu topraklarda nasıl tutunduğunu da görüyorum.

NûMedya24

Menekşe KIZILDERE

Mekke İttifakı:

Nitekim anlaşmanın adı bile içeriği kadar önemli bir mesaj taşıyor: “Mekke Anlaşması.” Mekke, İslam dünyasında sembolik bir öneme sahip ve üç ülkenin sınırlarının ötesine uzanarak dünya nüfusunun dörtte birini kapsıyor. Ayrıca bahsi geçen İttifak sadece “İslami NATO” algısına yol açmıyor; aynı zamanda İran ile bölgedeki uzantıları sayılan Hizbullah (Lübnan), Hamas-İslami Cihad (Filistin), Haşdi Şabi (Irak) ve Husi Hareketi (Yemen) nedeniyle “Şii Hilali” diye anılmasından ötürü Mekke merkezli “Sünni Kalkan” yani mezhepsel bir algıya da yol açabiliyor. Cihatçı Selefi-Sünni Ahmed Şara’nın başında bulunduğu “Yeni Suriye” ise Mekke İttifakı’nın özel gündeminde yer alıyor.

NûMedya24

Faik BULUT

Çölün sakladığı halk: Konya Kürtleri

Ez cümle ; Konya çölünün ortasında, kimsenin bakmadığı bir yerde, sekiz asırdır süren bir halk hikâyesi var. Ne saf bir mağduriyet anlatısına indirgenebilir bu hikâye, ne de nostaljik bir "kadim dostluk" masalına… İçinde devlet şiddeti de var, halklar nezdindeki komşuluğun sıcaklığı da; asimilasyon da var, direniş de… Belki de bu ülkenin kendisiyle en dürüst yüzleşmesi, işte tam da böyle "bilinmeyen" tarihlerin — merkeze en uzak, en unutulmuş farklı köşelerin — sabırla kayda geçirilmesinden geçiyor…

NûMedya24

Sedat ULUGANA

‘Yasanın önünde’ beklerken

Kafka’nın öyküsündeki köylü, “yasaya erişmek için” ölene kadar bekler. Üstelik kapı açıktır. Çıkan yasa bir kapı aralıyorsa, o kapıdan geçip “asıl yasa”ya (hukuk ve siyaset zeminine) ulaşmak ancak mücadeleyle mümkün olacak.

NûMedya24

Ali Duran TOPUZ

Mekke’den sonra

NATO ile Mekke Paktı bugün birbirlerinin alternatifi değildir. Fakat gelecekte kriz coğrafyaları kesişebilir. Pakistan–Hindistan çatışması, Körfez savaşı veya Türkiye–İsrail gerilimi gibi senaryolarda Ankara’nın iki ayrı güvenlik sistemindeki pozisyonu daha karmaşık hâle gelebilir. Bu nedenle Türkiye’nin üyeliği paktın hem en büyük varlıklarından hem de en büyük kurumsal bilmecelerinden biridir.

NûMedya24

Doğu ERGİL

Yeni bekleme dönemi ve Yeni Parti’yi ebelemek

Yasayı bekliyorduk, şimdi uygulamayı bekleyeceğiz. Yani kapı aralandı ama içeri kimse girmiş-çıkmış değil. Hal böyleyken Yeni Parti’nin hata yaptığını, oyundan düştüğünü öne sürmek aşırı bir iddia.

NûMedya24

Ali Duran TOPUZ

Yeni Parti ve “Hayır”

Görünen o ki, Özel’in inatla kurduğu ve korumaya çalıştığı Kürt sorununun çözümüne dair pozitif tavrı, partisinin 54 milletvekili ve içinde yakın çalışma arkadaşlarının da olduğu isimlerce veto edildi. Böylece İmamoğlu, parti içinde belirleyici gücün kendisi olduğunu da ilan etmiş oldu. Özetle bu bir iletişim kazası değil, adım adım örgütlenmiş bir tavrın sonucuydu diyebiliriz.

NûMedya24

Akın OLGUN

Süreç; Anahtar, Kök, Çerçeve

Tarihin yönünü değiştirenler, çoğu zaman en büyük güce sahip olanlar değil; doğru dayanak noktasını bulanlar olmuştur. Bu nedenle bugün önümüzde duran süreç yalnızca yeni bir başlangıç değil, aynı zamanda demokratik bir Cumhuriyetin inşası için yakalanmış tarihsel bir imkândır.

NûMedya24

Ercan Jan AKTAŞ

İsrail’in açık istihbarat ve gizli ajan devşirme yöntemleri-2

Bu gibi hadiselerde iş gelip kişinin zafiyetlerine ve zayıf noktalarına dayanmaktadır. Davranışlardaki herhangi bir bozukluk veya karakterdeki zaaflar, kişisel menfaatlerin ön planda tutulması, örgüt içi ihtilaflarda keskin tavırlar vs söz konusu kişinin devşirilmesi için potansiyel hedef ve muhtemel bir devşirme adayı olmasının yolunu açabiliyor.

NûMedya24

Faik BULUT

Teklif geldi: Zor yolu seçmek

Meselenin yasa aşamasına gelmesi gayet önemli, fakat bu başlangıç niye hedefe daha uygun olmasın? Örneğin “ifade özgürlüğü”ne ilişkin boyut neden “terör” kavramı eşliğinde ele alınsın?

NûMedya24

Ali Duran TOPUZ

İsrail’in Filistin ve Lübnan’da ajan devşirme yöntemleri

Savaş meydanları sadece ajan devşirme yeri değildir. Düşmanın zindanları da bu tür tecrübelerle doludur. Filistin direniş örgütleri 1960’lardan günümüze sorguda veya uzun hapis yıllarındaki süreçte düşman istihbaratının ağına düşebilmektedir. Bu nedenle ajan oldukları tespit edilenler öncelikle bu tutumundan vazgeçmeye ikna edilir; olmazsa öldürme dâhil birçok yöntemle cezalandırılır.

NûMedya24

Faik BULUT

Düşünmeyi bıraktığımız gün

Bugün modern dünyada yaşanan birçok siyasal ve toplumsal krizin temelinde, adalet ile ahlâk arasındaki bağın zayıflaması veya kopması vardır. Gücün, hukukun önüne geçtiği; çıkarın vicdanı bastırdığı toplumlarda insanlar devlete, kurumlara ve birbirlerine güvenmezler. Oysa kalıcı barışın, toplumsal huzurun ve demokratik düzenin temeli yalnızca güçlü yasalar değil; aynı zamanda güçlü bir ahlâk anlayışıdır.

NûMedya24

Doğu ERGİL

Ceuta Vakası: Göçün Jeopolitiği ve Dezenformasyon

Avrupa'nın göç politikaları büyük ölçüde sınırların militarizasyonuna ve geri gönderme mekanizmalarına dayanırken, Ceuta bir kez daha bu yaklaşımın tek başına çözüm üretmediğini gösterdi. İnsanlar yalnızca yoksulluk, çatışma ve savaşlar nedeniyle değil; yanlış bilgilendirme, siyasi krizler ve bölgesel güç mücadelelerinin de etkisiyle hayatlarını riske atıyor. Bu nedenle göçü yalnızca sonuçları üzerinden değil, onu üreten siyasal, ekonomik ve diplomatik koşullar üzerinden tartışmak gerekiyor.

NûMedya24

Ercan Jan AKTAŞ

Barış karşıtlığı, çene ve tetik

“Barış” diyenin kurduğu iradeyi, aldığı inisiyatifi güçlendirmenin ve bunu ortak mücadelenin bir parçası haline getirmenin siyasetinden korkmak, yarına dair hiçbir iddiam yok anlamına gelir ki bu siyasi karaktersizliğin tanımıdır.

NûMedya24

Akın OLGUN

Yasaları beklerken 2: Mücadele mimarisinin dönüşümü

Bu yazı bir hüküm yazısı değil. Öcalan'dan (ve İmralı çevresinden) gelen metinlere bakarak nasıl bir mücadele mimarisi tasavvur edildiğini anlamaya çalışıyor.

NûMedya24

Ali Duran TOPUZ

Ezberlerin ötesinde: Amedspor ile futbolu yeniden düşünmek

Hiçbir spor kulübü tek başına toplumu değiştiremez. Lakin toplumun kendini değiştirebileceği ilişkilerin önünü açabilir. Çocukların ve gençlerin sporla kurduğu ilişkiyi genişletebilir; kadınların kulübün bütün yaşamında kurucu özne hâline gelmesine alan açabilir; taraftarı yalnızca tribünde alkışlayan değil, kulübün canlı hafızası ve eleştirel vicdanı hâline getirebilir. Kentin farklı kesimlerini ortak bir hayatın parçası yapabilir. Çözümün kendisi olmayabilir; ama çözümün en güçlü kurumlarından biri olabilir.