Beytü’l-Hikme Artık Ateşe Verilmiyor, Sessizce Platformlaşıyor
Mesele yapay zekânın tarihi yeniden yazıp yazmayacağı değildir. Böyle bir iddiayı bugünden kesin olarak ileri sürmek mümkün değildir. Ancak geçmişe erişimin, geçmişin nasıl sınıflandırılacağının ve hangi anlatıların görünür kalacağının giderek birkaç küresel şirketin teknik kapasitesine bağımlı hale gelmesi başlı başına yeni bir iktidar biçimini işaret etmektedir.
NûMedya24
Menekşe KIZILDERE
33 Düş Yolcusu
Bugün aradan geçen yıllara rağmen 19 Temmuz'un Rojava'da yaktığı özgürlük ateşi de, 20 Temmuz'da Suruç'ta yarım bırakılan yolculuk da halkların ortak hafızasında yaşamaya devam ediyor. Kobanê'ye doğru yola çıkan o gençler de yanlarında yalnızca oyuncaklar, kitaplar ya da inşaat malzemeleri taşımıyordu. Onlar, savaşın karşısına dayanışmayı; nefretin karşısına kardeşliği; ölümün karşısına ise yaşamı koyan yeni bir dünyanın mümkün olduğuna dair inancı taşıyorlardı.
NûMedya24
Ercan Jan AKTAŞ
Dolandırıcın mı var derdin var!
Başlığı Deniz Göktaş’ın “Devletin mi var derdin var” şakasına atfen attım. Peki devletle dolandırıcılığın ilişkisi var mı? Devlet dolandırıcıları yakalar tamam ama uyguladığı hukuk, seçtiği ekonomi politika, yürüttüğü idare tarzı aynı zamanda onları üretir de.
NûMedya24
Ali Duran TOPUZ
Irksallastırılmış Toplumsal Rejim, Sömürgesellik ve Kürtler (1)
Esasında Türkiye’de ortaya çıkan ırkçılığı Türk milliyetçiliği ve Türk ulus devlet iktidarının inşası ile ilişkilendirmek son derece önemli ve gereklidir. Nitekim 11. yüzyıldan itibaren sürekli olarak otokton (gerçek yerli) etnik grupların özyönetimleri yok edilip zayıflatılarak Türkleştirilmiştir. 20. yüzyıla gelindiğinde ise modern anlamıyla Türkiyelileştirilen bir coğrafyada Türk olmayanlara dönük ırkçılık sömürgecilikle ve kolonyal egemenlik ile ilişkilendirilmemiştir.
NûMedya24
Faik BULUT
Edirne 1931: Alevifobi tarihinden bir kesit-8
“Cinayet” manşetleriyle Hızırağa'nın adını öğrendik; Kızılbaşların sesini ise hiç duymadık. Doksan iki yıl sonra öğrendik ki köyün adı artık Hıdırağa diye yazılıyor, ahali de “tamamen gönüllü” olarak namaza başlamış.
NûMedya24
Ali Duran TOPUZ
Bir otokrat nasıl seçim yoluyla siyaset dışı bırakıldı?: Macaristan ve Viktor Orban örneği
Onların temel argümanı şudur: Demokrasiler, genellikle tankların kentlere yürümesiyle çökmez. Kapıyı demokratik kurumların bekçileri açar. İşte anahtar kavram budur: "Demokrasinin bekçileri"... Bu önermeyi açalım: Bir demokrasiyi anayasa korumaz. Mahkemeler de tek başına koru(ya)maz. Asıl koruyucu, demokratik aktörlerin, demokratik olmayan aktörlere karşı çizdiği ve koruduğu kırmızı çizgilerdir.
NûMedya24
Doğu ERGİL
Yarını görmek, yarına hazır olmak
Bu yanıyla, yeni Türkiye modelinde, ülkenin tüm demokratik kesimlerini, yarına dair derdini demokratik temelde temsil etmek isteyen tüm değerleri, emek, doğa, kadın merkezli milyonları, eşit “kurucu” özne olarak, halkların demokratik koalisyonu çatısı altında buluşturmak, Türkiye’nin ikinci yüzyılına açılan büyük de bir alternatif kapı olacaktır.
NûMedya24
Akın OLGUN
Edirne 1931: Alevifobi tarihinden bir kesit-7
Cumhuriyet 15 Temmuz’da Kızılbaşlardan “Eyü” isimli birine 8 yıl 4 ay hapis verildiğini yazar. İlk haberlerdeki “Bir kişiyi öldüren, iki kişiyi yaralayan” Mustafa’nın adı bile geçmez, fiile göre bu ceza çok azdır.
NûMedya24
Ali Duran TOPUZ
Umudun Dili, Barışın Sözü
Kürt meselesinin çözümü yalnızca güvenlik politikalarının değil, demokrasinin konusudur. Çünkü kalıcı barış, askeri yöntemlerle değil, demokratik siyaset, hukukun üstünlüğü ve toplumsal katılımın güçlenmesiyle inşa edilebilir. Farklı kimliklerin, dillerin, kültürlerin ve siyasal görüşlerin eşit yurttaşlık temelinde kendilerini özgürce ifade edebildiği bir toplum, çatışmayı değil ortak yaşamı büyütür.
NûMedya24
Ercan Jan AKTAŞ
Trump: “Rejim değişmedi diyemem”
Amerika'nın başlattığı ikinci operasyon da ilk operasyonun devamı niteliğinde görünüyor. Eğer ilk aşamanın amacı İran'ın askeri ve yönetim kapasitesini zayıflatmak ve rejim içerisindeki dengeleri sarsmak idiyse, ikinci aşamanın siyasi sonuçlar üretmeye yönelik olduğu değerlendirilebilir. Benim kanaatime göre bunun ardından üçüncü bir aşama daha gelebilir. Bu aşama, İran'da oluşacak yeni siyasi düzenin ABD'nin bölgesel çıkarları doğrultusunda yeniden şekillendirilmesine yönelik olabilir.
NûMedya24
Eyyüp DEMİR
Siyasal örgütlerde güç, kibir ve ilahlaşma eğilimleri
Günümüz siyasetine de ışık tutan ve üzerinde dikkatle durulması gerektiğine inandığımız ilk alıntımız şöyle: “Bir siyasi hareketin başına gelebilecek en büyük felaket, yöneticilerin ilahlaşmasıdır ki, ilahların kavgası, herkesi ifsat eder. Siyasette sorun güç sahibi olmak değil gücü paylaşamamaktır.”
NûMedya24
Faik BULUT
1931 Edirne: Alevifobi tarihinden kesit-6
10 Şubat’ta Edirne otoritelerinin dosyayı Divanı Harp’e yollamak istediğini öğreniriz. Ret cevabı veren mahkeme olayı “alelade” diye tanımlar. Basın-idare-yargı ilişkisi “Alevifobi”nin sadece bir söylem değil idare tekniği olduğunu gösterir.
NûMedya24
Ali Duran TOPUZ
NATO Ankara’da: Güvenlik Kazanıyor, Ya Demokrasi?
Zirvenin belki de en dikkat çekici yönü konuşulanlar değil, konuşulmayanlar: Türkiye'de muhalefete yönelik baskılar, seçilmiş belediye başkanlarının görevden alınması ve muhalefet liderlerine yönelik davalar... Bunların gündem dışına itilmesi manidar. Çünkü Avrupa'nın önceliği değişti. Güvenlik tehdidi büyüdükçe demokrasi ikinci plana düşüyor.
NûMedya24
Doğu ERGİL
Edirne 1931: Alevifobi tarihinden kesit-5
Cumhuriyet gazetesi vakayı “halk” ile “Kızılbaş” arasında keskin bir ayrım yaparak kurar, başlıkta “katil” der, içerde “sebebiyet veren”e döner.
NûMedya24
Ali Duran TOPUZ
İkinci Yüzyıl Türkiye’sinin derdi neyi geriyor?
Türkiye’nin ikinci yüzyılı yeni bir kapı aralamaya mecbur. Demirtaş’ın,“İçinden geçtiğimiz radikal değişim sürecini doğru algılayıp iyi analiz edebilenler eğer ki ahlaki, cesur bir duruş sergileyerek Türkiye’de büyük bir uzlaşmanın kapısını açabilirse işte o zaman kazanımlar on değil elli olur, yüz olur” cümlesi biraz da bu kısma denk düşüyor. O “Radikal Değişim” den ise hemen her kesim payını alıyor.
NûMedya24
Akın OLGUN
Fransa’da aşırı sağın kamusal alanı ele geçirme stratejisi
Araştırma, Fransa'daki tren istasyonlarında faaliyet gösteren Relay satış noktalarının yalnızca ticari mekânlar olmadığını; aynı zamanda aşırı sağcı yayınların ve iklim inkârcılığına dayanan dezenformasyonun sistematik biçimde dolaşıma sokulduğu ideolojik vitrinlere dönüştüğünü ortaya koyuyor. Böylece kamuya ait ulaşım alanları, fark edilmeden belirli bir siyasal söylemin normalleştirildiği gündelik karşılaşma mekânları hâline geliyor.
NûMedya24
Ercan Jan AKTAŞ
Edirne 1931 – Alevifobi tarihinden kesit-4
Milliyet’in savcılığı göklere çıkaran haberciliği bir yalanla bitiyor: Kızılbaşlar kadın, erkek bir arada çıplak oturmanın ayin gereğinden olduğunu söylemişlerdir
NûMedya24
Ali Duran TOPUZ
Aşiretten Örgüte: Cibranlı Halit Bey ve Kürt Siyasal Modernleşmesi
Nitekim 1924 yılına gelindiğinde, Azadî’nin içinde iki isim belirgin biçimde öne çıkıyordu: Cibranlı Halit Bey ve Şeyh Sait. Halit Bey daha çok askerî hazırlık ve örgütlenme boyutuyla, Şeyh Sait ise toplumsal mobilizasyon ve dinî meşruiyet alanıyla ilişkilendiriliyordu. Ancak süreç planlandığı gibi ilerlemedi. Ordu içindeki Kürt subayların Beytuşşebab’ta deşifre olması, bazı birliklerin firarı ve Ankara’ya ulaşan istihbarat, devletin erken müdahalesini beraberinde getirdi.
NûMedya24
Sedat ULUGANA
Kavramların gerçeklikle ikamesi
Bu eğilim son yirmi beş yılda Kürt siyasal yaşamında da belirginleşmiştir. Kürtlerin tarihsel ve toplumsal gerçekliği giderek kavramsal bir düzleme taşınmış, bu süreç yeni bir yabancılaşma biçimi üretmiştir. Pek çok kavram mistik, dinsel ve sembolik anlamlarla yüklenmiş; analitik düşüncenin yerini giderek lider merkezli kavramsal çerçeveler almıştır. Böylece tartışmaların amacı hakikati araştırmaktan çok, önceden belirlenmiş kavramsal sistemleri doğrulamak hâline gelmiştir. Bu yaklaşım, bilimsel yöntemden ziyade belirli görüşlerin topluma benimsetilmesine dayanmaktadır.
NûMedya24
Eyyüp DEMİR
Kürt meselesi ve çözüm sürecinde “Alaycı Kuşlar”ın rolü (2)
Görüştüğüm kişilerin ortak paydası şudur: Kürt meselesine ilişkin araba yokuşun %80’ini aşmış ama yolun %20’sinde takılıp tıkanmıştır. Önümüzde iki yaşamsal tercih vardır: Birileri, takılıp kalan arabaya tekmeyi vurup dereye yuvarlamayı tercih ederken bilhassa Öcalan’a hasımlık ve karalama temelinde tutumlarını gerekçelendiriyor; ikinci bir kesim ise yolda takılıp kalan arabaya omuz verip legal ve yasal yollardan düze çıkmasına yardımcı olmayı tercih ediyor.
NûMedya24
Faik BULUT
Edirne 1931, Alevifobi tarihinden bir kesit: 3
Edirne vakasına ve Menemen davasıyla ilgili haberlerin yanı sıra Vakit’teki bir tefrika, Alevilere yönelik nefret söyleminin “edebi ve tarihsel” plandaki entelektüel faaliyetlerle tahkim edildiğini gösterir.
NûMedya24
Ali Duran TOPUZ
Kürt meselesi ve çözüm sürecinde “Alaycı Kuşlar”ın rolü (1)
Bu tiplerin AKP iktidarı ile gizli kapaklı ilişkilerinin incelenmesi, bizi şu sonuca götürebilir: DEM geleneğine saldıranlar ve onları mürit diye damgalayanların önemli bir kısmı artık “devletin müritleri” oluvermişlerdir.
NûMedya24
Faik BULUT
Edirne 1931, Alevifobi tarihinden kesit -2
Vakit gazetesi Hızırağa vakasını iki cümleyle verir. Başlık dahil 41 kelimeyle Alevi nefretinin ne kadar ileri düzeylere götürülebileceği yarışına girmiş gibidir.
NûMedya24
Ali Duran TOPUZ
Özgürlükten Kaçış: İnsanlar Neden Otoriteyi Özgürlüğe Tercih Eder?
Devletler ile teknoloji şirketleri arasındaki işbirlikleri bu gözetim kapasitesini daha da genişletirken, bireylerin mahremiyeti, özerkliği ve demokratik karar verme yetisi giderek aşınmaktadır. Sonuçta ortaya çıkan tablo, yalnızca “büyük biraderin bizi gözlemesi” değildir; aynı zamanda bizim de gönüllü olarak her gün kendimizi görünür kıldığımız, dijital izlerimizi çoğalttığımız ve böylece davranışlarımızın öngörülebilir ve yönlendirilebilir hâle geldiği yeni bir iktidar rejimidir. Dijital çağın en büyük paradoksu da burada yatar: Özgürlüğümüzü genişlettiğine inandığımız teknolojiler, yeterli hukukî ve demokratik denetime tabi olmadıklarında, tarihin en kapsamlı gözetim ve davranış yönetimi sistemlerini yaratmaya adaydır.
NûMedya24
Doğu ERGİL
Sistem ne yaşıyor, biz neresindeyiz?
"Demokratik Toplum ve Barış" siyasetinin, bir bütün olarak Kürt siyasetinin Türkiye’nin ikinci yüzyılına sığması pek kolay değil evet ama başarırsa, toplumsal rahatlama, huzur ve iç barışın yarattığı atmosfer, yarın tüm Türkiye halkları için çok büyük bir kazanım olacak.
NûMedya24
Akın OLGUN
İhya ile imha arasında Kürtler-I
İçinden geçtiğimiz süreç bir çeşit Ara Dönem özelliğine sahip. Ara dönemler; risk ve tehlikelerin arttığı, hegemonyanın, tek bir otoritenin zayıfladığı, demokrasinin zemin bulduğu dönemlerdir. Aynı zamanda yeni bir kuruluşun hazırlıklarının yapıldığı kurucu dönemlerdir. Tıpkı yüzyıl önceki gibi dünyanın ve bölgenin kaderini belirleyecek bir hercümercin, altüst oluşun içinden geçiyoruz. Kurulu düzenin taşları yerinden oynamış ama yeniden nasıl dizileceği belirsizliğini koruyor.
NûMedya24
Namık Kemal DİNÇ
İhya ile imha arasında Kürtler-II
NAMIK KEMAL DİNÇ Ankara’da İki Çizgi, İki Siyasal Eğilim 1918’de İttihatçılar dünya nezdinde savaş suçlusu kabul edilmelerinin yanında Osmanlı toplumunda lanetle anılmaktadırlar. Ancak zamanın en örgütlü gücü olmanın ötesinde adeta bütün bürokrasiye hakimdirler. Önce İzmir’in ardından İstanbul’un işgali Müslüman kamuoyunda büyük bir infiale sebep olur. I. TBMM’nin kuruluş hikayesinin ardında bu yatar. I. TBMM, Müslümanlık […]
NûMedya24
Namık Kemal DİNÇ
Edirne 1931, Alevifobi tarihinden kesit -1
Yine 2 Temmuz ateşi hafızada tutuştu, boğucu dumanıyla beraber. Yine “gerici karanlık güçlerin ilerici aydınlık cumhuriyet karşıtı” fiillerinin en zalimlerinden biri olduğu nutukları attıkça atılacak. Yine Alevilerin sıkıştırıldığı eşitsiz toplumsal ve siyasal konumun bir an önce düzeltilmesi gerektiği ezberleri, üzüntü ve anma beyanlarıyla beraber tekrarlanacak. Yine Alevilerin sürüklendiği eşitsiz konumun asıl faillerinin bir kümesinin Alevi sevgilerini türlü çeşit dillerle ortalığa döktüğü laflar duyacağız.
NûMedya24
Ali Duran TOPUZ
Mahfuz Güleryüz: AK Parti ve MHP’ye umut bağlayamayız
Yasal çerçeveye ilişkin görüştüğüm DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Mahfuz Güleryüz, Kürtlerin bu konuda AK Parti ve MHP'ye güvenmeleri halinde büyük bir yanılgıya düşeceklerini savunuyor. "Çıkacak çerçeve yasa da ancak Kürt halkının mücadelesiyle mümkün olacaktır. Tarih konusunda somut bir şey söyleyemem ama artık zaman kalmadı."
NûMedya24
Eyyüp DEMİR
Eşit ve özgür katılımda; kürsü, divan, protokol
Asıl ihtiyaç, bilgiyi kaynağına yabancılaştırarak siyaseti yeniden “merkez”e yerleştirmek değil, merkezi dağıtarak her bir toplumsal alanı birbirini gören, birbirine temas eden ve birbirini dönüştüren eşit bir ilişkisellik içinde yeniden örgütleyebilmektir. Bu anlamda siyaset, yalnızca profesyonel bir faaliyet ya da özel bir alan değil; gündelik hayatın, akademinin, kültürün ve en sıradan toplumsal pratiklerin içinde sürekli yeniden üretilen bir ortaklık biçimidir.
NûMedya24
Ercan Jan AKTAŞ
Ferit Şahin’in özgürlük ve emek kavgasını kim, nasıl tamamlayacak?
Şimdi şapkayı önümüze koyup düşünme zamanı. Yıllarını zindanlarda geçirenlerin ve yarın geri dönecek olanların özgürlüğünü kutlamak yetmiyor. Hayatlarını mücadeleye veren arkadaşlarımıza karşı bir hayat borcumuz var. Onlara yalnızca özgürlüğü değil, yeni bir yaşamı da birlikte kurmak zorundayız.
NûMedya24
Menekşe KIZILDERE
İngiliz istihbarat belgelerinde Ebu Nidal’ın kanlı sonu (2)
Ebu Nidal uluslararası alanda pek çok sansasyonel eyleme ve şiddet olayına imza attıktan sonra Irak’ın başkenti Bağdat’a sığınmıştı. O sıralarda başta ABD olmak üzere uluslararası koalisyon ülkeyi işgal edip Saddam rejimini devirme hazırlığı yapıyordu. Derken Ebu Nidal 2002 yılında aniden ve gizemli bir şekilde ortadan kayboldu.
NûMedya24
Faik BULUT
TEMA gönüllüleri nasıl suçlu oldu?
TEMA vakası, “anti hukuk”un artık yapısallaştığını gösterdi: Güvenlik-yargı bürokrasisi kadro olarak, çalışma tarzı olarak, bilgi derleme ve işleme yöntemleri olarak, teknolojik altyapı olarak “olgunlaşmış” durumda. Gönüllülerin tutuklanması için değil, serbest bırakılması için talimat gerekliydi.
NûMedya24
Ali Duran TOPUZ
1998’den 2026’ya İran-ABD ve bitmeyen Dünya Kupası maçı
Dünyanın en politik Dünya Kupası maçlarından biri, futbolun bazen devletlerin kurduğu bütün cümlelerden daha güçlü konuşabileceğini göstermişti. Aradan yirmi sekiz yıl geçti. Lyon'daki keskin nişancılar tarihin içinde kaldı. Ama futbolun omuzlarına yüklenen siyaset eksilmedi; biçim değiştirdi.
NûMedya24
Zeyno BAYRAMOĞLU
NATO kafa, NATO mermer, NATO özgürlük
Türkiye’nin NATO toplantısı öncesi aşırı tedbirleri ile NATO’nun toplanma sebepleri gayet uyumlu, toplantıya sadece “devlet aklı”nı içselleştirmiş gazetecilerin alınması dahil. NATO sözcüsünün Batılı konuşucuların pek sevdiği “özgürlük” lafının yer almaması, liberal palavralarla oyalanma devrinin geçtiğini de anlatıyor.
NûMedya24
Ali Duran TOPUZ
Otoriter Verimlilik Miti: Demokrasiler neden daha iyi sonuç üretir?
Otoriter verimlilik miti, aslında insanlığın eski bir özlemine dayanır: Karmaşık sorunların güçlü bir lider tarafından hızla çözülebileceği inancı... Fakat siyasal tarihin büyük dersi farklıdır.
NûMedya24
Doğu ERGİL
Bir fotoğrafın tanıklığında sonbahar
Sahnedeki genç adam sadece bir şarkı söylemiyordu; Karadeniz ile Kürdistan arasında görünmez bir köprü kuruyordu. İnsanlar onun dilini bilmiyordu belki ama sesindeki hüznü, inadına yaşam sevincini ve özgürlük arzusunu çok iyi tanıyordu. Çünkü bazı şarkılar tercümeye ihtiyaç duymaz; doğrudan insanın hafızasına ve vicdanına seslenir. Müzik yalnızca müzik değil, yukarı mahallenin ötekisinin başka bir halka uzattığı eldi.
NûMedya24
Şiyar DİCLE
Hafıza, hakkaniyetin penceresidir
Bunca yıkıntının, yıkılmışlığın ardından bakmak ürkütüyor insanı bazen. Yıkıntıların, enkazında sadece kendimiz yokuz çünkü. Biliyoruz ki hangi taşı, toprağı, tuğlayı kaldırsak, altında terk edilmiş sözler, cümleler, bulacağız. Her şeyi geride bırakmayı yıkıp dökerek yapmış ve bir daha arkasına dönüp bakmamayı “cesaret” olarak anlatmış olanların ihtirası fenadır bu yüzden.
NûMedya24
Akın OLGUN
Hukuksuz bir idamın anatomisi: Seyit Rıza’dan Dersim Soykırımına
Dersim'de kuşaktan kuşağa aktarılan bir söz vardır; Seyit Rıza'ya atfedilir: "Senin yalanlarınla, hilelerinle baş edemedim, bu bana dert oldu. Ben de senin önünde diz çökmedim, bu da sana dert olsun." Bu söz, yalnızca bir önderin son direniş çığlığı değildir; aynı zamanda tarihsel belleğin kendisini nasıl koruduğunun da göstergesidir. Belgeler gizlenebilir, mezar yerleri saklanabilir, mahkeme tutanakları "devlet sırrı" kapsamına alınabilir. Ama dağ kavmi sözü kuşaklar boyunca taşır.
NûMedya24
Sedat ULUGANA
Kürt kadın mücadelesinin hafızasına 19 yıl hüküm
Ayşe Gökkan’a verilen 19 yıl 6 ay hapis cezası, yalnızca bireysel bir yargılamanın sonucu olarak değerlendirilemez. Bu ceza, Kürt kadın hareketinin son kırk yılda ürettiği hafıza ve hakikat alanına yönelik daha geniş bir siyasal müdahale olarak da okunmaktadır.
NûMedya24
Menekşe KIZILDERE
33 yıl-33 insan: Madımak acısı
Sivas madımak davası sadece yakınlarını kaybedenlerin davası değil ya da sadece Alevilerin davası da değil Cumhuriyetin demokratikleşmesini tartıştığımız böyle bir dönemde eğer gerçek bir demokratikleşme olacaksa öncelikle STK’ larında içinde olduğu Hakikat Komisyonlarının kurulması elzemdir, bu ancak tüm muhalefetin mücadelesi halkların ve inançları ötekilerin mücadelesiyle gerçekleşecektir.
NûMedya24
Yüksel MUTLU
Yeni Bir Enternasyonal Mümkün
Güncel mücadelelerin yalnızca yeni talepler değil, aynı zamanda yeni bir siyasal dil, yeni örgütlenme biçimleri ve ulusötesi dayanışma ağları üretmesi gerekmektedir. İçinde bulunduğumuz tarihsel moment, farklı coğrafyalarda benzer baskı mekanizmalarına maruz kalan toplumsal kesimlerin ortak bir siyasal ufuk etrafında buluşmasını zorunlu kılmaktadır.
NûMedya24
Ercan Jan AKTAŞ