Trump, İrlanda ile İngiltere’ye bağlı özerk Kuzey İrlanda’nın birleşmesini istediğini ve bunun “eninde sonunda gerçekleşeceğini” söyledi. İngiltere Başbakanı açıklamaya karşı çıktı ve birleşme yönünde referandumun gündemde olmadığını belirtti.
HABER MERKEZİ – ABD Başkanı Donald Trump, İrlanda seyahati sırasında, İrlanda’nın İngiliz yönetimindeki Kuzey İrlanda ile birleşmesini istediğini söyledi.
Trump, Dublin’de İrlanda Başbakanı Michael Martin ile yaptığı görüşmenin ardından gazetecilere, “Açıkçası herhangi bir soruna yol açmak istemem ama şunu söyleyeyim, birliğin sağlanmasını çok isterdim. Bana göre, eninde sonunda gerçekleşecek… Bence harika bir şey olurdu. Şimdi Birleşik Krallık’ın da bu konuda söyleyecek bir şeyleri olacak… ama bence bu harika bir şey olurdu” diye konuştu.
Trump’ın bu açıklamasına İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın ofisinden yanıt geldi. Yapılan açıklamada, Burnham’ın 9 Eylül’de Avam Kamarası’nda yaptığı “İyi Cuma Anlaşması’na yüzde 100 bağlı kalacağım” şeklindeki sözlerine atıfta bulundu ve Burnham’ın açıklamalarının hâlâ geçerliliğini koruduğu belirtildi. Burnham, 9 Eylül’de parlamentoda milletvekillerinin Kuzey İrlanda’da olası bir sınır referandumu hakkındaki sorularına yanıt olarak şunları söylemişti:
“Başka bir referandum için kamuoyunda çoğunluk desteği olduğunun farkında değilim ve bu durum değişene kadar da bir referandum olmayacak.”
Bu arada BBC’nin aktardığına göre, 10 binden fazla kişi Trump’ı protesto etmek için başkent Dublin’de yürüyüş düzenledi.
HAYIRLI CUMA ANLAŞMASI VE REFERANDUM
10 Nisan 1998’de imzalanan Hayırlı Cuma Anlaşması (Good Friday Agreement), Kuzey İrlanda’da süren çatışmayı sona erdirmeyi amaçlayan kapsamlı bir barış mutabakatı oldu. Anlaşma, İngiltere ve İrlanda hükûmetleri ile Kuzey İrlanda’daki başlıca siyasi partilerin (Sinn Féin dâhil) uzlaşısıyla hayata geçirildi.
Anlaşma, 22 Mayıs 1998 tarihinde hem Kuzey İrlanda’da hem de İrlanda Cumhuriyeti’nde halk oyuna sunularak ezici çoğunlukla onaylandı.
Hayırlı Cuma Anlaşması’nın getirdiği düzenlemeler, üç temel ilkeye dayanıyor:
Kuzey İrlanda’da gücün paylaşımı, Kuzey İrlanda ile İrlanda Cumhuriyeti’nin iş birliği ve son olarak İrlanda Cumhuriyeti ile Birleşik Krallık arasında bir iş birliği.
Böylece tek taraflı Londra yönetimi (“direct rule”) yerine, her iki topluluğun da temsil edildiği bir özerk yönetim modeline geçilerek Birleşik Krallık’ın Kuzey İrlanda’nın gelecekte İrlanda ile birleşme olasılığını, buradaki halkın rızasına bağlayan prensibi (self-determinasyon) tanıması gerçekleşti.
Hayırlı Cuma Anlaşması, Kuzey İrlanda’da halkın çoğunluğunun İrlanda’nın birleşmesi lehine oy kullanacağı ihtimali ortaya çıkarsa, devlet sekreterinin sınırda bir referandum düzenlemesi gerektiğini belirtiyor ve bunun ne zaman gerçekleşebileceği konusu Kuzey İrlanda ve İrlanda Cumhuriyeti’nde sürekli tartışılıyor.
