Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Gezi Parkı Davası’nda hükümlü olan iş insanı Osman Kavala’nın ikinci başvurusunu 25 Ağustos’ta görüşecek. AİHM daha önce Kavala için ihlal kararı vermiş, ancak Türkiye taraf olduğu halde mahkemenin kararını yerine getirmemişti.
HABER MERKEZİ – Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Dairesi, Gezi Parkı Davası’nda hükümlü iş insanı Osman Kavala’nın 18 Ocak 2024’te yaptığı ikinci başvuruya ilişkin kararını 25 Ağustos’ta Fransa’nın Strasbourg kentinde yapılacak duruşmada açıklayacak.
AİHM, davaya ilişkin 25 Mart’ta yapılan duruşmada tarafları dinlemişti.
Gezi Parkı Davası kapsamında 18 Ekim 2017 tarihinde tutuklanan Kavala, AİHM’e ilk başvurusunu 8 Haziran 2018’de yapmıştı. AİHM’den yapılan açıklamada, Mahkeme’nin 10 Aralık 2019 tarihinde verdiği kararda, Kavala’nın ilk ve devam eden tutukluluğuna ilişkin olarak, Sözleşme’nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (özgürlük ve güvenlik hakkı) ve 4. fıkrasının (tutulmanın hukuka uygunluğu hakkında kısa sürede karar verilmesi hakkı) ihlal edildiğine, ayrıca 18. maddenin (haklara getirilen kısıtlamaların kullanımına ilişkin sınırlamalar) 5. maddenin 1. fıkrası ile bağlantılı olarak ihlal edildiğinin belirtildiği kaydedildi. AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşme’nin (AİHS) 46. maddesi (kararların bağlayıcılığı ve infazı) uyarınca, Türkiye’nin, Kavala’nın tutukluluğuna son vermesi ve derhal serbest bırakılmasını sağlaması gerektiğini belirtmişti.
Kavala’nın serbest bırakılmaması üzerine, Bakanlar Komitesi Şubat 2022’de AİHS’in 46. maddesinin 4. fıkrası uyarınca başlatılan ihlal prosedürü kapsamında davayı Mahkeme’ye sevk etmişti. AİHM, 11 Temmuz 2022 tarihli kararında Türkiye’nin 10 Aralık 2019 tarihli Kavala kararına uyma yükümlülüğünü yerine getirmediğine hükmetmişti.
AİHM açıklamasında, Kavala’nın 18 Ocak 2024 tarihinde yaptığı ikinci başvuruda, 10 Aralık 2019 tarihli kararı izleyen döneme, özellikle de tutukluluğuna ve hakkında yürütülen ceza yargılamalarına ilişkin şikayetlerde bulunduğu belirtilerek, “Başvurucu, Sözleşme’nin 3. maddesi (işkence ile insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağı), 5. maddesi (özgürlük ve güvenlik hakkı), 6. maddesi (adil yargılanma hakkı), 7. maddesi (kanunsuz ceza olmaz ilkesi), 10. maddesi (ifade özgürlüğü), 11. maddesi (toplantı ve dernek kurma özgürlüğü) ve 18. maddesinin (haklara getirilecek kısıtlamaların kullanımına ilişkin sınırlamalar) ihlal edildiğini ileri sürmektedir” denildi.
Bu arada AİHM kararlarının yerine getirilip getirilmemesini denetleyen Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Eylül 2026 İnsan Hakları toplantısı gündemi ile 2027 yılına ilişkin yıllık gündem listesini 24 Haziran’da açıklanmış ve Kavala ile HDP’nin eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş hakkındaki dosyaları gündemine alacağını duyurmuştu.
Bakanlar Komitesi, Demirtaş ve Kavala dosyalarını gündemine aldı
×OSMAN KAVALA HAKKINDAKİ YARGI SÜRECİ
Osman Kavala, 1 Kasım 2017’de İstanbul 1. Sulh Ceza Hakimliği’nce “cebir ve şiddet kullanarak Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçlamasıyla tutuklandı.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) 10 Aralık 2019’da Kavala’nın tutukluluğunun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne aykırı olduğuna ve derhal serbest bırakılması gerektiğine hükmetti. Buna rağmen 18 Şubat 2020’de Gezi davasından beraat eden Kavala, cezaevinden çıkmadan yeniden gözaltına alındı ve “casusluk” suçlaması ile başka bir dosyadan tekrar tutuklandı.
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi 29 Eylül 2020’de Türkiye’ye Kavala’yı serbest bırakma çağrısı yaptı. Aynı gün İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı yeni bir iddianame düzenledi. 29 Aralık 2020’de ise Anayasa Mahkemesi bireysel başvuruyu reddetti. Ocak 2021’de Bölge Adliye Mahkemesi, Gezi davasındaki beraat kararını bozdu. Yıl boyunca yapılan duruşmalarda Kavala’nın tutukluluğu devam ettirildi.
Ekim 2021’de bu kez diplomatik bir kriz patlak verdi. Aralarında ABD, Almanya, Fransa ve Hollanda’nın da bulunduğu 10 ülke büyükelçisi Kavala’nın serbest bırakılmasını istedi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, söz konusu büyükelçilerin “persona non grata” ilan edilebileceğini söyledi.
2022 yılı başında Gezi ve Çarşı davaları birleştirildi. Savcı, Mart ayında ağırlaştırılmış müebbet istedi. 25 Nisan 2022’de İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Kavala’yı “casusluk” suçlamasından beraat ettirdi ancak “hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs”ten ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı.
AİHM, Temmuz 2022’de Türkiye’nin Kavala kararını uygulamadığını tespit ederek ihlal kararı verdi. 28 Eylül 2023’te Yargıtay, Kavala’ya verilen ağırlaştırılmış müebbet cezasını onadı.
24 Temmuz 2024’te dönemin Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, Kavala’nın avukatlarının yeniden yargılama talebini reddetti. Böylece Kavala’nın tahliyesi yönündeki girişimler sonuçsuz kaldı.
AİHM sonrası açıklama | Kavala: Karar hüküm ve hükmün onanması süreçlerini de kapsayacak
