Ülkenin kuzey eyaletlerinde tırmanan kanlı baskınlar, ilk bakışta rastgele çete şiddeti gibi görünse de arkasında karmaşık ekonomik, etnik ve ideolojik dinamikler barındırıyor. Son 3 yıldaki sivil kaybı 17 bin’e ulaştı.
HABER MERKEZİ- Nijerya’nın kuzey eyaletlerinde tırmanan çete şiddeti ve silahlı saldırılar, ülkede uzun süredir devam eden güvenlik krizini derinleştiriyor. Son bir hafta içinde Kaduna ve Zamfara eyaletlerinde düzenlenen kanlı baskınlarda en az 54 sivil hayatını kaybetti.
Yerel yetkililer ve görgü tanıklarının aktardığı bilgilere göre, son saldırı 26 Temmuz gecesi Kaduna eyaletine bağlı Naridon köyünde gerçekleşti. Ağır silahlarla köye baskın düzenleyen kimliği belirsiz saldırganlar, evleri ve dükkanları ateşe verdi. Olayda en az 30 kişi yaşamını yitirdi, çok sayıda köylü ağır yaralandı.
TARLADA ÇALIŞAN ÇİFTÇİLER HEDEF ALINDI
Vanguardngr adlı gazeteye göre, Kaduna’daki baskından birkaç gün önce, 22 Temmuz’da ise kuzeybatıdaki Zamfara eyaleti hedef alındı. Motosikletli silahlı gruplar, pirinç tarlalarında çalışan çiftçilere ateş açtı. Saldırıda en az 24 çiftçi hayatını kaybetti.
Silahlı gruplar; fidye için adam kaçırma, otlak ve tarım arazilerinin kontrolü ile yağma faaliyetleriyle biliniyor.
DEVLETİN OTORİTE BOŞLUĞU GÜVENSİZLİĞİ ARTIRIYOR
Nijerya güvenlik güçlerinin kırsal alanlardaki yetersiz varlığı, silahlı çetelerin ve radikal grupların bölgedeki nüfuzunu artırmasına olanak tanıyor.
Uzmanlar, güvenlik güçlerinin askeri operasyonlarına rağmen tırmanan bu şiddet sarmalının, ülkenin tarım üretimine darbe vurduğuna ve kırsal nüfus arasında kitlesel göç riskini tetiklediğine dikkat çekiyor. Devlet Başkanı Bola Tinubu hükümetine yönelik, kuzey eyaletlerindeki asayişi sağlama yönündeki baskılar her geçen gün artıyor.
GASP, HARAÇ, SÖMÜRÜ
Ana gelir kaynakları fidye için insan kaçırma, hayvan hırsızlığı ve bölgedeki kaçak altın madenlerini kontrol etmek olan çeteler, çiftçilerin tarlalarına girmelerine izin vermek için “vergi” adı altında para talep ediyor. Ödeme yapmayı reddeden ya da güvenlik güçleriyle iş birliği yaptığından şüphelenilen köylüler “ibret” olsun diye katlediliyor.
Kuzeybatıdaki Kaduna, Zamfara ve Katsina gibi eyaletlerdeki saldırıların ana faili, sayıları 30 bine yaklaşan “çete”ler. Çölleşme, göl ve su kaynaklarının kuruması, milyonlarca insanı yaşam mücadelesine itiyor; bu da genç nüfusun silahlı gruplar tarafından devşirilmesini kolaylaştırıyor.
RADİKAL DİNCİ ÖRGÜTLER ETKİNLİĞİ KIRILAMIYOR
Ülkenin kuzeydoğusunda konuşlanan radikal İslamcı örgütler ise son yıllarda kuzeybatıdaki otorite boşluğundan faydalanarak alan kazanmaya başladı. Boko Haram, IŞİD Batı Afrika Vilayeti (ISWAP) gibi örgütler de çetelerin lojistik hatlarını ve insan kaynağını kullanarak etkilerini Sahel şeridine doğru genişletiyor.
Nijerya ordusu ve polisi, ülkenin çok sayıda noktasındaki krizlerle (güneyde petrol hırsızlığı, doğuda ayrılıkçılar, kuzeyde cihatçılar) bölündüğü için kırsal alanları korumakta yetersiz kalıyor. Ormanlık alanlar silahlı gruplar için sığınak haline gelmiş durumda.
SON 3 YILDA 17 BİN KİŞİ ÖLDÜ
Nijerya’nın eski Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve muhalefetin önde gelen isimlerinden Atiku Abubakar, Devlet Başkanı Bola Tinubu yönetimini ağır sözlerle eleştirerek, son üç yılda ülkede yaşanan güvenlik krizinden hükümeti sorumlu tuttu.
Atiku, parlamentoda onaylanmasına rağmen güvenlik kurumlarına aktarılmayan bütçe kaynaklarının, ülke genelinde artan şiddetin başlıca nedenlerinden biri olduğunu savundu.
Allaafrica.com’da yer alan Atiku’nun açıklamasına göre, Tinubu’nun Mayıs 2023’te göreve gelmesinden bu yana silahlı saldırılar, terör eylemleri ve haydut çetelerinin düzenlediği baskınlarda 17 binden fazla Nijeryalı yaşamını yitirdi. Binlerce kişi de fidye amacıyla kaçırıldı.
Muhalif lider, iddialarını iktidardaki Tüm İlericiler Kongresi (APC) senatörlerinden Muhammed Tahir Monguno’nun son açıklamalarına dayandırdı.
Atiku’ya göre Monguno, hükümetin güvenlik harcamalarına ilişkin uygulamalarını sorgulayarak muhalefetin uzun süredir dile getirdiği eleştirileri doğrulamış oldu.
Ona göre bu belirsizlikler, ülkede kötüleşen güvenlik tablosunu açıklayan önemli etkenlerden biri.
