ABD Başkanı Trump, “İran ile çok derin görüşmeler içindeyiz. Eğer işe yaramazsa, çok güçlü askeri eylemlere geri döneceğiz” dedi. İran ise, bazı mesajlar almakla birlikte ABD ile hiçbir müzakerenin olmadığını ileri sürdü. Washington’a giden İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da Trump’la İran dahil bölgedeki gelişmeleri görüşeceğini duyurdu.
HABER MERKEZİ – ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la müzakerelere yeniden alan açtığı belirtilirken, iki haftadır süren bombardımanların cuma akşamından bu yana durması petrol fiyatlarında düşüşe yol açtı.
ABD’nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, Fox News’e yaptığı açıklamada Trump’ın şu anda müzakerelerin sürmesi için “alan bıraktığını” söyledi.
Waltz, “Başkanın şu anda yaptığı şey müzakereler için alan açmaktır. Müzakereler devam ediyor” dedi. Ancak Trump’ın yeni bir askeri tırmanıştan kesin olarak vazgeçmediğini belirten Waltz, “Tüm seçenekleri masada tutuyor” ifadelerini kullandı.
ABD’nin İran’a yönelik bombardımanları, nisan ayındaki ateşkesin ardından başlayan ve iki hafta süren saldırıların sonrasında cuma akşamı durduruldu. İran da Körfez ülkelerindeki ABD üslerine yönelik yeni bir saldırı açıklamadı. İran ordusu Sözcüsü Muhammed Ekraminiya, ülkesinin askeri stratejisinin karşılıklılık esasına dayandığını belirterek, “Biz de operasyonlarımızı durdurduk” dedi.
PETROL FİYATLARI GERİLEDİ
Saldırıların durması ve müzakere ihtimalinin güçlenmesi piyasalarda rahatlamaya neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı işlemlerin başlamasından yaklaşık iki saat sonra yüzde 5’e yakın düşerek 92 dolar civarına geriledi. Fiyat kısa süreliğine 90 doların da altını gördü. ABD tipi Batı Teksas petrolünün varil fiyatı ise yaklaşık 84 dolara düştü.
Amerikan basınında, yaklaşık beş aydır devam eden savaş nedeniyle Patriot hava savunma sistemleri ve bölgedeki füze savunma sistemlerinde kullanılan mühimmat stoklarının azaldığına ilişkin haberler yer aldı.
New York Times, Trump yönetiminin kritik mühimmat stoklarının azalmasından kaygı duyduğunu yazdı. Waltz ise ABD ordusunun operasyonları sürdürmek için ihtiyaç duyduğu tüm imkânlara sahip olduğunu ve Orta Doğu’ya yeni kaynakların sevk edildiğini savundu.
Ateşkes umudu piyasaları etkiledi: Petrol düştü, altın arttı
İRAN’DAN NETANYAHU UYARISI
İran ordusu Sözcüsü Ekraminiya, ABD’nin “zor ve istikrarsız” bir durumda olduğunu ve yeni bir strateji arayışına girmiş olabileceğini söyledi. Ekraminiya, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Washington ziyareti öncesinde ABD’yi uyararak, Netanyahu tarafından “yeniden kandırılması” ve hava saldırlarının sürdürülmesi halinde savaşın coğrafi olarak genişleyeceğini belirtti. Netanyahu ise Trump’ın İran’ın nükleer silah edinmesini engellemeye yönelik girişimlerini tamamen desteklediğini belirterek, “Bunu yüksek yoğunluklu çatışmalar olmadan başarabilirsek iyi olur” dedi.
NETANYAHU TRUM İLE 8’İNCİ KEZ GÖRÜŞECEK: EN BAŞTA İRAN’I ELE ALACAĞIZ
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, ABD Başkanı Trump ile görüşmek üzere ABD’ye gitti. ABD’ye yola çıkarken Netanyahu, sosyal medya hesabından Trump ile göreve geldiğinden beri sekizinci kez görüşeceğini hatırlattı ve “Diğer tüm uluslararası liderlerden daha fazla. Bu büyük bir ayrıcalık, ama aynı zamanda büyük bir sorumluluk” dedi. Netanyahu paylaşımında şunları dile getirdi:
“Gündemde yer alan tüm konuları, en başta da İran’ı ele alacağız. Elbette amacımız hem güvenliğimizi sağlamak hem de çevremizdeki barış çemberini genişletmektir. Başbakan olarak edindiğim deneyime dayanarak, bu karmaşık zamanlarda hem büyük bir kararlılıkla hem de büyük bir bilgelikle hareket etmeliyiz. Bu göreve tek bir net hedefle başlıyorum: Sevgili İsrail Devletimizin güvenliğini, gücünü ve geleceğini sağlamak” ifadelerini kullandı.
UCM’YE KARŞI ADIM MESAJI
Netanyahu, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile yaptığı görüşmeye de değinerek, Washington’ın Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne karşı harekete geçme niyetinde olduğunu söyledi. UCM, Netanyahu ve eski İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. Netanyahu ise mahkemenin “dünya genelinde adaleti tehlikeye attığını” ileri sürdü.
İRAN: MÜZAKERE TALEP ETTİĞİMİZ İDDİASI YALANDIR
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de haftalık basın toplantısında güncel gelişmelere ilişkin konuştu.
Savaşla birlikte İran’ı teslim alınmaya çalışıldığını belirten Bekayi, “İran’ı teslim olmaya zorlaması beklenen bir savaşın üzerinden 5 ay geçti, ancak onlar hâlâ bataklığın içinde sıkışıp kalmış durumdalar. Bizim için belirleyici olan güvenlik ve ulusal çıkarlardır. Bu konulardaki kararlar belirli bir süreç içerisinde alınır. ABD’nin savaş ve barış zamanını belirlemesine izin vermeyeceğiz. Gerektiği sürece kendimizi savunmaya devam edeceğiz” dedi.
Bekayi, ABD ile yapılan mesaj alışverişleri ve İran’ın Cenevre veya Pakistan’da müzakere talep ettiği yönündeki iddiaları ise yalanladı. Bekayi, “Böyle bir şey bizim yapımıza ve anlayışımıza uygun değildir. İran’ın müzakere talep ettiği iddiası bir haber uydurmasıdır. Biz hiçbir zaman ulusal çıkarlarımızı korumak için diplomasi aracını kullanmaktan kaçınmadık. Aynı zamanda karşı tarafın yanlış anlayacağı hiçbir adım atmayız. Arabulucular, Amerikan tarafından gelen bazı mesajları iletiyorlar. Ancak şu anda ABD ile hiçbir müzakeremiz yoktur” ifadelerini kullandı.
Ukrayna tarafından İran’a ait bir deniz aracına yapılan saldırının karşılıksız kalmayacağını da vurgulayan Bekayi, “Kesinlikle kendilerini Ukrayna’nın destekçisi ve savunucusu olarak gören tüm taraflar hesap vermelidir. Ukrayna Cumhurbaşkanı’nın davranışı, esas olarak Birinci Dünya Savaşı sırasında tehlikeli eylemler gerçekleştiren anarşistlerin davranışlarını hatırlatmaktadır” ifadelerini kullandı.
TRUMP, İSRAİL KANALINA KONUŞTU: GÖRÜŞMELER BAŞARISIZ OLURSA…
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’in Kanal 12 televizyonuna konuştu. Trump, İran ile arabulucu ülkeler üzerinden yapılan görüşmelerin başarısız olması halinde “güçlü bir askeri harekata hazır olduklarını” söyledi.
Trump, “müzakerelere bir şans daha vermek için ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını durdurma kararı aldığını” dile getirdi. Arabulucu ülkelerin “müzakerelere bir şans daha vermesini istediğini”, bu nedenle 24 Temmuz’da İran’a saldırılara ara verilmesi talimatı verdiğini savunan Trump, “İran’la ilgilenen herkes bana ‘Ateş etmeyin’ dedi” açıklamasında bulundu.
Trump, arabulucu ülkeler vasıtasıyla İran ile yürütülen müzakerelere değinerek, “İran ile çok derin görüşmeler içindeyiz. Eğer işe yaramazsa, çok güçlü askeri eylemlere geri döneceğiz” dedi.
Diplomasiye ne kadar süre tanıyacağı sorusuna Trump, “Çok fazla zaman değil. Ya hızlı ilerler ya da hiç ilerlemez” karşılığını verdi.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile yarın Beyaz Saray’da yapacağı görüşmeye de değinen Trump, “Bibi (Netanyahu) ile, ben başkan olmasaydım İran’ın şu anda nükleer silahlara sahip olacağı ve İsrail’in yok olacağı gerçeği hakkında konuşacağım” ifadelerini kullandı.
Umman’dan bir heyet, 24 Temmuz’da Hürmüz Boğazı’ndan gemi trafiğini yönetme mekanizmasını görüşmek için Tahran’a gitmişti.
Tahran yönetimi, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’ndan gemi trafiğini yönetme mekanizmasına ilişkin yapılan müzakerelerde “ilerleme kaydedildiğini” ancak henüz bir anlaşmaya varılamadığını açıklamıştı.
İRAN UMMAN’IN TEKLİFİNİ REDDETTİĞİNİ DUYURDU
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Umman’da yürütülen görüşmeler sırasında Hürmüz Boğazı’nın güneyindeki deniz sevkiyat rotasının İran ile Umman arasındaki müzakereler sonuçlanıncaya kadar açık tutulması, ardından boğazın kapatılması yönündeki öneriyi reddettiklerini söyledi.
CENTCOM: 17 GEMİNİN ROTASI DEĞİŞTİRİLDİ
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, İran’a yönelik deniz ablukası kapsamında 17 ticari geminin rotasının değiştirildiği, 2 geminin “hizmet dışı” bırakıldığı ve “uyumun sağlanması” için 2 gemiye baskın yapıldığı belirtildi.
×
HÜRMÜZ’DE GERİLİM SÜRÜYOR
ABD ile İran arasında 18 Haziran’da imzalanan ve 60 günlük barış görüşmelerini öngören “İslamabad Mutabakatı”, yürürlüğe girmesinden bir ay geçmeden çökmüştü. İran, birkaç günlüğüne açılan Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapattığını ve izinsiz geçmeye çalışan altı gemiyi durdurduğunu açıkladı. ABD ise buna karşılık Körfez’deki İran limanlarına yönelik ablukayı yeniden uygulamaya koydu.
İran, stratejik geçiş noktasından geçen gemilerden ücret alınması planında ısrar ederken, boğazın geleceğine ilişkin Umman’la yeni görüşmeler yapıldığını duyurdu.
Hürmüz Boğazı’ndan normal koşullarda dünya genelinde tüketilen petrol ve doğal gazın yaklaşık beşte biri geçiyor. Savaş nedeniyle deniz trafiğinin aksaması küresel ekonomiyi de olumsuz etkiliyor.
