Nuray Sancar
Bir siyasal sistem değişirken buna uygun sosyal kuvvetlerin süreç içinde adım adım nasıl inşa edildiği bu topraklarda yaşayanlar için bir muamma değildir. Direncin ve direnişin çeşitli yöntemlerle kırıldığı, toplumun birbirine üstten bakan, öfkeli kesimlere bölünerek birbirine düşman haline getirildiği sosyal inşa mekanizmasının işleyişi yabancımız sayılmaz.
Bu girizgah Vsevolod Koçetov’un Gerçekten Ne İstiyorsun? * adlı kitabı için. Sovyetler’de Komünist Partinin 20. Kongresiyle başlayan kapitalizmle ‘Barış içinde bir arada yaşama’, ‘kişilik kültüne karşı savaş’ veya ‘destalinizasyon’ sürecinin siyasal sonuçları bilinir ama toplumsal hayatta neler olup bittiği sosyal yapının nasıl değiştiği bilinmez. Arşivleri yıllarca saklı tutulan, dili dünyanın diğer yerlerinde az konuşulan bir kapalı kutu için bu, normaldir.
Siyaseten keskin bir viraj alınırken içerde kopan kıyameti, süren sınıf savaşının üstünü liberal yenilenmeciler lehine örten iş birliği Sovyetlere açılan küçücük pencerelerden canları ne istediyse onu pazarladı. Üstü örtülenler arasında romanlarında ülkesindeki her dönemi yansıtan Koçetov da vardı. Jürbinler ve Yerşov Kardeşler adlı iki eseri yeni zamanlarda Ahmet Açan tarafından Türkçeye çevrildi. İlki sosyalist inşa sürecindeki yeni kültürün, ahlakın, iş disiplininin, çarlık dönemi kültürüyle savaşın hikayesi, ikincisi 20. Kongre döneminde hile dolap, adam kayırma, entrika gibi ahlaksızlıkları temsil eden bürokratlarla mücadele etmek zorunda kalan fabrika işçilerini anlatıyordu.
