21 Kasım 2026 Nûmedya24
Köşe Yazısı

Yanılgılar ve gerçekler

Kamu makamı kimsenin eşine, dostuna, partilisine, cemaatine veya yandaşına dağıtabileceği bir ganimet değildir. İltimas yalnızca ahlaki bir kusur da değildir; toplumun hizmet alma hakkının gaspıdır. Çünkü liyakatsiz kişiyi göreve getirmek, liyakatliyi dışlamaktan daha büyük bir zarar verir: milyonlarca insanı kötü yönetime mahkûm eder.

Doğu ERGİL

Birinci yanılgı: “Devletten çalınır.”

Hayır.

Devletin kendine ait parası yoktur. Devletin kasasındaki para halkın vergisidir; kamu malı, toplumun ortak servetidir. Kamu kaynağını zimmete geçirmek devletten değil, çocuğun okulundan, hastanın ilacından, emeklinin aşından, yurttaşın geleceğinden çalmaktır. Yolsuzluk devlete karşı değil, halka karşı işlenen bir suçtur.

İkinci yanılgı: “Devletin yanında durmak gerekir.”

Demokraside yurttaş devletin yanında durmak için değil, devlet yurttaşın yanında durmak için vardır. Devlet kutsal bir varlık, toplumdan bağımsız bir amaç veya itaat bekleyen bir otorite değildir. Hukukla sınırlandırılmış bir hizmet örgütüdür. Devleti güçlü yapan yurttaşın ona boyun eğmesi değil, devletin yurttaşın hakkını koruyabilmesidir. İnsan devlet için değil, devlet insan için vardır.

Üçüncü yanılgı: “Devlet memuru vardır.”

Demokratik düzende aslolan devletin memuru değil, kamunun hizmetkârıdır. Makam bir iktidar mülkü, bürokrasi bir sadakat teşkilatı değildir. Kamu görevlisinin sadakati kişilere, partilere veya iktidarlara değil; hukuka, görevin gereklerine ve bütün yurttaşlara yöneliktir. Çünkü maaşını iktidar değil toplum öder; yetkisini yöneticiden değil hukuktan alır. Kamu görevi iktidara sadakat değil, topluma hizmet makamıdır.

Dördüncü yanılgı: “Bizden olanı göreve getirmek doğaldır.”

Hayır. Kamu makamı kimsenin eşine, dostuna, partilisine, cemaatine veya yandaşına dağıtabileceği bir ganimet değildir. İltimas yalnızca ahlaki bir kusur da değildir; toplumun hizmet alma hakkının gaspıdır. Çünkü liyakatsiz kişiyi göreve getirmek, liyakatliyi dışlamaktan daha büyük bir zarar verir: milyonlarca insanı kötü yönetime mahkûm eder. Devletin kapısında kimliğe değil ehliyete, yakınlığa değil liyakate, sadakate değil yeteneğe bakılır. Çünkü makam yönetenin değil, kamuya aittir; kamuya ait olan da ancak kamu yararı için kullanılabilir.

Yanılgılarımız devleti efendi, yurttaşı tebaa yaptı. Gerçek bunun tersidir: Yurttaş asıldır, devlet araçtır; hukuk sınırdır, liyakat ölçüdür, kamu yararı ise devletin varlık nedenidir.

İlgili Haberler

Ercan Jan Aktaş yazdı

Yeni Bir Fransa/Cumhuriyet Mümkün mü?-2

Mélenchon'un öncülük ettiği LFI hareketi,  VI. Cumhuriyet önerisi üzerinden açtığı tartışmalarla, Fransız solunun uzun zamandır tartıştığı halk egemenliği, toplumsal eşitlik ve demokratik katılım meselelerini yeniden gündeme taşıyor. Önümüzdeki Nisan ve Mayıs aylarında yapılacak seçimler, bu tartışmanın somut siyasal karşılığını değerlendirmek açısından önemli bir eşik oluşturacak.

Faik Bulut yazdı

Dijital diplomasi nedir?

Altüst olmuş uluslararası dengelerin yarattığı küresel kaos ortamının bir sonucu olarak uluslararası ilişkiler giderek rayından çıkmıştır. Kural yerine kuralsızlık, kurumsallık yerine kişisellik ve keyfilik ön plandadır. Bu yüzden de değişim sürecindeki uluslararası ilişkilerle devlet ve devlet dışı aktörlerin diyalog, müzakere, barış, savaş ve diplomasi kavramlarını tekrar gözden geçirip saha gerçekliği temelinde yeni yöntemleri denemeleri gerekmektedir.

Akın Olgun yazdı

“Bir Başkadır”dan kalan birkaç şey

Yüzleşmek istemediğimiz şeylerin çalan kapı ziline belki de bu yüzden “kim o” diyecek cesareti bulamıyoruz. Belki de gerçeğe bu kadar kapalı, yalana ve demagojiye bu kadar gönüllü oluşumuzun nedenleri buralarda saklıdır. Başkasının cesaretini övüp bir o kadar ondan korkan olmayı, başkasının güce karşı itirazını alkışlayıp bir o kadar itiraz edenden nefret etmeyi başaran yanımız nasıl da hem güçlü hem de zayıf.

Anasayfa