Evin'in bedenini eriten kanser devletin inadına niye işlemiyor?
Bünyan'daki kadın mahpuslar bugün açlık grevi kararı aldı
İHD ve ÖHD, hasta mahpusların tedaviye erişimi ve tahliyeleri için Adalet Bakanlığı önünde süresiz oturma eylemine başladı. Kayseri Bünyan Kadın Kapalı Cezaevi'nde tutulan siyasi mahpuslar ise dördüncü evre rahim kanseri teşhisi konulan Evin Zapsu'nun tedavisinin yapılması talebiyle bugün açlık grevine başlayacaklarını duyurdu. Zapsu'nun eşi Mecit Zapsu, aylarca süren tanı sürecini, sağlık durumuna rağmen verilen “cezaevinde kalabilir” raporunu ve hala başlatılmayan tedaviyi anlattı.

Güler YILDIZ
Mecit Zapsu, 3 Kasım'daki açık görüşte gördüğü Evin’i anlatırken, “Onu gördüğümde sarsıldım” diyor. Şiddetli ağrıları nedeniyle yürümekte zorlanan Evin, idrarında sık sık pıhtılı kan gördüğünü, karnındaki ağrı yüzünden geceleri uyuyamadığını anlatmış. Görüşten sonra hastaneye kaldırılmış ancak tetkikleri tamamlanmadan "cezaevinde kalabilir" denerek geri gönderilmiş.
Evin Zapsu, Hatice Onaran, Newroz Bozkurt, Pınar Tikit, Havva Ak, Hatice Yıldız, Fatma Tokmak, Çiğdem Özlü... Cezaevlerindeki ağır hasta mahpuslar... Barış ve demokratikleşme iddiasıyla yürütülen bir süreçte, ağır hasta mahpusların yaşam hakkını güvence altına alacak adımlar neden hala atılmıyor? Meclis'te konuşulan hukuki çerçeve, cezaevlerindeki bu insanların hayatına neden dokunmuyor.
İnsan Hakları Derneği hapishane Komisyonu'na göre 2023'ten bugüne bini aşkın mahpus cezaevinde öldü. Tedaviye erişim hakkı engellenen, Evin Zapsu örneğinde olduğu gibi ağır hasta durumundayken bile "kendine bakabilir, cezaevinde kalmasında sakınca yoktur" denilerek geri gönderilen yüzlerce hasta mahpus var daha sırada.

Evin Zapsu 2016 yılında Mersin'de gözaltına alındı ve ardından tutuklandı. 7 ay sonra serbest bırakıldı, 3 ay sonra yeniden tutuklandı. Ve İstanbul Bakırköy'deki kadın cezaevine gönderildi.
3 çocuk annesiydi.
"İkiz kızlarımız 15 yaşındaydı anneleri tutuklandığında, oğlumuz ise 9" diyor Mecit Zapsu.
Aile Evin'in sevkinin ardından İstanbul'a taşınmaya karar verir. Daha ikametgah çıkarmamışken Evin bu kez de Kayseri Bünyan Kadın Kapalı Cezaevi'ne sürgün edilir.
"Bunun da ailelere verilen bir ceza olduğunu biliyoruz" diyen Mecit Zapsu, İstanbul'a yerleşir ve çocuklarıyla birlikte düzenli olarak 10-12 saatlik yolu aşıp görüşe gider.
TEŞHİS KONULMAYINCA 5 AY SONRA KANSER BÜTÜN VÜCUDA YAYILDI
Mecit Zapsu, eşinin cezaevinde önce nefes darlığı ve astım şikayetleri yaşamaya başladığını ancak tedavi edilmediğini anlatıyor:
“Evin cezaevine girmeden önce bir sağlık sorunu yoktu. Yavaş yavaş nefes darlığı, astım başlamıştı. Cezaevinde tedaviye erişimi vaktinde olmayınca astımı çok ilerledi ve KOAH'a çevirdi.”
Son aylarda ise KOAH'ına şiddetli karın ağrıları eşlik etmeye başladı. Evin'in hastalığına ilişkin şüpheler ağustos ayında ortaya çıkmıştı. Ancak biyopsi 30 Ekim'de yapılabildi. Karın içi, karın ön duvarı, yumurtalık ve rahim çevresi, karaciğer ve leğen kemiği bölgesinde kitleler tespit edilmiş; mesane duvarındaki düzensiz kalınlaşma ve büyümüş lenf bezleri de tetkiklere yansımıştı.
Mecit Zapsu, kanser teşhisinden önce de aylardır devam eden şikayetlerine ilişkin gerekli tetkiklerin yapılmadığını anlatıyor:
“Beş ay öncesine kadar sadece ağır nefes darlığı sorunu vardı. Ancak bir süre sonra şiddetli karın ağrısı ve sürekli sancıları başladı. Jinekolojiye, dahiliyeye gitti. Ne ultrason ne tomografi çekildi. Teşhis konulmayınca beş ay sonra kanser bütün vücuduna yayıldı.”
Evin içerde dilekçe veriyordu hastaneye gidebilmek için, Mecit Zapsu ve avukatlar dışarıda. Öncelikleri tahliye değil bir an önce tedavisine başlanmasının sağlanmasıydı. Ancak durum ağırlaşınca avukatları infazın geri bırakılması için 10 gün önce başvuruda bulundu.
AVUKATLARDAN 10 GÜNDE İKİNCİ BAŞVURU
Avukatları, Evin Zapsu'nun infazının ertelenmesi ve tahliyesi için 10 gün arayla ikinci kez başvuru yaptı. Bünyan Cumhuriyet Başsavcılığı'na yapılan başvuruda, Evin Zapsu'nun ağır sağlık sorunları nedeniyle yaşamını tek başına idame ettiremediği belirtiliyordu:
"Müvekkilin ağır hastalığı ve yaşamını tek başına idame ettiremeyecek olması ile hızlı ve acil bir şekilde tedavisine başlaması gerektiğinden ve müvekkilin yaşamının cezaevinde ciddi bir risk altında bulunması nedeniyle müvekkilin infazının ertelenmesine, tahliyesine karar verilmesini arz ve talep ederiz."
"BİZ DURUMUN VAHAMETİNİ ANLAMIŞTIK"
Biyopsi sonucunun ellerine ulaşmasından önce de Evin'in durumunun ağır olduğunu bildiklerini belirten Mecit Zapsu, sağlık kurulunun bir hafta önce verdiği rapora dikkat çekiyor:
“Dört ay sonra biyopsi sonucu çıktı. Sonuç dün (16 Kasım) elimize ulaştı. Ama biz durumun vahametinin farkındaydık. Buna rağmen Evin'i bir hafta önce sağlık kuruluna çıkartıyorlar. Kurulda ‘cezaevinde yatabilir’ raporu veriyorlar. Oysa Evin kendi ihtiyaçlarını görebilecek durumda değil.”
Biyopsi sonucunun ardından Evin'in hastaneye sevk edilmesini beklediklerini söyleyen Zapsu, henüz böyle bir girişimde bulunulmadığını belirtiyor:
“Biyopsi raporundan sonra kurulun nasıl karar vereceğini bekliyoruz. Ancak şu an bile herhangi bir tedavi yok. Biz dün sonuç çıkınca Evin'in tam teşekküllü bir hastaneye nakledileceğini düşünüyorduk. Ancak hala öyle bir durum yok.”
NEWROZ BOZKURT HASTANEYE KALDIRILDI

Hasta mahpusların durumuna ilişkin kaygı yaratan dosyalardan biri de Ankara Sincan Kadın Kapalı Cezaevi'nde tutulan Newroz Bozkurt. Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) hastası Newroz Bozkurt da 14 Kasım'da yüksek ateş ve baygınlık nedeniyle Etlik Şehir Hastanesi'ne kaldırıldı. Hastanenin hükümlü ve tutuklu hasta servisinde tutulan Bozkurt'un sağlık durumu ciddiyetini koruyor.
Ocak 1999'dan bu yana tutuklu bulunan Bozkurt'a hastalık teşhisi haziran ayında konuldu. Aralık 2025'te Etlik Şehir Hastanesi'nde yapılan tetkiklerde kan değerlerinin düşük olduğu belirlendi. Müdahale edilmediği gerekçesiyle avukatları ilgili hekim hakkında suç duyurusunda bulundu.
Bozkurt'un hastaneye kaldırılmasıyla birlikte tedavi sürecinin nasıl ilerleyeceği de izleniyor. Ailesi ve insan hakları savunucuları, hastalığın teşhisinden itibaren cezaevindeki sağlık takibinin nasıl yürütüldüğüne ilişkin yeterli bilgiye sahip değil.
HATİCE ONARAN BU KEZ KENDİ TEDAVİSİ İÇİN TAHLİYE BEKLİYOR

İHD İstanbul Şubesi üyesi 60 yaşındaki Hatice Onaran, yıllarca hasta mahpusların tedavi hakkı için çalıştı. Derneğin Hapishane Komisyonu'nda görev alan Onaran, yoksulluk içindeki mahpuslara destek olmak amacıyla kendi imkanlarıyla 10 mahpusun hesabına 250 ile 400 lira arasında para yatırdı.
Bu işlemler nedeniyle “Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkındaki Kanuna Muhalefet” suçlamasıyla yargılandı ve 4 yıl 2 ay hapis cezasına çarptırıldı. 10 Ekim 2024'ten bu yana Gebze Kadın Kapalı Cezaevi'nde tutuluyor.
Yüzde 79 engelli raporu bulunan ve kolon kanseri tedavisi gören Onaran'ın tetkik ve kontrolleri cezaevine girmeden önce de devam ediyordu. Son dönemde rahatsızlıklarının arttığı, yapılan tetkiklerde kanser ve etkilerine ilişkin bazı değerlerin yükselmesi üzerine PET çekilmesine karar verildiği bildirildi.
ŞEFİKA KANDAR’IN ÜÇ KALP DAMARI TIKALI

66 yaşındaki Şefika Kandar, kalp hastalığı, damar tıkanıklığı, yüksek tansiyon, astım, guatr, bel fıtığı ve kronik farenjit dahil çok sayıda sağlık sorunuyla mücadele ediyor. Bacaklarındaki platin nedeniyle hareket etmekte zorlanan Kandar, günlük ihtiyaçlarını çoğu zaman koğuş arkadaşlarının yardımıyla karşılayabiliyor.
Ailesinin aktardığına göre, yaklaşık altı buçuk yıllık tutukluluğu boyunca sağlık sorunları ağırlaştı. Altı ay önce yapılan anjiyoda üç kalp damarının tıkalı olduğu belirlendi. Ancak tedavisi tamamlanmadan cezaevine geri gönderildi.
Ailesi ve avukatları 2025 yılında infaz ertelemesi başvurusunda bulundu. Hastaneden alınan heyet raporunun ardından İstanbul Adli Tıp Kurumu'na sevk edilen Kandar hakkında “cezaevinde kalabilir” raporu verildi. Ailesi, 11 ayrı hastalığı bulunduğunu belirttiği Kandar'ın sağlık durumunun cezaevinde risk altında olduğunu söylüyor.
FATMA TOKMAK BEŞİNCİ ANJİYONUN ARDINDAN AMELİYAT BEKLİYOR
Fatma Tokmak'ın cezaevi geçmişi 1996 yılında, henüz 2,5 yaşındaki çocuğuyla birlikte gözaltına alınmasıyla başladı. İHD İstanbul Şubesi'nin aktardığına göre gözaltında ağır işkence gördü; çocuğuna da işkence uygulandı. Türkçe bilmemesine rağmen yargılama sürecinde tercüman desteği sağlanmadı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ihlal kararı verdi ancak yeniden yargılama talepleri reddedildi.

Cezaevinde kalp rahatsızlığı nedeniyle ameliyat geçiren Tokmak, 2006'da sağlık gerekçesiyle tahliye edildi. Yargılaması tutuksuz sürerken cezasının Yargıtay tarafından onanmasının ardından 2010'da yeniden tutuklandı. O tarihten bu yana Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi'nde tutuluyor.
Ağır kalp hastalığı, astım ve hipertansiyonla mücadele eden Tokmak'ın nefes almakta ve yürümekte zorlandığı, son dönemde bayılmalar yaşadığı bildiriliyor. Yakın zamanda beşinci kez anjiyo geçiren Tokmak'ta kalp kapakçığında yırtık ve ciddi daralma tespit edildi. Hekimlerin acil ameliyat gerektiğini belirttiği, ancak ameliyatın henüz yapılmadığı aktarılıyor.
8 Mayıs 2025'te yapılan infaz ertelemesi başvurusuna da aradan geçen iki buçuk aya rağmen yanıt verilmiş değil.
HASTA MAHPUSLAR İÇİN YASAL DÜZENLEME NE DİYOR?
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 16. maddesi, ağır hastalık veya engellilik hâlinde ceza infazının ertelenmesine imkân tanıyor. Anayasa'nın 17. maddesi ise herkesin yaşama hakkını ve insan onuruyla bağdaşır muamele görme hakkını güvence altına alıyor.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin yerleşik içtihatlarına göre ağır hasta mahpusların gerekli, yeterli ve sürekli sağlık hizmetine erişememesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin yaşam hakkını düzenleyen 2. maddesi ve işkence ile insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele yasağını düzenleyen 3. maddesi kapsamında ihlal oluşturabiliyor.
Birleşmiş Milletler Nelson Mandela Kuralları, mahpusların toplumdaki bireylerle eşdeğer sağlık hizmetine erişmesini ve acil durumlarda uzman hastanelere sevk edilmesini öngörüyor. Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi'nin standartları da ciddi veya yaşamı tehdit eden hastalığı bulunan mahpusların sağlık durumlarına uygun koşullarda tutulmasını esas alıyor.
İHD ve ÖHD'nin Adalet Bakanlığı önünde başlattığı süresiz oturma eylemi sürerken, Kayseri Kadın Kapalı Cezaevi'nde yarın başlayacak açlık grevinde de talep aynı: Hasta mahpusların tedaviye erişiminin sağlanması.
ADALETİN KAPISI NÖBETLE AÇILIR MI?
Cezaevlerinde hasta tutukluların tedavi hakkı başta olmak üzere yaşadıkları hak ihlallerine dikkat çekmek amacıyla Adalet Bakanlığı önünde süresiz oturma eylemi başlatıldı.
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti), Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) ve İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) çağrısı ile başlatılan eyleme, Sincan Kadın Kapalı Cezaevi’nden Etlik Şehir Hastanesi’ne kaldırılan Newroz Bozkurt ve Kayseri Bünyan Cezaevi’nde dördüncü evre kanser teşhisi konulan Evin Zapsu’nun aileleri katıldı. Nöbet eylemi, hasta tutuklular serbest bırakılana ve tedavi hakkına erişinceye kadar devam edecek.

Kabarık kek yapmanın 2 püf noktası! Fırından çıkınca sönmüyor
Nûmedya24 uygulaması
Nûmedya24'ü cebinize ekleyin
Telefonunuza ya da bilgisayarınıza ekleyin: tek dokunuşla açılsın, okuduğunuz haberler bağlantısız da okunsun.


























