ABD ile İran’ın anlaşmaya vardıklarına ilişkin iddialar gündemdeki yerini koruyor. Trump nihai karar için dün ekibini topladı, Beyaz Saray Trump’ın ABD’nin “kırmızı çizgilerini karşılayan bir anlaşma yapacağını” açıklamakla yetindi. İran tarafı ise olası bir anlaşma için henüz onay verilmediğini duyurdu.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş, 40’ıncı gününde, 8 Nisan‘da ilan edilen ateşkesle yerini olası bir çözüm için diplomatik çabalara bıraktı.
Bir süreden beri gündemde olan olası bir anlaşmada sona gelindiği ileri sürülüyor. ABD ile İran’ın ateşkesi uzatma ve Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişine getirilen kısıtlamaları kaldırma konusunda anlaşmaya vardıkları iddia ediliyor. Bununla birlikte ABD Başkanı Donald Trump’tan henüz bir onay gelmedi ve İran devlet medyası da anlaşmanın henüz kesinleşmediğini duyurdu.
Bununla birlikte ABD Başkanı Donald Trump dün İran ile ateşkesi uzatmak için önerilen anlaşma konusunda yakında karar vereceğini söyledi; ancak iki ülke, çatışmanın merkezinde yer alan önemli konularda hâlâ farklı görüşlere sahip gibi görünüyor.
ABD cephesinde sık sık İran ile anlaşmanın yakın olduğuna dair açıklamalar geldi ve İran cephesi ise bu açıklamaları yalanladı, aynı zamanda henüz ortada resmi bir sonuç bulunmuyor. Ancak tarafların sürdürülemez hale gelen savaşı sonlandırmak için uzlaşabilecekleri bir çerçevede savaşı sonlandırmaya niyetli oldukları ve son günlerdeki görüşmelerde sonuca ulaştıkları kaydediliyor.
BEYAZ SARAY’DAN DURUM ODASI’NDAKİ TOPLANTI İÇİN AÇIKLAMA
Trump dün, Nisan ayı başlarında ilan edilen ateşkesi 60 gün daha uzatacak ve müzakerecilere savaşa kalıcı bir son vermek için zaman tanıyacak olan teklif hakkında “nihai karar” vermek üzere Beyaz Saray’ın Durum Odası’nda toplandı.
Beyaz Saray’da kritik toplantı sona erdi | Trump: Nihai karar için durum odasına geçiyoruz
Beyaz Saray yetkilisi, Durum Odası’ndaki toplantının yaklaşık iki saat sürdüğünü söyledi ancak Trump’ın bir karar verip vermediğine değinmedi.
Yetkili, “Başkan Trump yalnızca Amerika için iyi olan ve kendi kırmızı çizgilerini karşılayan bir anlaşma yapacak. İran asla nükleer silaha sahip olamaz” demekle yetindi.
ANLAŞMA YAKIN, ANCAK HENÜZ ONAY YOK
Reuters’e konuşan üst düzey bir İranlı kaynak, anlaşmaya yakın olunduğunu ancak henüz onaylanmadığını söyledi.
Ancak Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyetine son vermesi ve nükleer silah yapma kapasitesinden vazgeçmesi gerektiğini de söyledi; Tahran bu iki şartı da kabul etmedi.
Trump, “İran, asla nükleer silah veya bomba sahibi olmayacaklarına dair söz vermelidir. Hürmüz Boğazı, her iki yönde de kısıtlama olmaksızın, derhal açılmalıdır” dedi ve nükleer malzemenin ABD tarafından “ortaya çıkarılacağını” sözlerine ekledi.
İran’ın yarı resmi Fars haber ajansı, kaynaklara dayanarak Trump’ın yorumlarının “uydurma bir zafer görüntüsü verme girişimi” olduğunu söyledi.
İsminin açıklanmasını istemeyen üst düzey bir İranlı kaynak, potansiyel anlaşmanın nükleer konularla ilgili herhangi bir madde içermediğini söylerken, İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi devlet televizyonunda yaptığı açıklamada boğazın yönetiminin İran ve Umman tarafından kararlaştırılması gerektiğini belirtti.
Fars haber ajansı, ABD’nin İran gemilerine uyguladığı ablukayı kaldırmasının ardından boğazın Tahran’ın şartlarına göre yeniden açılacağını söyledi.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, böyle bir durumun yaşanması halinde ABD ablukasının kademeli olarak kaldırılacağını söyledi.
Fars haber ajansı, İran’ın dondurulmuş varlıklarından 12 milyar doların serbest bırakılması konusunda anlaşmaya varıldığını bildirdi.
Trump, “bir sonraki duyuruya kadar” para alışverişi yapılmayacağını söyledi; bu, İran’ın boğazda geçiş ücreti ödemeleri, savaş hasarı tazminatı veya dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması taleplerine olası bir gönderme olabilir.
TRUMP BASKI ALTINDA
Trump, Kasım ayındaki kongre seçimleri öncesinde Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak ve ABD benzin fiyatlarını düşürmek için baskı altında; zira seçmenler yükselen fiyatlardan giderek daha fazla rahatsızlık duyuyor. Aynı zamanda, Tahran’a yapılacak herhangi bir taviz nedeniyle kendi partisindeki İran karşıtı şahinlerden de potansiyel bir tepkiyle karşı karşıya.
Şüpheler ve tutturulamayan hedefler | Trump kabinesini topluyor: İran ile anlaşma yakın mı?
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı savaş, başta İran ve Lübnan olmak üzere binlerce insanın ölümüne yol açtı ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatması nedeniyle enerji fiyatlarını yükselterek küresel ekonomiye büyük zarar verdi.
Obama’yı eleştiriyor ancak… Trump ‘en kötü anlaşma’ dediği modele geri dönüyor
Trump, Truth Social’daki paylaşımında, boğazdan mayınların kaldırılacağını ve orada mahsur kalan gemilerin evlerine dönmeye başlayabileceğini söyledi: “Eşlerinize, kocalarınıza, anne babalarınıza ve ailelerinize benden, en sevdiğiniz Başkanınızdan selam söyleyin!”
Birleşmiş Milletler nükleer gözlem kuruluşu başkanı Rafael Grossi, Financial Times’a verdiği demeçte, Kazakistan’ın bir anlaşma olması durumunda Tahran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu almaya istekli olduğunu belirtti.
Kazakistan, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı üyesi ülkelerdeki enerji santrallerine yakıt tedarikini sağlamak amacıyla halihazırda uluslararası denetim altında bir uranyum bankasına ev sahipliği yapıyor.
İran ayrıca yaptırımların kaldırılmasını, ABD güçlerinin bölgeden çekilmesini ve herhangi bir barış anlaşmasının ABD’nin müttefiki İsrail’in Lübnan’daki saldırılarına son vermesini istiyor.
Lübnan, İsrail saldırılarında 3.200’den fazla kişinin öldüğünü söylerken, İsrail ise 23 askerinin ve dört sivilin öldüğünü açıkladı.
