ABD ile İran’ın ateşkesi uzatma ve Hürmüz Boğazı’nda gemi geçişlerini serbest bırakmak için anlaşmaya vardıkları ileri sürülüyor. Savaşa gerekçe yapılan zor başlıklarda ise müzakerelerin olası anlaşmanın ardından başlayacağı belirtiliyor. Olası anlaşmaya ilişkin açıklama yapan Trump, “Şimdi nihai kararı vermek için durum odasına geçiyoruz” dedi.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş, 40’ıncı gününde, 8 Nisan‘da ilan edilen ateşkesle yerini olası bir çözüm için diplomatik çabalara bıraktı.
Bir süreden beri gündemde olan olası bir anlaşmada sona gelindiği ileri sürülüyor. ABD ile İran’ın ateşkesi uzatma ve Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişine getirilen kısıtlamaları kaldırma konusunda anlaşmaya vardıkları iddia ediliyor. Bununla birlikte ABD Başkanı Donald Trump’tan henüz bir onay gelmedi ve İran devlet medyası da anlaşmanın henüz kesinleşmediğini duyurdu.
TRUMP: ŞİMDİ NİHAİ KARAR İÇİN DURUM ODASINA GEÇİYORUZ
Trump, İran’la anlaşmaya ilişkin son kararı vermek üzere toplantıya girdiklerini açıkladı. Trump, “Şimdi nihai karar vermek için durum odasına geçiyoruz” ifadelerini kullandı.
Truth Social’dan paylaşım yapan Trump, “Hürmüz Boğazı derhal açılmalı, geçiş ücretleri olmadan her iki yönde sınırsız deniz trafiğine izin verilmeli. İran, hiçbir zaman nükleer silaha veya bombaya sahip olamayacağını kabul etmelidir. Donanmamızın olağanüstü ve eşi görülmemiş ablukası nedeniyle boğazda mahsur kalan artık eve dönüş sürecine başlayabilir. Şimdi nihai kararı vermek için durum odasına geçiyoruz” dedi.
AP: BEYAZ SARAY’DAKİ TOPLANTI SONA ERDİ
The Associated Press (AP), Trump’ın “Durum Odası” toplantısının sona erdiğini bildirdi. Üst düzey bir hükümet yetkilisine göre, Trump, ABD’nin İran ile olan ateşkesini 60 gün daha uzatacak ve İran’ın nükleer programı konusunda yeni görüşmeleri başlatacak bir anlaşmanın çerçevesini değerlendirmek üzere ulusal güvenlik danışmanlarıyla yaptığı toplantıyı tamamladı.
Kamuoyuna açıklama yapma yetkisi olmayan ve isminin gizli kalması şartıyla konuşan yetkili, Trump’ın yaklaşık iki saat süren görüşmenin ardından geçici anlaşmayı imzalama kararı alıp almadığı konusunda yorum yapmadı.
ABD cephesinde sık sık İran ile anlaşmanın yakın olduğuna dair açıklamalar geldi ve İran cephesi ise bu açıklamaları yalanladı, aynı zamanda henüz ortada resmi bir sonuç bulunmuyor. Ancak tarafların sürdürülemez hale gelen savaşı sonlandırmak için uzlaşabilecekleri bir çerçevede savaşı sonlandırmaya niyetli oldukları ve son günlerdeki görüşmelerde sonuca ulaştıkları kaydediliyor.
Reuters haber ajansı, Trump yönetimine yakın Fox News ve Axios haber portalı İran ile ABD arasında anlaşma sağladığına ilişkin iddialarda bulundu. Bunun savaşı sonlandırmaya yönelik bir ön anlaşma niteliğinde olduğu, İran’ın nükleer programı gibi şimdiye kadar anlaşmazlık konusu olan zor başlıkların belirlenecek bir sürede müzakere edilmesini öngördüğü ileri sürülüyor.
Bu iddialar, taraflar arasında son üç günde gerilimin yeniden baş göstermesinin hemen ardından geldi. Önceki gün ABD bazı İran hedeflerini vurdu. Ardından dün İran ABD’nin Ortadoğu’daki en büyük üssünün bulunduğu Kuveyt’e füze ve insansız hava araçlarını fırlattı. Bu gelişmeler yürürlükte olan ateşkesi test niteliğinde olsa da, taraflar arasında devam eden görüşmeleri bitirecek düzeyde olmadı.
×
NÛMEDYA24 YAZMIŞTI: 60 GÜNLÜK SÜRE GÜNDEMDE
8 Nisan’daki ateşkesin ardından taraflar önce 11 Nisan’da Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yüz yüze görüşmeler yaptı, ancak bu görüşmelerden bir sonuç çıkmadı. Daha sonra Pakistan ve son haftalarda Katar’ın arabuluculuğunda ABD ile İran arasında dolaylı görüşmeler yapılıyor.
Nûmedya24’ün 27 Mayıs’taki haberinde, haftalardır devam eden görüşmelerin ardından, her iki tarafın da savaşı durduracak ve müzakerecilere nihai bir anlaşmaya varmaları için 60 gün süre tanıyacak bir mutabakat zaptı konusunda ilerleme kaydettiklerine, ancak anlaşmazlık konularının da varlığını koruduğuna dikkat çekilmişti.
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı gemi geçişlerine savaştan önce olduğu gibi ücretsiz olarak açıp açmayacağı, nükleer programını sonlandırıp sonlandırmayacağı, elindeki 440 kg’dan fazla zenginleştirilmiş uranyumu ABD’ye teslim etmeyi kabul edip etmeyeceği veya bunu imha edip etmeyeceği, balistik füze sistemlerini sınırlandırıp sınırlandırmayacağı, Hizbullah ve Hamas gibi bölgesel vekil güçlere desteğini kesip kesmeyeceği gibi konu başlıkları ABD’nin talep listesini oluşturuyor.
İran ise, ABD’den dondurulmuş on milyarlarca dolar varlıklarının serbest bırakılmasını, uranyumu teslim almaktan vazgeçmesini, nükleer programını barışçıl teknolojiler için kullanmayı kabul etmesini, bölgesel vekil güçlerle ilişkilerine karışmamasını, Hürmüz Bozağı konusundaki egemenlik hakkını tanımasını, balistik füze programını savunma amaçlı ve egemenliğinin bir parçası olduğuna razı olmasını ve yaptırımları kaldırmasını istiyor.
Savaşa yol açan başlıklarda ne derece ilerleme kaydedildiği, tarafların ne kadar mutabakata vardıkları belirsizliğini koruyor, ancak görüşmelerde ilerleme kaydedildiği de not ediliyor.
Muhtemelen İran ile ABD’nin bazı ön şartlar konusunda anlaşacakları ve ön mutabakat metni çerçevesinde savaşı sonlandıracakları, ardından da nükleer program gibi zorlu başlıklar için belli bir müzakere zamanı belirleyecekleri kaydediliyor. Müzakereler için konuşulan süre ise, çoğunlukla 60 gün.
Trump kabine toplantısında konuştu: Hürmüz Boğazı’nı kimse kontrol etmeyecek
REUTERS: ANLAŞMAYA VARILDI, ANCAK TRUMP HENÜZ ONAYLAMADI
Reuters haber ajansı da bugün, konuyla ilgili bilgi sahibi 4 kaynağa dayandırdığı haberinde, ABD ile İran’ın Perşembe günü ateşkesi uzatma ve Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişine getirilen kısıtlamaları kaldırma konusunda anlaşmaya vardığını, ancak Trump’tan beklenen onayın henüz gelmediğini kaydetti. Buna göre, anlaşma ateşkesi 60 gün daha uzatacak ve müzakereciler İran’ın nükleer programı gibi zorlu konuları ele alırken İran Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerine izin verecek.
Reuters’a göre, Washington ve Tahran’daki liderler tarafından onaylanırsa, bu, 28 Şubat’ta başlayan çatışmadan bu yana barışa doğru atılan en büyük adım olacak.
Axios tarafından ilk kez duyurulan anlaşma teklifiyle ilgili olarak İran henüz bir açıklama yapmadı. Öbür yandan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Washington’da gazetecilere yaptığı açıklamada, “Henüz oraya ulaşmadık, ancak çok yaklaştık ve bunun için çalışmaya devam edeceğiz. Oraya ulaşacağımızın garantisini veremem ama şu an için oldukça iyimserim” dedi.
Obama’yı eleştiriyor ancak… Trump ‘en kötü anlaşma’ dediği modele geri dönüyor
