Beyaz Saray’daki kabine toplantısında ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelere ilişkin konuşan ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın anlaşma konusunda kararlı göründüğünü ancak henüz nihai noktaya ulaşılmadığını söyledi. Trump, “Hürmüz Boğazı’nı kimse kontrol etmeyecek, herkese açık olacak” dedi.
Ancak Trump’ın partisinde İran ile görüşmeler konusunda şüpheler ve eleştiriler var; Trump’ın bunları gidermeye çalıştığı kaydediliyor.
HABER MERKEZİ – ABD ile İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın sonlandırılmasına yönelik görüşmeler devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın bugünkü kabine toplantısında İran ile görüşmelerdeki son durumu ele aldı.
Donald Trump, ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelere ilişkin yeni açıklamalarda bulundu.
TRUMP: HÜRMÜZ BOĞAZI’NI KİMSE KONTROL ETMEYECEK
Trump, İran’ın anlaşma konusunda kararlı göründüğünü ancak henüz nihai noktaya ulaşılmadığını belirtti. “Hürmüz Boğazı’nı kimse kontrol etmeyecek, herkese açık olacak” diyen Trump, İran ile yapılacak anlaşma kapsamında boğazın yeniden açılacağını söyledi.
Trump ayrıca, “Doğru zamanda Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri sağlayacağız” ifadelerini kullandı.
“URANYUMDAN VAZGEÇSE BİLE YAPTIRIMLARDAN OTOMATİK MUAF OLMAZ”
Trump, bölge ülkelerinin İbrahim Anlaşmaları’na katılmaması halinde İran ile anlaşma yapılmasının doğru olmayacağını savundu. ABD Başkanı, “İran anlaşması iyi değil, mükemmel olmalı. Tüm bunları kötü bir anlaşma için yapmadık” dedi.
Trump ayrıca İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumun Rusya ya da Çin’e gönderilmesini istemediğini söyledi. İran’ın uranyum zenginleştirmeden vazgeçmesi halinde bile yaptırımların kaldırılmasına yönelik otomatik bir muafiyet tanınmayacağını ifade etti.
ABD KABİNE TOPLANTISI: ANA GÜNDEMLERDEN BİRİ İRAN
Kabine toplantısının ana gündemlerinden birinin İran’daki savaş olacağı belirtiliyor.
ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş, 40’ıncı gününde, 8 Nisan‘da ilan edilen ateşkesle yerini olası bir çözüm için diplomatik çabalara bıraktı. Ancak dün ABD savaşın ve müzakerelerin seyrini etkileyen Hürmüz Boğazı çevresinde, İran’ın ABD hedeflerine saldırı hazırlığı için kullanacağı belirtilen füze bataryaları ile mayın döşeme teknelerine yönelik ABD ordusu hava saldırısı gerçekleştirdi. Bu gelişme, kırılgan ateşkesi ve yakın olduğu kaydedilen olası bir anlaşma için devam eden görüşmeleri test niteliğinde oldu, ancak görüşmeleri ve ateşkesi bozan bir netice ortaya çıkmadı.
İran: Cevapsız bırakılmayacak ABD’den İran’a yeni saldırı
OLASI BİR ANLAŞMA NE KADAR YAKIN?
8 Nisan’daki ateşkesin ardından taraflar önce 11 Nisan’da Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yüz yüze görüşmeler yaptı, ancak bu görüşmelerden bir sonuç çıkmadı. Daha sonra Pakistan ve son haftalarda Katar’ın arabuluculuğunda ABD ile İran arasında dolaylı görüşmeler yapılıyor.
Haftalardır devam görüşmelerin ardından, her iki taraf da savaşı durduracak ve müzakerecilere nihai bir anlaşmaya varmaları için 60 gün süre tanıyacak bir mutabakat zaptı konusunda ilerleme kaydettiklerini bildiriyor. Ancak anlaşmazlık konuları da varlığını koruyor.
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı gemi geçişlerine savaştan önce olduğu gibi ücretsiz olarak açıp açmayacağı, nükleer programını sonlandırıp sonlandırmayacağı, elindeki 440 kg’dan fazla zenginleştirilmiş uranyumu ABD’ye teslim etmeyi kabul edip etmeyeceği veya bunu imha edip etmeyeceği, balistik füze sistemlerini sınırlandırıp sınırlandırmayacağı, Hizbullah ve Hamas gibi bölgesel vekil güçlere desteğini kesip kesmeyeceği gibi konu başlıkları ABD’nin talep listesini oluşturuyor.
İran ise, ABD’den dondurulmuş on milyarlarca dolar varlıklarının serbest bırakılmasını, uranyumu teslim almaktan vazgeçmesini, nükleer programını barışçıl teknolojiler için kullanmayı kabul etmesini, bölgesel vekil güçlerle ilişkilerine karışmamasını, Hürmüz Bozağı konusundaki egemenlik hakkını tanımasını, balistik füze programını savunma amaçlı ve egemenliğinin bir parçası olduğuna razı olmasını ve yaptırımları kaldırmasını istiyor.
Bu, savaşa yol açan başlıklarda ne derece ilerleme kaydedildiği, tarafların ne kadar mutabakata vardıkları belirsizliğini koruyor, ancak görüşmelerde ilerleme kaydedildiği de not ediliyor.
Muhtemelen İran ile ABD’nin bazı ön şartlar konusunda anlaşacakları ve ön mutabakat metni çerçevesinde savaşı sonlandıracakları, ardından da nükleer program gibi zorlu başlıklar için belli bir müzakere zamanı belirleyecekleri kaydediliyor. Müzakereler için konuşulan süre ise, çoğunlukla 60 gün.
ABD-İran anlaşması iddiası | Ateşkes taslağının maddeleri ortaya çıktı
TRUMP’IN İÇTEKİ ZORLUKLARI: ŞÜPHECİ CUMHURİYETÇİLER VE TUTMAYAN HEDEFLER
Trump’ın kabine toplantısında İran ile görüşmeleri masaya yatırması bekleniyor. Bu kabine toplantısı özellikle Trump’ın Cumhuriyetçi Partisi’nden gelen eleştiriler nedeniyle kritik önemde görülüyor. Birçok önde gelen Cumhuriyetçi ismin Trump’ın İran ile görüşmelerde sağlandığı belirtilen ilerlemeden memnun olmadığı belirtiliyor. Savaşın başlamasına neden olan nedenlerin ne derece ortadan kalktığı, İran’ın ne kadar geriletildiği ve tehdit olmaktan çıkarıldığı, belirlenen hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığı konularında Cumhuriyetçiler arasında da şüpheler bulunuyor.
Bir diğer önemli başlık da sonbaharda ABD’de yapılacak ara seçimler. İran savaşındaki gidişatın, özellikle artan petrol maliyetlerinin Trump’a olan desteğin azalmasına yol açtığı gibi, ara seçimlerde Cumhuriyetçiler için dezavantajlı bir durum ortaya çıkardığına da dikkat çekiliyor.
Kabine toplantısında Trump’ın bu konularda şüpheleri gidermeye çalışacağı belirtiliyor.
İRAN’DAN HÜRMÜZ BOĞAZI VE URANYUM AÇIKLAMASI
İran’ın yarı resmi Tesnim haber ajansına göre, Moskova’da düzenlenen 14. Uluslararası Üst Düzey Güvenlik Yetkilileri Konferansı’na katılan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Başkan Yardımcısı Ali Bakıri, basına açıklamalarda bulundu.
ABD ile Hürmüz Boğazı konusunda henüz bir anlaşmaya varılmadığını belirten Bakıri, “Komşu kıyı ülkeleri olan İran ve Umman, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için yeni bir mekanizma belirlemek üzere müzakere ediyor. Hürmüz Boğazı’ndan geçiş koşulları ve düzenlemeleri, İran’a karşı savaş başlamadan önceki döneme kıyasla farklı olacak” dedi.
ABD ile dolaylı görüşmelerin devam ettiğini ve İran’ın zenginleştirilmiş uranyum rezervlerinin geleceği konusunun müzakerelerin gündeminde olmadığını söyleyen Bakıri, “Tüm konularda bir anlaşmaya varana kadar, hiçbir konuda anlaşmaya varmadığımıza inanıyoruz” ifadelerini kullandı.
