Avrupa Sivil Özgürlükler Birliği’nin raporuna göre Bulgaristan, Hırvatistan, Macaristan, İtalya ve Slovakya’da hükümetler hukuk devletini sistematik biçimde zayıflatıyor. Birçok ülkede ise gerileme sürüyor.
HABER MERKEZİ – Avrupa’da hukuk devleti standartlarının birçok ülkede gerilediği, bazı ülkelerde ise hükümetlerin bu süreci “bilinçli ve sistematik” şekilde yürüttüğü belirtildi.
40’tan fazla sivil toplum kuruluşunun verilerine dayanan Avrupa Sivil Özgürlükler Birliği’nin (Liberties) 2026 raporunda Bulgaristan, Hırvatistan, Macaristan, İtalya ve Slovakya “hukuk devletini aşındıran ülkeler” olarak sınıflandırıldı.
Raporda, özellikle Slovakya’da Robert Fico hükümeti döneminde yargı, yolsuzlukla mücadele, medya özgürlüğü ve sivil toplum alanlarında gerilemenin tüm başlıklarda yaşandığı ifade edildi. Bulgaristan’da da benzer bir tabloya dikkat çekilirken, Macaristan’ın “kendi kategorisinde” kalarak giderek daha geriye giden politikalar izlediği vurgulandı.
GÜÇLÜ DEMOKRASİLERDE DE GERİLEME
Belçika, Danimarka, Fransa, Almanya ve İsveç ise “kayan ülkeler” olarak tanımlandı. Bu ülkelerde hukuk devleti bazı alanlarda gerilerken bunun henüz bütüncül bir siyasi stratejiye dönüşmediği belirtildi. Çekya, Estonya, Yunanistan, İrlanda, Litvanya, Hollanda, Romanya ve İspanya “durağan” kategorisinde yer aldı. Polonya’da ise hükümetin yargı bağımsızlığını yeniden tesis etme çabalarının cumhurbaşkanlığı vetoları nedeniyle sınırlı kaldığı ifade edildi.
AB MEKANİZMALARI ETKİSİZ
Raporda, Avrupa Birliği’nin hukuk devleti ihlallerine karşı geliştirdiği mekanizmaların büyük ölçüde etkisiz kaldığı belirtildi. Avrupa Komisyonu’nun tavsiyelerinin çoğunun yıllardır tekrarlandığı ve somut adımlara dönüşmediği vurgulandı. Değerlendirilen 100 tavsiyenin 61’inde hiçbir ilerleme sağlanmadığı, 13’ünde ise durumun daha da kötüleştiği kaydedildi.
SİVİL TOPLUM VE MEDYA BASKI ALTINDA
Rapora göre en büyük gerileme, sivil toplum ve denge-denetleme mekanizmalarında yaşandı. Protestolara yönelik yasaklar ve cezalar artarken, özellikle Macaristan’da Onur Yürüyüşü’nün yasaklanması ve organizatörler hakkında soruşturma açılması buna örnek gösterildi. İtalya’da kabul edilen güvenlik düzenlemesiyle yol kapatma gibi eylemler suç kapsamına alınırken, polis yetkileri genişletildi. Birçok ülkede iklim ve Filistin yanlısı protestoların da yasaklandığı veya kriminalize edildiği belirtildi. Medya özgürlüğü alanında da ilerleme sınırlı kaldı. Bulgaristan, Hırvatistan, İtalya, Hollanda ve özellikle Slovakya’da gazetecilere yönelik saldırıların arttığı ifade edildi.
