Paris ve Berlin, AB dış politikasındaki yetki karmaşasını azaltmak için yeni bir yapı öneriyor. Reformun merkezinde AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi’nin yetkilerinin artırılması var.
HABER MERKEZİ- Fransa ve Almanya, Avrupa Birliği’nin dış politikasını daha etkili ve koordineli hale getirmek amacıyla kurumsal yapının değiştirilmesini öneriyor. İki ülkenin hazırladığı taslakta, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi’nin yetkilerinin güçlendirilmesi ve Avrupa Dış Eylem Servisi’nin görevlerinin yeniden tanımlanması öngörülüyor.
Öneri, AB dışişleri bakanlarının 2 Eylül’de Dublin’de yapacağı gayriresmi toplantının gündeminde. AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın da Avrupa diplomasisinin işleyişini değiştirmeye yönelik fikirlerini toplantıda gündeme getirmesi bekleniyor. Konunun ekim ortasında yapılması planlanan Avrupa Konseyi toplantısında daha kapsamlı biçimde ele alınması öngörülüyor.
AMAÇ YETKİ KARMAŞASINI ÖNLEMEK
Lizbon Antlaşması sonrasında 2009’da kurulan Avrupa Dış Eylem Servisi, AB’nin dış politika ve güvenlik politikalarının yürütülmesinde merkezi rol üstleniyor. Yaklaşık 5 bin kişinin çalıştığı servis, üye ülkelerin sorumluluğundaki ortak dış ve güvenlik politikasına ilişkin stratejiler hazırlıyor, açıklamalar yapıyor ve yaptırım rejimlerini yönetiyor.
Ancak dış politikanın diğer önemli araçları Avrupa Komisyonu’nun yetki alanında bulunuyor. İnsani yardım, kalkınma yardımları, ticaret, göç ve çeşitli ekonomik politikalar Komisyon tarafından yürütülüyor. Bu nedenle Kallas, teorik olarak AB’nin dış politikasını koordine etmekle görevli olsa da bu alanlarda Komisyon’daki diğer üyeler üzerinde doğrudan yetkiye sahip değil.
Brüksel’de uzun süredir devam eden tartışmanın bir diğer boyutu da Komisyon ile Avrupa Dış Eylem Servisi arasındaki yetki rekabeti. Son yıllarda Komisyon’un Akdeniz ve savunma gibi alanlarda yeni sorumluluklar üstlenmesi, Kallas’ın görev alanıyla daha fazla kesişmeye yol açtı.
KALLAS’IN YETKİSİ ARTIRILACAK
Fransa ve Almanya’nın önerisine göre reformun 2029’dan, yani bir sonraki Avrupa Parlamentosu seçimlerinden sonra hayata geçirilmesi mümkün.
Buna göre AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi, Komisyon içinde gerçek anlamda birinci başkan yardımcısı konumuna getirilecek. Böylece dış ilişkilerle ilgilenen komiserler ve Komisyon genel müdürlükleri üzerinde daha güçlü bir koordinasyon yetkisine sahip olacak. Aynı zamanda Avrupa Konseyi Başkanı ile kurumsal bağının güçlendirilmesi ve üye devletlerin siyasi denetiminin korunması öngörülüyor.
Avrupa Dış Eylem Servisi’nin ise daha çok dış politika stratejisi, uzun vadeli planlama ve Avrupa’nın askeri misyonlarının yönetimine odaklanması planlanıyor. Dış ilişkilerle ilgili diğer birimlerin Komisyon bünyesinde yeniden yapılandırılması öneriliyor.
Ancak AB’nin dünya genelindeki yaklaşık 150 delegasyonunun geleceği öneride netleştirilmiş değil. Bu ağ, Avrupa Dış Eylem Servisi’nin en önemli işleyen unsurlarından biri olarak görülüyor.
Kallas da yaz aylarında AB’nin dış politika araçlarının daha iyi koordine edilmesi ve kurumlar arasındaki görev tekrarlarının azaltılması gerektiğini söylemişti. Dublin’deki toplantıda üye ülkelerin bu reform için nasıl bir yol izleneceği konusunda görüş alışverişinde bulunması bekleniyor.
