ABD Temsilciler Meclisi’nin ardından Senato da Trump’ın İran’daki savaşı durdurması veya operasyonlara devam etmesi durumunda Kongre’nin onayını almasını öngören bir yasayı kabul etti. İran savaşı nedeniyle Trump’a desteğin azaldığına işaret etse de yasanın bağlayıcılığı bulunmuyor. Trump ise sert tepki gösterdi.
HABER MERKEZİ – Cumhuriyetçilerin kontrolündeki ABD Senatosu, Başkan Donald Trump’a İran’daki savaşı durdurması veya askeri harekata devam etmeden önce Kongre’nin onayını almasını öngören bir yasayı onayladı.
Salı günü yapılan 50-48’lik oylamada birkaç Cumhuriyetçi de Demokratlara katıldı. Aynı tasarı bu ayın başlarında ABD Temsilciler Meclisi tarafından da kabul edilmişti.
Dört Cumhuriyetçi senatör, Rand Paul, Lisa Murkowski, Susan Collins ve Bill Cassidy, karar tasarısını desteklemek için Demokratlarla birlikte oy kullandı. Demokrat Senatör John Fetterman ise, partisinden tasarıya karşı oy kullanan tek kişiydi.
Ancak bu karar büyük ölçüde semboliktir çünkü Kongre’nin her iki meclisinden de geçmesine rağmen Trump’ın değerlendirmesine sunulmayacak ve yasal bir bağlayıcılığı bulunmuyor.
Bu gelişmeler, Kongre’deki Cumhuriyetçilerin Trump’ın İran’la vardığı mutabakat zaptına şüpheyle yaklaşması ve İran’la savaşın beşinci ayına yaklaşmasıyla aynı zamana denk geldi.
Trump ise, sert tepki gösterdi ve “zamanlaması kötü ve anlamsız” olduğunu söyledi. Trump, sosyal medya hesabında “İran’ı köşeye sıkıştırdım, düşüşe hazır hale getirdim… ve ABD Senatosu, zamanlaması kötü ve anlamsız bir Savaş Yetkileri Yasası oylaması yapmaya karar verdi. Bu senatörler işimi daha da zorlaştırdılar ama bir şekilde halledeceğim, çünkü ben her zaman işleri hallederim!” ifadelerini kullandı.
Bu oylama, 1973 tarihli Savaş Yetkileri Kararı’ndan bu yana Kongre’nin her iki kanadının da bir başkana askeri harekata son vermesi talimatı veren eş zamanlı bir kararı ilk kez onaylaması anlamına geliyor.
Eş zamanlı bir karar tasarısı, yasalaşması için başkana gönderilen diğer yasama biçimlerinin aksine, Kongre’nin görüşünü veya iradesini ifade ediyor. 2019’da Trump, Yemen iç savaşındaki çatışmalardan silahlı kuvvetlerin çekilmesini talep eden ortak bir karar tasarısını veto etmişti.
BBC’ye konuşan Ortadoğu analisti Laura Blumenfeld, bunun “yasal bir bağlayıcılığı olmadığı için kelepçeden ziyade hafif bir uyarı” olduğunu söyledi. Bununla birlikte Blumenfeld, bunun “Amerikan halkının duygularını yansıttığını” düşündüğünü söyledi.
BBC’y göre, eş zamanlı karar tasarısının kabul edilmesi önemli çünkü bu, Beyaz Saray üzerindeki İran savaşına son verme baskısını artırıyor; zira petrol fiyatlarının yükselmesinin ardından savaş kamuoyunda popülerliğini yitirmişti.
Aynı yasa tasarısı bu ayın başlarında ABD Temsilciler Meclisi’nde de kabul edilmişti; dört Cumhuriyetçi ve tüm Demokratlar tasarıya katılarak 215’e 208 oyla onay vermişti.
Bu, Kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde Trump’ın Cumhuriyetçi parti içindeki bölünmenin son işaretiydi; bu seçimler, partinin Kongre’nin her iki kanadındaki dar çoğunluklarını koruyup koruyamayacağını belirleyecek.
Bu arada dikkat çekici oylama, aynı zamanda Pentagon’un Kongre’den yaklaşık 80 milyar dolar talep ettiği gün gerçekleşti; bu paranın büyük kısmı İran’la olan savaşı finanse etmek için kullanılacak.
Federal yasa, askeri operasyonların 60 günden fazla sürmesi için Kongre onayını gerektiriyor. ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırıları 28 Şubat’ta başladı, ancak Trump yönetimi Nisan ayındaki ateşkesin süreyi sıfırladığını savundu.
Beyaz Saray, ulusal güvenlik gerekçesiyle süreyi 30 gün daha uzatabilir.
Şu anda ABD ve İran, 18 Haziran’da Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından imzalanan mutabakat zaptı uyarınca ateşkesi sürdürme ve düşmanlıklara son verme konusunda anlaşmış durumda. Bu mutabakat zaptına göre, Washington ve Tahran’ın İran’ın nükleer programını sona erdirmeye yönelik daha kapsamlı bir anlaşma müzakere etmek için 60 günü var. Zor geçmesi beklenen müzakerelerin sonunda ortaya nasıl bir sonuç çıkacağı ise belirsiz.
