Akşamdan kalan pilav ertesi gün tüketilebilir ancak nasıl soğutulduğu ve saklandığı büyük önem taşıyor. Pişmiş pirinç uzun süre oda sıcaklığında bırakıldığında Bacillus cereus bakterisinin çoğalması ve ısıya dayanıklı toksinlerin oluşması mümkün. Pilavı tekrar ısıtmak ise oluşmuş bazı toksinleri ortadan kaldırmaya yetmeyebilir.
Bir önceki günden kalan pilavı ısıtıp yemek birçok evde yapılan sıradan bir alışkanlık. Ancak pirinç, yanlış saklandığında gıda zehirlenmesi açısından dikkat edilmesi gereken yiyeceklerden biri.
Buradaki tehlike pilavın “dünden kalmış” olması değil. Asıl önemli nokta, piştikten sonra ne kadar süre dışarıda beklediği ve hangi koşullarda saklandığı.
Pirinçte bulunabilen Bacillus cereus sporları pişirme işleminden sonra hayatta kalabiliyor. Pişmiş pilav oda sıcaklığında uzun süre bekletildiğinde bakterilerin çoğalması ve toksin üretmesi için uygun koşullar ortaya çıkabiliyor.
PİLAVI SAATLERCE TENCEREDE BEKLETMEYİN
Pilav piştikten sonra tüketilmeyecekse uzun süre mutfak tezgâhında veya ocakta bırakılmaması gerekiyor. Artan pilavın mümkün olduğunca hızlı şekilde soğutularak buzdolabına kaldırılması gıda güvenliği açısından önem taşıyor.
Özellikle “Akşam yaptım, sabaha kadar tencerede kaldı” denilen pilavlarda risk artıyor. Böyle bir pilavın yalnızca kokusuna veya görüntüsüne bakarak güvenli olup olmadığını anlamak mümkün olmayabilir.
Bu nedenle gece boyunca oda sıcaklığında kalan pilavı tüketmemek en güvenli seçenek.
TEKRAR ISITMAK HER ZAMAN ÇÖZÜM DEĞİL
En sık yapılan hatalardan biri de pilavı çok sıcak şekilde yeniden ısıtmanın bütün riski ortadan kaldıracağını düşünmek.
Isıtma bakterilerin önemli bir bölümünü öldürebilir. Ancak Bacillus cereus tarafından oluşturulan bazı toksinler ısıya dayanıklı olabilir. Dolayısıyla uygun olmayan koşullarda uzun süre bekletilmiş bir pilavı tekrar ısıtmak onu otomatik olarak güvenli hale getirmez.
GIDA ZEHİRLENMESİNE YOL AÇABİLİYOR
Bacillus cereus kaynaklı gıda zehirlenmesinde mide bulantısı, kusma, karın ağrısı ve ishal gibi belirtiler görülebiliyor. Şikâyetler kontamine gıdanın tüketilmesinden sonraki saatlerde başlayabiliyor.
Çoğu vaka kısa sürede düzelmekle birlikte şiddetli kusma veya ishal sıvı kaybına neden olabilir. Özellikle küçük çocuklar, ileri yaştakiler ve bağışıklığı baskılanmış kişilerde daha dikkatli olunması gerekiyor.
Bu nedenle “bir kaşığı bile kesin hastanelik eder” demek bilimsel olarak doğru değil. Risk, pilavdaki bakteri veya toksin miktarına ve kişinin durumuna bağlı olarak değişiyor.
DÜNDEN KALAN PİLAV YENİR Mİ?
Doğru koşullarda saklandıysa evet. Pilavın dünden kalmış olması tek başına bozulduğu anlamına gelmiyor.
Piştikten sonra uzun süre oda sıcaklığında bırakılmadan soğutulan, buzdolabında uygun sıcaklıkta muhafaza edilen ve tüketilirken iyice ısıtılan pilav ertesi gün yenebilir.
Ancak pilav gece boyunca dışarıda kaldıysa, ne kadar süredir beklediği bilinmiyorsa veya saklama koşullarından emin değilseniz riske girmemek daha doğru.
Kısacası pilav konusunda dikkat edilmesi gereken tarih değil, piştikten sonra geçen süre ve saklama sıcaklığı. Dünden kalan pilav doğru saklandıysa çöpe atılması gerekmiyor; saatlerce oda sıcaklığında beklediyse yeniden ısıtmak güvenliği garanti etmiyor.
