ABD ile İran bir kez daha karşılıklı saldırılar gerçekleştirdi. İran’da son saldırılarda 35 kişi hayatını kaybederken, 300’ü aşkın kişiyse yaralandı. Trump, İran’ı sert şekilde vurmaya devam edeceklerini ve enerji santrallerini en sona sakladıklarını söyledi. Gerilimin odağında Hürmüz Boğazı bulunuyor ve taraflar arasındaki mutabakat zaptı işlevsiz durumda.
HABER MERKEZİ – ABD ile İran arasında, 28 Şubat’ta başlayan savaşı sonlandırmak ve olası bir kalıcı çözüm bulabilmek için 18 Haziran’da imzalanan mutabakat zaptına rağmen son bir haftadır tırmanan gerilim sürüyor.
İran’ın boğazdan geçen gemilere yönelik saldırıları karşısında ABD Başkanı Donald Trump 10 Temmuz’da ateşkesin bittiğini, ancak görüşmelerin süreceğini duyurmuştu. Bu açıklamadan sonra karşılıklı saldırılar arttı. Son üç gündür karşılıklı saldırılar sistematik hal almaya başladı.
Trump: İran ile görüşmeler sürecek, ama ateşkes bitti
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) sosyal medya hesabından İran’a yönelik son saldırılar hakkında açıklama yapıldı.
Açıklamada, TSİ 05.00’te İran’a yönelik son hava saldırı dalgasının tamamlandığı ve saldırılarda Hürmüz Boğazı yakınları ile İran’ın kıyı bölgelerindeki düzinelerce askeri hedefin vurulduğu belirtildi.
ABD savaş uçağı, insansız hava araçları (İHA) ve gemilerinin, 7 saat boyunca İran’ın füze ve İHA alanları, donanma kabiliyeti ile kıyı savunma sistemlerini hedef aldığı bilgisine yer verilen açıklamada, söz konusu saldırıların “İran’ın ticari gemilere ve sivil mürettebata yönelik tehdit oluşturma kabiliyetini daha da zayıflatmak için yapıldığı” ifade edildi.
Buna karşılık İran da Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün’deki ABD üslerine saldırılar düzenlediğini duyurdu.
CENTCOM’un sosyal medya hesabında yapılan açıklamada da, İran’ın son 7 günde yedi ticari gemiye saldırdığı, bu saldırılar sonucunda yaklaşık bir düzine sivil mürettebatın öldüğü, kaybolduğu veya yaralandığı kaydedildi.
İran’ın Körfez ülkelerine doğru da düzinelerce füze ve insansız hava aracı (İHA) fırlattığı belirtilen açıklamada, “ABD güçleri, masum insanların hayatını tehlikeye atmaya devam eden bu haksız saldırganlıktan dolayı İran’ı sorumlu tutuyor” denildi.
GÜN İÇİNDE YENİ SALDIRI
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a karşı öğlen saatlerinde yeni bir askeri saldırı dalgasını başlattıklarını duyurdu. Saldırının amacının “Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere saldırmak için kullandığı askeri kapasiteyi zayıflatmak” olduğunu kaydeden CENTCOM, saldırıların 90 dakika sürdüğünü belirtti. CENTCOM, Büyük Tunb Adası’ndaki kıyı savunma sistemleri ile seyir füzesi depolama ve fırlatma tesislerine hassas güdümlü mühimmatların hedef alındığını açıkladı.
İran medyası da, iki ülke arasındaki çatışmaların son tırmanışında Buşehr vilayetindeki çeşitli yerlerin hedef alındığını, ölü ve yaralıların olduğunu bildirdi.
Axios haber platformu da Trump’ın İran’a yönelik saldırıların kapasitesini genişletmek için bir toplantı yaptığını ve bu saldırının bu toplantının ardından gerçekleştiğini iddia etti.
35 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ, 300’DEN FAZLA KİŞİ YARALANDI
İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Kirmanpur, ABD’nin ülkeye düzenlediği son saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısının ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yaptı. ABD’nin son saldırılarında aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 300’den fazla kişinin yaralandığını, 35 kişinin ise hayatını kaybettiğini belirten Kirmanpur, en fazla hasar gören eyaletlerin Hürmüzgan, Sistan-Belucistan ve Huzistan’ın olduğunu belirtti.
İran hükümet sözcüsü Fatma Mahreni tarafından yapılan açıklamada ise, İran’ın güneyine düzenlenen ABD saldırılarında 30’dan fazla sivilin yaşamını yitirdiğini belirtti. Saldırılarda ayrıca 7 İran askerinin de öldüğü kaydedildi.
İRAN BABU’L MENDEB’İ DE İŞARET EDİYOR
İran İslam Devrim Muhafızları, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ve ABD’nin İran limanlarına deniz ablukasını yeniden uygulamaya koymasının ardından, “ABD ve müttefiklerine fayda sağlayan diğer tüm ihracat koridorlarını” kapatmakla tehdit etti.
İran’ın devlet haber ajansı IRNA’nın bugün yayımladığı açıklamada, Devrim Muhafızları’nın “Bölgesel enerji ihracatı ya herkes tarafından paylaşılır ya da herkese yasaklanır” dediği belirtildi.
Devrim Muhafızlarının bu açıklamasının Hürmüz Boğazı’nın yanı sıra Arabistan ile Afrika’yı ayıran, Kızıldeniz ile Aden Körfezi’ni birbirine bağlayan Bab’ul Mendeb geçitine işaret ettiği kaydediliyor. İran destekli Yemen’deki Husiler geçite yönelik saldırılar düzenliyor ve bu boğazın da kapatılmasıyla İran’ın ABD ve ortaklarına daha fazla zarar vermeyi amaçladığı kaydediliyor.
Hürmüz’den sonra Babu’l Mendeb: Topyekün savaşa dönüş mü?
TRUMP SALDIRILAR SÜRECEK: SIRA ENERJİ SANTRALLERİNE GELECEK
ABD Başkanı Donald Trump da dün bir kez daha İran’a yönelik saldırıların devam edeceğini söyledi.
Trump, Oval Ofis’te düzenlenen imza töreninde basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtladı.
Trump, “Çok büyük miktarda mühimmatımız var. Yıllardır sahip olmadığımız seviyelere ulaştık ve onları çok ağır şekilde vuruyoruz ve bu devam edecek” ifadelerini kullandı.
Askeri operasyonların yanı sıra İran’a yönelik deniz ablukasını da yeniden uyguladıklarını belirten Trump, “Ablukayı yeniden devreye sokuyoruz. Bu abluka sadece İran için geçerli. İran’la iş yapanlar geçemeyecek, diğer herkes geçebilecek” dedi.
Trump, müzakerelerden tamamen vazgeçmediğini söyleyerek, “Bir anlaşmanın halen mümkün olduğunu düşünüyorum” değerlendirmesinde bulundu.
İran’ın askeri kapasitesine ciddi zarar verdiklerini öne süren Trump, İran donanmasını bir ay içinde etkisiz hale getirdiklerini, hava kuvvetlerinin artık “fiilen var olmadığını”, füze üretim kapasitesinin yüzde 89’unu ve insansız hava aracı üretim kapasitesinin ise yüzde 92’sini yok ettiklerini belirtti.
Donald Trump FoxNews kanalına da konuştu. Trump, “Bu gece onlara çok sert vuracağız. Yarın gece de onlara çok sert vuracağız. Ondan sonraki gece de onlara çok sert vuracağız. Masaya oturup müzakere etmezlerse tüm enerji santrallerini, tüm köprülerini yıkacağız” dedi.
Hürmüz Boğazı’nı “açık tutmak zorunda olduklarını” aktaran Trump, “Bir ücret talep edecektim ancak bunun yerine (Körfez ülkeleri) ABD’de çok para harcamayı tercih ediyorlar ki açıkçası bu daha iyi” ifadelerini kullandı.
Trump, ayrıca Hürmüz’e yönelik saldırıların “kendisi yeter diyene kadar” devam edeceğini kaydetti.
İran’ın Basra Körfezi’ndeki ana petrol terminali olan Hark Adası’na iki kez saldırdıklarını belirten Trump, “Adayı ele geçirmeye gelince, eğer onları yeterince geriye ve yeterince derine kadar geri püskürtebilirsek, bunu yaparım” diye konuştu.
Trump, İran ile müzakere etmenin tek yolunun “güç kullanmak” olduğunu savunarak kendilerinin de bunu yaptığını vurguladı. Hürmüz Boğazı’nın geçmek isteyenlere açık olduğunu belirten Trump, sadece İran için kapalı olduğunu ifade etti.
ABD Başkanı Trump, İran’ın enerji santrallerini ve köprülerini hedef alma tehdidini daha önce de dile getirmiş ancak sivil hedeflerin vurulmasının savaş suçu olması eleştirileri yapılmış, bu seçenek devreye sokulmamıştı.
İRAN DIŞİŞLERİ: MUTABAKAT ZAPTI ORTADAN KALKTI
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Garibadadi ABD’nin saldırıları ve deniz ablukasını yeniden uygulamaya koyma girişimi nedeniyle 18 Haziran’da imzalanan mutabakat zaptının ortadan kalktığını söyledi. Garibadadi ayrıca; ABD’nin saldırılarını yeniden başlatmadan önce 3 hafta içinde Hürmüz Boğazı’ndan İran’a ait olmayan 200 geminin sorunsuz bir şekilde geçiş yaptığını ve bu kapsamda Basra Körfezi Boğaz Yönetimi ile işbirliği yaptıklarını aktardı.
×
GERİLİMİN ODAĞINDA HÜRMÜZ BOĞAZI VAR
İran, ABD ile 28 Şubat’ta başlayan savaşta, 8 Nisan’da duyurulan ateşkes ve ardından başlayan görüşme süreçlerinde Hürmüz Boğazı’nı en önemli kozu olarak sürekli öne sürdü.
Savaştan önce küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin beşte birini karşılayan Hürmüz Boğazı, savaşın başlamasıyla birlikte İran tarafından gemi geçişlerine kapatıldı. İran, 8 Nisan’daki ateşkesten sonra da boğazı açmaya yanaşmadı. 18 Haziran’da ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından resmen imzalanan mutabakat zaptının da önemli bir başlığı Hürmüz Boğazı.
14 madde ve 60 günlük müzakere | Trump ve Pezeşkiyan mutabakat zaptını imzaladı
İran’ın küresel ölçekte petrol maliyetlerinin artışını tetiklemek ve böylece ABD üzerinde baskı oluşturmak amacıyla önemli bir koz olarak kullandığı Hürmüz Boğazı, mutabakat zaptının öngördüğü 60 günlük müzakere sürecinde kritik bir başlık olarak görüşülmeyi bekliyor, ancak son haftada boğazın kontrolü nedeniyle çatışmalar yeniden baş gösterdi.
Hürmüz’de gerilim sürüyor | ABD-İran mutabakatı belirsizlikte: Tam teşekküllü savaşa dönüş olur mu?
İran, boğazda yeni bir statüko kurmak istiyor ve boğazdan geçişleri ücretli hale getirmek istiyor. Bu aynı zamanda İran’ın boğaz üzerindeki egemenliğinin tescillenmesi anlamına geliyor ve böylece İran ABD-İsrail ile savaştan kazançlı çıktığını göstermek istiyor.
Buna karşılık ABD boğazın savaştan önceki statükosunun korunmasını istiyor. Ancak son bir haftada yaşanan çatışmaların ardından ABD Başkanı Donald Trump da yeni bir durum ilan etti. Trump, boğazda geçişleri koruyacaklarını ve buna karşılık Körfez ülkelerinden geçen her geminin taşadığı yükün maliyetinin yüzde 20’si oranında vergi alacaklarını duyurdu. Ancak daha sonra bundan vazgeçtiğini duyurdu.
Hürmüz Boğazı’nda gerilim sürüyor | Trump, Körfez ülkelerinden vergi almaktan vazgeçti







