ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilim, karşılıklı saldırılarla tırmanıyor. İran’ın ücretli geçiş sistemiyle kontrolde tutmak istediği boğaza ABD yeniden ambargo uygulayacak. Trump, önce boğazdan geçen Körfez ülkelerinin gemilerinden yüzde 20 vergi alacaklarını söyledi, sonra bu karardan vazgeçtiğini duyurdu.
HABER MERKEZİ – ABD, İran’a yönelik üst üste üçüncü gece hava saldırıları düzenlerken, Donald Trump’ın Washington’ın Basra Körfezi’nde İran gemilerine yönelik ablukayı yeniden uygulayacağını açıklamasının ardından Hürmüz Boğazı’nda iki Birleşik Arap Emirlikleri tankerinin vurulmasıyla bölgedeki gerilim daha da yükseldi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Trump’ın İran’ın “bu gece ve yarın çok sert vurulacağı” açıklamasının ardından operasyonların başlatıldığını duyurdu. Yaklaşık beş saat süren saldırılarda Buşehr, Çabahar, Cask, Konarak, Ebu Musa Adası ve Bender Abbas’taki askeri hedeflerin vurulduğu belirtildi.
CENTCOM, İran’ın ticari gemilere saldırı kapasitesini zayıflatmayı amaçladıklarını belirterek kıyı savunma sistemleri, füze ve İHA üsleri ile deniz unsurlarının hedef alındığını açıkladı. Açıklamada Orta Doğu’da halen 50 binden fazla ABD askerinin konuşlu olduğu da kaydedildi.
TRUMP ÖNCE HÜRMÜZ İÇİN “ÜCRET ALINACAK” DEDİ, SONRA KARARINI DEĞİŞTİRDİ
ABD ile İran arasında geçen hafta yeniden başlayan çatışmaların ardından varılan mutabakatın fiilen çöktüğünü savunan Trump dün yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın “İran olsa da olmasa da açık kalacağını” söylemişti.
Trump ayrıca, boğazdan geçen gemilerden güvenlik gerekçesiyle yüzde 20 oranında ücret alınacağını açıklayarak bu ücretin “güvenlik ve emniyet için gerekli tüm masrafları” karşılayacağını öne sürdü.
Trump, akşam saatlerinde sosyal medya hesabından yeni bir açıklama yaptı ve “Şu an Hürmüz Boğazı İran hariç tüm gemilere açık, bunun nedeni de yalan söyleyen, şiddet yanlısı, kötü niyetli bir yönetim (İran) ve bu da onları tamamen yok olma yoluna sokuyor” ifadesini kullandı.
Hürmüz’de tam bir abluka uygulayacaklarını ancak bu ablukanın yalnızca İran limanlarına gelen veya oradan ayrılan ya da İran ile ilgili herhangi bir mal taşıyan gemileri kapsayacağını aktaran, Trump şunları kaydetti:
“Orta Doğu’daki ülkelerle yaptığım son derece verimli görüşmeler sonucu, (Hürmüz’den geçen gemilerden alınacak) yüzde 20’lik ABD vergisini, çeşitli Körfez ülkelerinin ABD ile yapacağı ticaret ve yatırım anlaşmalarıyla değiştirmeye karar verdim. Bu yatırımlar devasa olacak ancak aynı zamanda onların geleceği ve kendileri için sıra dışı olacak.”
Trump, ABD’nin kazanan taraf olduğunu öne sürerek, “İran’ın 52 bin protestocu dahil binlerce insanı öldürdüğü günler sona erdi en önemlisi de İran asla nükleer silah sahibi olmayacak.” yorumunu yaptı.
İRAN: HÜRMÜZ’ÜN KORUYUCUSU BİZİZ
İran’ın en üst düzey ortak askeri komutanlığı ise ABD’nin boğazın geleceğini belirleme konusunda hiçbir rolü olmadığını ve müdahale etmesine izin verilmeyeceğini açıkladı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de X hesabından yaptığı açıklamada, Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nın “sonsuza dek koruyucusu” olacağını belirtti. Trump’ın yüzde 20’lik geçiş ücreti açıklamasına atıf yapan Arakçi, “Yüzde 20 elbette çok fazla. Adil olacağız” ifadelerini kullandı.
Bu arada İran basını, ABD saldırılarının ardından Bender Abbas, Kiş ve Keşm adaları ile Körfez’deki Ebu Musa Adası’nda patlama sesleri duyulduğunu aktardı.
İKİ TANKER VURULDU
Birleşik Arap Emirlikleri Savunma Bakanlığı, Umman kara sularında Hürmüz Boğazı’nın güney güzergâhından geçen Mombasa ve Al Bahiyah adlı iki petrol tankerinin İran tarafından fırlatılan iki seyir füzesiyle vurulduğunu açıkladı. Saldırıda bir denizci yaşamını yitirirken sekiz kişi yaralandı. Alev alan iki tankerde çıkan yangınların daha sonra söndürüldüğü bildirildi.
İran Devrim Muhafızları ise saldırıyı üstlenerek tankerlerin “tekrarlanan uyarıları dikkate almadığını” öne sürdü. Açıklamada gemilerin “mayınlı sahadan geçmeyi tercih ettikleri ve ardından hedef alınarak etkisiz hale getirildikleri” iddia edildi.
İRAN’DAN BAHREYN’DEKİ ABD ÜSSÜNE SALDIRI
İran, son ABD saldırılarına Bahreyn’deki Amerikan üslerini hedef alarak karşılık verdi. Böylece İran, ABD’nin tesislerine yönelik saldırılarının ardından Körfez ülkelerine üçüncü gün üst üste misilleme düzenlemiş oldu.
Bahreyn’de füze sirenleri iki kez çalarken halka sığınaklara gitmeleri çağrısı yapıldı. Saldırıda can kaybı ya da hasara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
İran Devrim Muhafızları, Bahreyn’de ABD’ye ait Patriot radar sistemi, Beşinci Filo hava kontrol radarı ve diğer bazı sistemlerin vurulduğunu iddia etti. Bu iddia bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.
ÜRDÜN’DE FÜZELER ENGELLENDİ
Ürdün ordusu da İran tarafından fırlatılan dört füzenin hava savunma sistemleri tarafından imha edildiğini açıkladı.
İran Devrim Muhafızları, Fars Haber Ajansı aracılığıyla yayımladığı açıklamada Ürdün’deki bir ABD hava üssünün balistik füzelerle hedef alındığını savunarak Ürdün halkına ülkelerindeki Amerikan üslerinin kapatılması çağrısı yaptı.
Ürdün ise pazartesi günü de İran’ın Prince Hassan Hava Üssü’nü vurduğu yönündeki iddiaları reddetmişti.
HÜRMÜZ’DE GEMİ KAZASI
İran, Hürmüz Boğazı’nda Keşm Adası’nın kuzeyinde iki geminin çarpışmasının ardından hasar gören yük gemisindeki 23 yabancı mürettebatın kurtarıldığını açıkladı.
Fars Haber Ajansı’nın aktardığına göre gövdesi ağır hasar alan gemi su almaya başlayınca kaptan acil tahliye kararı verdi. Mürettebatın tamamının güvenli şekilde Keşm Adası’na ulaştırıldığı bildirildi.
