ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilim, bölgesel savaş ihtimalini tırmandırırken, bu çatışmanın kritik cephelerinden olan Lübnan’da ise diplomasi sürüyor. İsrail ve Lübnan heyetleri altıncı kez bir araya geldi. Gündemde “pilot bölge” planı var. Ancak görüşmede ciddi bir ilerleme beklenmiyor.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın bir diğer cephesi Lübnan oldu. Hizbullah’ın İran’a destek amacıyla başlattığı saldırılar sonrasında, zaten on yıllardır çatışma ve gerilim halinde olduğu İsrail ile yeniden savaşı başlattı. 2 Mart’ta başlayan şimdiye kadar 4 binden fazla kişinin ölümüne ve bir milyondan fazla kişinin yerinden edilmesine yol açan Lübnan’daki savaşın sonlandırılması için diplomatik çabalar da sürüyor.
İsrail-Hizbullah arasındaki savaşın sonlandırılmasına yönelik 12 Nisan’da ABD arabuluculuğunda 34 yılın ardından İsrail ile Lübnan heyetleri görüştü ve ardından 16 Nisan’da ateşkes ilan edildi. Şimdiye kadar ateşkes yürürlükte tutulmakla birlikte İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar zaman zaman devam etti. Bununla birlikte İsrail ile Lübnan heyetleri 23-26 Haziran’da beşinci tur görüşmeler gerçekleştirmiş ve ardından çerçeve anlaşması imzalamıştı. İki ülke heyetleri bugün altıncı kez yüz yüze görüşme gerçekleştiriyor.
YENİ GÖRÜŞME ROMA’DA YAPILDI
Daha önceki 5 görüşmeyi ABD arabuluculuğunda Washingtorn’da gerçekleştiren İsrail ve Lübnan heyetlerinin yeni görüşme adresleri İtalya’nın başkenti Roma oldu.
İtalyan Dışişleri Bakanı Antonio Tajani dün yaptığı açıklamada, İtalya’nın Lübnan’da gerçek bir ateşkes sağlanması yönündeki çalışmaları sürdürmek için görüşmelere ev sahipliği yapmayı teklif ettiğini söyledi. Tajani, “Roma’nın bu toplantılara ev sahipliği yapmasından da çok memnunuz. Bu sayede başkentimiz bir barış başkenti haline geliyor” dedi.
İsrail ile Lübnan heyetlerinin görüşmeleri ABD’nin Roma Büyükelçiliğinde gerçekleşiyor ve ABD bir kez daha arabulucuk yapılıyor. Bugün başlayan görüşmelerin yarın da süreceği kaydediliyor.
SAHADA ÇELİŞKİ VE GERİLİM VAR, ANLAŞMANIN ZORLUKLARLA KARŞILAŞIYOR
Lübnan ve İsrail heyetlerinin bugün Roma’daki görüşmelerinin gündeminde 26 Haziran’da imzalanan çerçeve anlaşmasının uygulanması. Beyrut, ABD arabuluculuğuyla yapılan anlaşma uyarınca İsrail’in Güney Lübnan’dan çekilmesinin sağlanması yönünde ilerleme kaydedilmesini umuyor, ancak hızlı ilerleme beklentileri düşük.
Hizbullah ve İsrail’in 2 Mart’ta başlayan savaşının ardından 12 Nisan’dan beri ABD öncülüğünde diplomasi ortaya çıktı ve İran destekli Hizbullah’ın güçlü itirazlarına rağmen kısmi ilerleme sağlandı. Hizbullah, savaşın sona ermesi ve İsrail’in geri çekilmesinin ancak İran’ın Washington’a baskı yapmasıyla mümkün olabileceğine inanıyor.
İran, 18 Haziran’da ABD ile imzaladığı mutabakat zaptının kritik bir başlığı olarak Lübnan’daki savaşa son verilmesini talep etmişti, ancak son bir haftada Hürmüz Boğazı’nda ABD-İran çatışmasının yeniden alevlenmesi mutabakat zaptını çıkmaza sokmuş durumda ve bu da Lübnan’daki gelişmeleri etkileme ihtimalini taşıyor.
İsrail ordusu, İsrail sınırının tamamı boyunca Lübnan’ın yaklaşık 10 km içine uzanan ve “tampon bölge” olarak tanımladığı bir bölgeyi kontrol ediyor. İsrailli yetkililer, bu bölgenin kuzey İsrail’deki yerleşim yerlerini Hizbullah’ın saldırılarından korumak için gerekli olduğunu söylüyor.
26 Haziran’da Washington’daki beşinci tur görüşmelerin ardından Lübnan’daki savaşın sona erdirilmesi, militan grupların (açıkça Hizbullah kastedilerek) silahsızlandırılması, Lübnan birliklerinin güneye konuşlandırılması ve İsrail güçlerinin kademeli olarak geri çekilmesini öngören çerçeve anlaşma imzalandı.
Neler var, çözüm mümkün mü? | İsrail-Lübnan anlaşmasının detayları ortaya çıktı
Ancak İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar sürüyor, Hizbullah anlaşmayı ve silahsızlanma çabalarını reddediyor. İsrail, Hizbullah silahlı kaldığı sürece birliklerinin Güney Lübnan’da kalacağını belirtiyor.
İsrail-Lübnan çerçeve anlaşmasına yönelik kuşkular var
MASA ÜZERİNDEKİ PİLOT BÖLGELER
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, dün ofisi tarafından yayınlanan açıklamada, Roma toplantısının anlaşmanın uygulanması için “somut ve pratik adımlar” doğurmasını ve İsrail’in askerlerini geri çekmeye başlamasını umduğunu, böylece Lübnan ordusunun güneye konuşlanabileceğini söyledi.
Reuters haber ajansına konuşan Lübnanlı bir yetkili, bugünkü görüşmelere katılacak Lübnan heyetinin, İsrail birliklerinin “bir bölgeden diğerine” kademeli ve ardışık olarak çekilmesini hedefleyeceğini söyledi. Bu ifade, Hizbullah’ın silahsızlanacağı, İsrail güçlerinin çekileceği ve Lübnan birliklerinin güney Lübnan’da bölge bölge konuşlanacağı “pilot bölge” projesine atıfta bulunuyordu.
26 Haziran tarihli anlaşmada, başlangıç noktası olarak iki bölgenin belirlendiği belirtilmişti. Bir ABD yetkilisi geçen hafta, ABD ordusunun Merkez Komutanlığı’nın (Centcom) pilot bölgeleri başlatmak için hem Lübnan hem de İsrail ile koordinasyon içinde olduğunu söylemişti. Reuters’e konuşan kaynaklara göre, bir ABD askeri heyeti hafta sonu Lübnan ordusuyla planı ayrıntılı olarak görüşmek üzere Lübnan’daydı.
LÜBNAN’DA ZOR DENKLEM: İRAN, HİZBULLAH, İSRAİL VE GÜÇSÜZ LÜBNAN HÜKÜMETİ
ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın üzerinden 4 aydan fazla süre geçti ve ABD ile İran arasında 18 Haziran’da resmen imzalanan mutabakat zaptına rağmen bölgede gerilim devam ediyor.
14 madde ve 60 günlük müzakere | Trump ve Pezeşkiyan mutabakat zaptını imzaladı
Mutabakat zaptının öngördüğü 60 günlük müzakere süreci henüz başlamadı ve zor konu başlıklarıyla ilgili taraflar arasında herhangi bir ilerleme sağlanmadı.
ABD-İran mutabakatı belirsizlikte: Tam teşekküllü savaşa dönüş olur mu?
Lübnan’daki savaş da ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptının geleceğini kritik hale getiriyor. Mutabakat zaptı, Lübnan’da İsrail ile İran destekli Hizbullah arasındaki çatışmaların da sonlandırılmasını ve ateşkesin yürürlüğe girmesini öngörüyor. Mutabakatın ardından ateşkes ilan edildi, ancak belirsizlikler ortadan kalkmadı.
İsrail-Lübnan çerçeve anlaşmasına yönelik kuşkular var
Mutabakat zaptıyla İran’ın yeniden Lübnan’daki gelişmeler hakkında söz hakkında sahip olduğu yorumları yapılırken, ABD tarafı Lübnan’daki gelişmelerin ayrı bir süreç olduğunu belirtiyor. Bu çerçevede ABD arabuluculuğunda İsrail ile Lübnan heyetleri arasında 12 Nisan’da başlayan doğrudan görüşmelerin beşinci turu 23 Haziran’da yapıldı ve bir çerçeve anlaşma duyuruldu. Çerçeve anlaşma, Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını, buna bağlı olarak İsrail’in kademeli şekilde Lübnan’da kontrol ettiği bölgelerden çekilmesini ve Lübnan ordusunun merkezi rolünün tesis edilmesini öngörüyor.
Neler var, çözüm mümkün mü? | İsrail-Lübnan anlaşmasının detayları ortaya çıktı
Hizbullah, İsrail ile Lübnan görüşmelerine karşı ve İran da duyurulan çerçeve anlaşmayı kabul etmiyor. İsrail ve ABD ise İran’ın Lübnan’daki meseleye dahil olmasını istemiyor; zaten İran ile 28 Şubat’ta başlayan savaşın bir gerekçesi de İran’ın bölgedeki vekil güçleriydi ve bunlardan biri de Hizbullah. Lübnan hükümeti ise bu zor denklemde yeniden otoriteyi tesis etmek için Batılı ülkelerin sunacağı desteğe ihtiyaç duyuyor ve fakat hem İsrail’in hem de İran destekli Hizbullah’ın şartlarıyla mevcut durumda baş etmesi zor görünüyor.
Sürecin geleceği yine belirsiz | Çerçeve anlaşma imzalandı: İsrail ve Lübnan memnun, Hizbullah karşı
