Fatih Polat
Felsefeci ve siyaset bilimci Hannah Arendt, 1961 yılında The New Yorker dergisinin muhabiri olarak Kudüs’e gidip Nazi savaş suçlusu Otto Adolf Eichmann’ın duruşmasını izlemiş ve Türkiyeli okurlarıyla da, “Kötülüğün Sıradanlığı, Adolf Eichmann Kudüs’te” adıyla buluşan kitap, bu gözlemlerin sonucu oluşmuştu. Eichmann, Hitler’e sunduğu “Yahudi Sorununun Nihai Çözümü” önerisiyle Holokost’un (Yahudi Soykırımı) en büyük organizatörlerindendi.
Arendt, ‘kötülüğün sıradanlığı’ vurgusuyla, birçok kez yanlış bir çıkarımla iddia edildiği gibi, Eichmann’ın yaptığı işin sıradanlığına, önemsizliğine işaret etmiyordu. Buradan hareketle onun masum olduğunu da savunmuyordu. Aksine, bir kurumda herkesin haksız olduğunu bildiği bir uygulamayı, ‘kurallar böyle’, ‘ben karar vermiyorum’, ‘herkes yapıyor’ gibi gerekçelerle uygulamasının görünürde onlar açısından bireysel sorumluluk hissini ortadan kaldırdığını, ancak asıl sorumluğun burada başladığını söylüyordu. Çünkü diyordu, ‘tehlike asıl olarak, insanların yaptıklarının sonuçlarını ahlaki açıdan değerlendirmeyi bıraktığında başlar.’
