New York Times, İran saldırıları ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının Katar’ın doğal gaz ihracatını durma noktasına getirdiğini, ülke ekonomisinin ise ciddi daralma riskiyle karşı karşıya olduğunu yazdı.
HABER MERKEZİ – İran saldırıları ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin durması, Katar’ın doğal gaz ihracatını felç etti. New York Times’ın haberine göre, ülkenin ekonomik büyüme modeli ağır darbe aldı.
Gelirlerinin yüzde 60’tan fazlasını doğal gaz ve bağlantılı ihracatlardan elde eden Katar, bu kaynaklarla son otuz yılda büyük bir ekonomik dönüşüm yaşamıştı. Ancak şubat ayından itibaren İran saldırıları ve deniz geçişlerinin kesilmesiyle birlikte ülkenin dünyaya açılan enerji kapısı kapanmış oldu.
Hürmüz Boğazı’nın kapanması nedeniyle Katar kıyılarından iki aydan uzun süredir neredeyse hiçbir LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) sevkiyatı yapılamıyor. Ülke aynı zamanda araçlardan tarım ürünlerine kadar birçok ithalat kaleminin ulaştığı deniz yollarından da büyük ölçüde kopmuş durumda.
RAS LAFFAN DURDU
New York Times’a göre Katar’ın kuzeyindeki doğal gaz üretim merkezi Ras Laffan’da faaliyetler durdu, yollar kapatıldı ve yükleme vinçleri çalışmaz hale geldi. Başkent Doha’da ise ekonomik durgunluğun etkileri hissediliyor. Uluslararası kuruluşlar, LNG ticaretinin durması nedeniyle Katar’ın büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize etti.
ENERJİ GÜCÜNE DÖNÜŞMÜŞTÜ
Katar’ın ekonomik dönüşümü 1990’larda North Field sahasındaki doğal gaz rezervlerine yapılan yatırımlarla başlamıştı. Ülke, gazı sıvılaştırarak dünyanın farklı bölgelerine ihraç etmeye başladı ve kısa sürede küresel enerji piyasasında önemli aktörlerden biri haline geldi. 1996’da Japonya’ya yapılan ilk sevkiyatın ardından Katar’ın LNG üretim kapasitesi 2010’a kadar 77 milyon tona ulaştı. Ülke, uzun yıllar kişi başına düşen gelirde dünyanın en zengin ülkeleri arasında yer aldı. 2019’da ise Katar, North Field sahasının kapasitesini 2027’ye kadar yıllık 126 milyon tona çıkarmayı hedefleyen dev bir genişleme planı açıkladı.
İRAN SALDIRILARI ÜRETİMİ VURDU
Habere göre Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin aksine Hürmüz Boğazı’nı bypass edecek boru hatlarına sahip olmadığı için bölgedeki krizden doğrudan etkilendi. İran ablukasının başlamasından sonraki 24 saat içinde QatarEnergy, sözleşmelerini yerine getiremeyeceğini açıkladı. İki hafta sonra ise İran’a ait füze ve insansız hava araçlarının Ras Laffan tesislerini hedef aldığı, saldırılarda kritik ekipmanların zarar gördüğü ve ülkenin üretim kapasitesinin yüzde 17 azaldığı aktarıldı. Analistler, boğaz yeniden açılsa bile üretimin savaş öncesi seviyelere dönmesinin yıllar sürebileceğini belirtiyor. QatarEnergy’nin savaşın başlamasından bu yana milyarlarca dolar kaybettiği ifade ediliyor. IMF verilerine göre Katar ekonomisinin bu yıl yüzde 8,6 küçülmesi bekleniyor.
TURİZM VE ŞİRKETLER DE ETKİLENDİ
Katar son yıllarda enerji dışındaki alanlara yönelerek turizm, finans ve uluslararası hizmet sektörlerini büyütmeye çalışıyordu. Formula 1 yarışları ve büyük spor organizasyonlarıyla küresel bir merkez haline gelmeyi hedefleyen ülke, yabancı şirketlere de çeşitli teşvikler sunuyordu. Ancak savaşın başlamasının ardından uluslararası ziyaretçi sayısında sert düşüş yaşandı. ABD başta olmak üzere birçok ülkenin yayımladığı seyahat uyarılarının ardından çok sayıda uluslararası şirket personelini Katar’dan çekmeye başladı. Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi ise mart ayında yaptığı değerlendirmede Orta Doğu’nun turizm gelirlerinde günlük 600 milyon dolarlık kayıp yaşandığını açıkladı.
