Kirazlı’daki altın madeni sahasında çalışmalar yeniden başlarken, projenin geçerli ÇED raporu ve ruhsatı olmadığı, bu nedenle yürütülen faaliyetlerin hukuki dayanağının bulunmadığı belirtiliyor.
HABER MERKEZİ- Çanakkale’nin Kirazlı bölgesinde daha önce çevre tahribatıyla gündeme gelen altın madeni sahasında faaliyetler yeniden başladı. Sahayı devralan TÜMAD Madencilik’in iş makineleriyle çalışmalara girişmesi, “hangi izinle faaliyet yürütülüyor?” sorusunu beraberinde getirdi.
Bölge, geçmişte Kanadalı Alamos Gold’un yürüttüğü çalışmalar sırasında yaşanan yoğun ağaç kesimi ve çevresel etkiler nedeniyle tartışma konusu olmuştu. Açılan davalar sonucunda projeye ilişkin çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) sürecinin ihlal edildiği tespit edilmiş, orman izinleri iptal edilmiş ve ruhsat süresi uzatılmamıştı.
Hukukçulara göre bu kararlar, projenin mevcut haliyle devam etmesini imkansız kılıyor.
195 BİN AĞAÇ KESİLDİ
BirGün Gazetesi’ne konuşan Avukat Pınar Gayretli, projeye ait ÇED raporunun geçerliliğini yitirdiğini ve ruhsatın bulunmadığını belirterek, sahada sürdürülen faaliyetlerin hukuki zemininin olmadığını ifade ediyor:
דKirazlı Altın Madeni projesi için çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) olumlu kararı 2013 yılında verildi ardından Doğu Biga Madencilik işletme izni aldı ve faaliyetlerine başladı. İşletme izni ÇED raporunda belirtildiği gibi 45 bin 650 ağaç kesileceği yönünde bir planla alınmıştı ancak yapılan incelemelerle kesilen ağaç sayısının rapora aykırı olarak 195 bin adet olduğu tespit edildi. Faaliyetin durdurulması için Bakanlığa başvuru yapıldı, davalar açıldı. Yargılama sonucunda işlemin iptaline karar verildi. Dolayısıyla Doğu Biga Madencilik’in ÇED’e aykırı olarak ağaç kesimi yapıldığı hukuken de tespit edilmiş durumdadır. Bu projenin durmasının sebeplerinden biridir. Diğer sebep ise bu süreçte orman izninin de iptal edilmiş olması ve süresi dolan ruhsatın süresi de yine orman izni olmaması nedeni ile uzatılmamıştır. Bu nedenlerle şirket faaliyetlerine devam edememiş ve tahkime başvurmuştur.”
Projede öngörülenden çok daha fazla sayıda ağacın kesilmiş olması da sürecin kritik noktalarından biri.
Raporda belirtilen sınırların kat kat aşılması nedeniyle, mevzuata göre verilen taahhütlerin yerine getirilmesinin artık mümkün olmadığı vurgulanıyor. Bu durum, faaliyetlerin durdurulmasını gerektiren temel gerekçeler arasında gösteriliyor.
×
NE OLMUŞTU?
Alamos Gold, 2019’da bölgede 195 bin ağacı kesmişti. Ardından ülkenin oksijen deposunu çöle çeviren şirkete karşı örülen direniş sonuç vermiş, şirketin ruhsatı yenilenmemişti.
Zararlarının karşılanması için harekete geçen şirket Türkiye’ye tazminat davası açmıştı. 2025’in Aralık ayında anlaşmaya varan şirket tüm hisselerini ve projelerini Nurol Holding’e ait TÜMAD’a 470 milyon dolar karşılığında satmıştı.
Şirketin Türkiye’ye karşı yürüttüğü 1 milyar dolarlık tahkim süreci de tarafların uzlaşmasıyla iptal edilmişti.
