Şili’nin eski başkanı Michelle Bachelet, BM’nin nükleer kurumunun başkanı Arjantinli Rafael Mariano Grossi, BM ticaret şefi Kosta Rikalı Rebeca Grynspan ve Senegal’in eski Cumhurbaşkanı Macky Sall, Genel Sekreter Antonio Guterres’in yerini alma yarışında bu hafta 193 ülkenin temsilcilerinin sorularını yanıtlayacak.
HABER MERKEZİ – Birleşmiş Milletler’in (BM) bir sonraki genel sekreterini belirleme süreci başlıyor. Genel Sekreter Antonio Guterres‘in yerini almak isteyen dört aday bu hafta mülakata çıkacak.
×Uluslararası organizasyonun en tepesindeki koltuk için aday sayısı, Guterres’in seçildiği 10 yıl öncesine göre oldukça az. 2016’da son derece çekişmeli geçen yarışta 13 aday bulunurken, bu yıl aday sayısı 4’te kaldı.
2’Sİ KADIN 3 LATİN AMERİKALI, BİR AFRİKALI ADAY VAR
Şili’nin eski başkanı Michelle Bachelet üç saatlik soru-cevap oturumu için yarın 193 üye ülkenin büyükelçilerinin karşısına çıkacak ilk isim olacak. Bachelet, Latin Amerika’dan gelen üç isimden ve yarıştaki iki kadın adaydan biri.
Bachelet’in ardından BM’nin nükleer kurumunun başkanı Arjantinli Rafael Mariano Grossi’nin mülakatı başlayacak.
Çarşamba günü ise BM ticaret şefi Kosta Rikalı Rebeca Grynspan ve ardından Senegal’in eski Cumhurbaşkanı Macky Sall soruları yanıtlayacak.
2016’da 13 aday vardı, bugün neden 4 kişi var?
GENEL SEKRETER SEÇİMİNDE NASIL BİR TEAMÜLÜ VAR
BMGK’nin daimi üyeleri ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa’nın Genel Kurul’da seçilecek bir ismi veto etme yetkisi bulunuyor.
Gelenek gereği, genel sekreterlik bölgelere göre dönüşümlü gidiyor. Avrupa’yı temsil eden eski Portekiz Başbakanı Guterres, Asya’yı temsil eden eski Güney Kore Dışişleri Bakanı Ban Ki-moon’un ardından göreve gelmişti. Ondan önce ise Afrika’yı temsil eden Kofi Annan vardı.
Şimdi sıranın Latin Amerika’da olduğu değerlendiriliyor. BM kurallarına göre, adayların bir üye ülke tarafından önerilmesi gerekiyor.
Bu haftaki oturumlarda dört adayın; vizyonları, küresel kriz bölgeleri ve BM’nin geleceğine dair sorularla karşılaşması bekleniyor. Ancak her türlü soru sorulabilir.
ADAYLARI HANGİ ÜLKELER ÖNERDİ?
74 yaşındaki Bachelet, iki dönem Şili devlet başkanlığı yaptıktan sonra BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri olmuştu. İlk olarak Şili, Brezilya ve Meksika tarafından aday gösterildi. Ancak kendi ülkesinde Mart ayında iktidara gelen aşırı sağcı lider Jose Antonio Kast, sol görüşlü Bachelet’e desteğini çekti. Buna rağmen Brezilya ve Meksika’nın desteği sayesinde yarışta kaldı.
65 yaşındaki Grossi 2019’dan bu yana Uluslararası Atom Enerjisi Kurumunun direktörü ve ülkesi Arjantin tarafından aday gösterildi.
70 yaşındaki Grynspan da geçmişte başkan yardımcılığı yaptığı ülkesi Kosta Rika tarafından aday gösterildi ve 2021’den beri BM’nin ticaret ve kalkınma ajansının başında bulunuyor.
64 yaşındaki Sall ise Burundi tarafından aday gösterildi. Ancak kendi ülkesi Senegal, Sall’ın adaylığını desteklemediğini açıkladı. Sall, yarışa Latin Amerika dışından katılan tek isim.
GENEL SEKRETER KADIN OLABİLİR
Yarışta yalnızca iki kadın aday bulunmasına rağmen bir kadın genel sekreter seçilmesi yönünde beklenti oluşmuş durumda.
Veto yetkisi bulunan İngiltere ve Fransa BM’nin başında bir kadın görmek istediklerini açıkladı.
Öte yandan ABD Kongresi’nden 28 Cumhuriyetçi isim, geçen ay ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya yazdıkları bir mektupta, Bachelet’i veto etmesini istedi. Mektupta Bachelet için “kürtaj yanlısı fanatik” ifadesi kullanıldı.
Genel Sekreter Antonio Guterres’in yerine kimin koltuğa oturacağı şimdiden merak konusu oldu.
