Stop Methane Project’in uydu verilerine dayanan analizine göre 2025’te saatte 100 kilogramdan fazla salım yapan 4 bin 400’den fazla metan sızıntısı tespit edildi ve en büyük sızıntıların her birinin kömür santraline eşdeğer ısınma etkisi yarattığı ortaya kondu.
HABER MERKEZİ – Küresel ısınmayı hızlandıran en büyük metan sızıntıları, uydu verilerine dayanan yeni bir analizle ortaya çıkarıldı. Araştırma, petrol ve gaz tesislerinden kaynaklanan onlarca “mega sızıntının” her birinin, bir kömür santralinin yarattığı ısınma etkisine eşdeğer olduğunu gösterdi.
Guardian’da yer alan habere göre UCLA bünyesindeki Stop Methane Project tarafından hazırlanan analiz, 2025 yılı boyunca dünya genelinde binlerce yüksek yoğunluklu metan sızıntısını inceledi. Buna göre yalnızca en büyük sızıntılar bile iklim üzerinde ciddi boyutta bir etki yaratıyor.
BASİT ÖNLEMLERLE ENGELLENEBİLİR
Araştırmacılar, bu sızıntıların çoğunun kötü bakım ve yetersiz altyapıdan kaynaklandığını vurguladı. Uzmanlara göre, tesislerde yapılacak sınırlı iyileştirmelerle sızıntılar büyük ölçüde önlenebilir. Ayrıca yakalanan metanın satılabilmesi nedeniyle, bu müdahalelerin ekonomik olarak da maliyetsiz olabileceği belirtiliyor. Araştırmayı yürüten ekip, bu kadar kolay önlenebilecek bir soruna müdahale edilmemesini “öfke verici” olarak nitelendirdi.
TÜRKMENİSTAN ÖNE ÇIKIYOR
Dünya genelinde tespit edilen en büyük 25 sızıntının önemli bir kısmının Türkmenistan’daki tesislerden kaynaklandığı belirlendi. Daha önce de ülkedeki metan sızıntılarının ölçeği “akıl almaz” olarak tanımlanmıştı. ABD’de ise en büyük sızıntının Teksas’ta saatte 5,5 ton metan yaydığı tespit edildi. Bu miktar, yaklaşık 1 milyon yüksek yakıt tüketimli aracın emisyonuna eşdeğer. Venezuela ve İran’daki devlet kontrolündeki tesislerde de birden fazla büyük sızıntı tespit edildi.
ÇÖPLÜKLER DE BÜYÜK KAYNAK
Analiz yalnızca enerji sektörünü değil, çöp depolama alanlarını da kapsadı. Organik atıkların çürümesiyle ortaya çıkan metanın, iyi yönetilmeyen sahalarda büyük miktarlara ulaştığı belirlendi. Türkiye, Cezayir, Malezya ve ABD’deki bazı sahalar en yüksek sızıntıların görüldüğü yerler arasında yer aldı.
“İKLİM KRİZİNİN ACİL FRENİ”
Bilim insanlarına göre metan, günümüzde küresel ısınmanın yaklaşık yüzde 25’inden sorumlu. 2007’den bu yana emisyonlarda yaşanan artış ise “endişe verici” olarak tanımlanıyor.
Buna karşın metan, atmosferde karbondioksite kıyasla çok daha kısa sürede parçalandığı için, emisyonların azaltılması hızlı sonuç veriyor. Bu nedenle bazı uzmanlar metan azaltımını “iklim krizinin acil freni” olarak nitelendiriyor.
UYDU VERİLERİYLE TESPİT EDİLDİ
Araştırma, Carbon Mapper tarafından geliştirilen uydu sistemlerinden elde edilen verilere dayanıyor. 2025 yılında saatte 100 kilogramdan fazla metan salan 4 bin 400’den fazla büyük sızıntı tespit edildi. Uzmanlar, uydu teknolojisinin artık görünmeyen bu gazı görünür kıldığını ve kamuoyu ile siyasi baskıyı artırabileceğini vurguluyor.
