Nuriye Adet, 32 yıl, 6 ay ve 22 gündür; Devrim Gülşan Adet ise 32 yıl, 5 ay ve 18 gündür dört duvar arasında bulunuyor. İki kız kardeş toplamda 65 yıldır cezaevinde. Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin verdiği müebbet hapis cezalarını bitirip koşullu salıverilme hakkı kazansalar da tahliyeleri İdare ve Gözlem Kurulu kararlarıyla 5’er kez toplamda 3 yıl 6’şar ay ertelendi. Sözcükler rakamların ağırlığı altında eziliyor: El insaf…
Nedim TÜRFENT
SİNCAN’DAN ÇIKIŞ YOK!
Ocak 2021’de oluşturulan İdare ve Gözlem Kurullarına (İGK) hükümlülerin tahliyesini 1 yıl, 9 ay, 6 ay veya 3 aylık periyotlarla engelleme yetkisi verildi. Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği’nin verilerine göre İdare ve Gözlem Kurullarının kararlarıyla şu ana kadar yaklaşık 9 bin mahpusun tahliyesi engelledi / erteledi.
Tartışmalı ve keyfi kararlarında hukuki bir standart bulunmayan bu kurullardan söz edilecekse kanımca birinci sıraya Ankara’da bulunan Sincan Kadın Kapalı Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulunu gözü kapalı yazmak gerekir.
Mesela Nedime Yaklav’ın tahliyesi 7, Hicran Binici, Nuriye Adet ve Devrim Gülşan Adet’in 5, Zeliha Ustabaş’ın 4, Melike Göksü, Emine Abiş ve Fatma Aslan’ın 3, Pınar Tikit’in ise 2 kez ertelendi. Sincan’daki kadın mahpusların tahliyesi, neredeyse sistematik bir şekilde ve kopyala-yapıştır gerekçelerle ellerinden sudan sebeplerle alınıyor.
Nedim TÜRFENT yazdı | 11 Bin 830’a Kadar Sayabilir Misiniz?: Hicran Binici
İKİ KIZ KARDEŞ 65 YILDIR DÖRT DUVAR ARASINDA
Tahliyeleri engellenen kadın mahpuslardan ikisi 51 yaşındaki Nuriye Adet ve 53 yaşındaki Devrim Gülşan Adet adlı kız kardeşler. Kız kardeşler, Iğdır’ın Aralık ilçesinde doğdu. Kimliklerine göre Nuriye’nin doğum tarihi 1 Ocak 1975, Devrim’inki ise 1 Ocak 1973.
Nuriye Adet, 32 yıl, 6 ay ve 22 gündür; Devrim Gülşan Adet ise 32 yıl, 5 ay ve 18 gündür dört duvar arasında bulunuyor. Yani, iki kız kardeş toplamda 65 yıldır cezaevinde. Yazması bile zor.
İki kız kardeş, 1992’nin farklı aylarında gerillaya katıldı. Dağın yolunu aldıklarında Nuriye 17, Gülşen ise 19 yaşındaydı.
TUTUKLANDIKLARINDA YAŞLARININ TOPLAMI 40’TI
Nuriye, 11 Mart 1994’te sınır hattında İran rejim güçleri tarafından yakalanıp Türkiye’ye teslim edildi ve 5 günlük işkenceli gözaltı sürecinden sonra 16 Mart 1994’de “örgüt üyesi olmak” gerekçesiyle tutuklandı.
Kızkardeşinin tutuklanmasının üzerinden 20 gün geçince Devrim de Kars’ın Kağızman ilçesinde 5 Nisan 1994’te çıkan bir çatışmanın ardından yaralı olarak yakalandı. O da 14 günlük işkenceli sorgusundan sonra 19 Nisan 1994’de “örgüt üyesi olmak” gerekçesiyle tutuklandı.
Tutuklandıklarında Nuriye henüz 19, Devrim ise 21 yaşındaydı.
KOŞULLU SALIVERİLME HAKKI KAZANDILAR AMA…
Devrim’e 12 Ağustos 1996’da, Nuriye’ye ise 23 Ocak 1997’de müebbet hapis cezası verildi. Kararları kapatılan Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) verdi.
İnfaz yasasına göre müebbet hapis cezasını alan bir hükümlü 30 yılını doldurduğunda koşullu salıverilme hakkı kazanır. Bu, kanunun her hükümlüye tanıdığı yasal bir hak.
Kız kardeşlerin her biri 30 yıl toplamda 60 yılı cezaevinde geçirdi. Nuriye, 3 Mart 2024’te, Devrim ise 28 Mart 2024’te koşullu salıverilme hakkı kazandı. Aileleri, çeyrek asrı aşan özlemle onlara 25 günlük arayla kavuşmayı beklerken araya İdare ve Gözlem Kurulu girdi.
TAHLİYELERİ KOPYALA-YAPIŞTIR GEREKÇELERLE 5’ER KEZ ERTELENDİ
İdare ve Gözlem Kurulu, Nuriye Adet’in tahliyesini toplamda 5 kere engelledi:
- Birinci engelleme: Kurul, 29 Şubat 2024’te “koşullu salıverilmesinin uygun olmadığına, ilgili servislerin uygulayacağı iyileştirme planına göre dönem değerlendirilmesine tabi tutulmasına” karar vererek tahliyesini 3 ay erteledi.
- İkinci engelleme: Üç ayın sonunda 23 Mayıs 2024’te toplanan Kurul, tahliyesini aynı gerekçeyle ancak bu kez 6 ay erteledi.
- Üçüncü engelleme: Kurul, 28 Kasım 2024‘te yine kopyala-yapıştır gerekçeyle tahliyesini bu kez 9 ay erteledi. Bu üç ertelemenin gerekçesi de aynı. Farklı olan şey sürenin her seferinde 3 ay arttırılması.
- Dördüncü engelleme: Kurul, 9 ayın sonunda 21 Ağustos 2025’te bir kez daha toplanarak tahliyesini dördüncü kez erteledi. Gerekçe aynı, yine üç ay arttırıldı. Bu kez 1 yıl.
- Beşinci engelleme: Nuriye Adet’in tahliyesini 4 kez engelleyen Kurul, 1 yıllık sürenin dolmasından sonra 20 Ağustos 2026’da bir kez daha toplandı. Tahliyesini yine aynı gerekçeyle tekrardan 1 yıl erteledi.
İdare ve Gözlem Kurulu, Devrim Gülşan Adet’in tahliyesi hakkında da 5 kez engelleme kararı verdi:
- Birinci engelleme: Kurul, 21 Mart 2024’te “koşullu salıverilmesinin uygun olmadığına, ilgili servislerin uygulayacağı iyileştirme planına göre dönem değerlendirilmesine tabi tutulmasına” karar vererek tahliyesini 3 ay erteledi.
- İkinci engelleme: Üç ayın sonunda 13 Haziran 2024’te toplanan Kurul, tahliyesini aynı gerekçeyle ancak bu kez 6 ay erteledi.
- Üçüncü engelleme: Kurul, 5 Aralık 2024‘te yine kopyala-yapıştır gerekçeyle tahliyesini bu kez 9 ay erteledi. Bu üç ertelemenin gerekçesi aynı. Farklı olan şey sürenin her seferinde 3 ay arttırılması.
- Dördüncü engelleme: Kurul, 9 ayın sonunda 28 Ağustos 2025’te bir kez daha toplanarak tahliyesini dördüncü kez erteledi. Gerekçe aynı, yine üç ay arttırıldı. Bu kez 1 yıl.
- Beşinci engelleme: Devrim Gülşan Adet’in tahliyesini 4 kez engelleyen Kurul, 1 yıllık sürenin dolmasından sonra 27 Ağustos 2026’da bir kez daha toplandı. Tahliyesini yine aynı gerekçeyle tekrardan 1 yıl erteledi.
DİSİPLİN CEZALARI YOK: “TOPLUMLA BÜTÜNLEŞMEYE HAZIR DEĞİLLER”
Şunu hemen ilk elden yazalım: İkisinin de kaldırılmamış herhangi bir disiplin cezası bulunmuyor.
Hem Nuriye hem de Devrim için ilkinde 3’er ay, ikincisinde 6’şar ay, üçüncüsünde 9’ar ay, dördüncüsü ve beşincisinde 1’er yıl. Toplamda 3 yıl 6’şar ay erteleme… Yani, ikisinin toplamda 7 yıl. Aslında sadece rakamların benzerliği bile kopyala-yapıştır kararlar verildiğini göstermek için yeterli.
Ancak yine de kararların “aynılığına” kalın puntolarla dikkat çekmek gerekir. Erteleme kararlarında tıpa tıp şu ifadeler yer alıyor: “Toplum yaşamına ve hukuk kurallarına uyum sorunu yaşayacağı, terör örgütsel tavrının devam ettiği, toplumla bütünleşmeye hazır olmadığı ve yeniden suç işlemeyeceği konusunda olumlu kanaat oluşmadığı anlaşılmıştır…”
Kurulun “hakkını” yemeyelim: Farklı olan bir şey var. Farkı 2.25 puan! Nuriye Adet için alınan kararda “gelişim dönem puanının 27,50 olduğu”; Devrim Gülşan Adet için alınan kararda “gelişim dönem puanının 29,75 olduğu“, bunların “eşik puanı” olan 40,00′ın altında kaldığı ve bu gerekçeyle “iyi halli olmadıkları“ belirtiliyor.
Kurulun iki isim için verdiği “iyi halli olmadığı” kararları, tamamen öznel değerlendirmelere dayanıyor.
HİKAYENİN DİĞER YÜZÜ FRANSA’YA UZANIYOR
İki kız kardeşin yolunu gözleyen Adet ailenin hikayesi de biraz “karar vericiler” tarafından yazılıyor. İki kız kardeşin 1994’te tutuklanması sonrası, haliyle aile de baskılardan “nasibini” alır. Aynı yıl baba Abdulhamit Adet de tutuklanır ve toplamda 4 yıl 8 ay cezaevinde tutulur.
Abdulhamit Adet tahliye olduktan sonra 1999’da Fransa’ya göç etmek zorunda kalır ve iltica eder. Eşi Halime ve çocukları da 2001’de sürgüne çıkar. Aile, sürgünde olduğu için uzun süre görüşe gidemez. 2007’den sonra anne ve kardeşler yılda bir iki kez de olsa binlerce kilometre yol gelerek, Gülşan ve Nuriye ile tekrardan görüşmeye başlar.
BERAT ADET: ABLALARIM RESMEN REHİN TUTULUYOR
İki ablası tutuklandığında Berat Adet henüz 8 yaşındaydı. Şu an 40 yaşında. Berat Adet, en son kışın görüşe gittiğini söylüyor. 72 yaşındaki anneleri Halime ise geçen yaz onları ziyaret edebilmiş.
“30 yıl boyunca kavuşacağımız günün hayalini kurarken, ceza ve infaz kurumu, keyfi uygulamalarla onları resmen rehin tutuyor. Yıllar süren bu tutsaklığın bir an önce bitmesini istiyoruz” diyor Berat Adet. Ablalarının tüm bu süreç içinde Erzurum, Sivas, Uşak ve Amasya ve en son Ankara’da farklı cezaevlerinde tutulduğunu anlatıyor. O bana dört duvar arasında geçen 32 buçukar yılı bir çırpıda anlatırken, o yılların nasıl da uzun uzadıya sarktığı, günbegün biriktiği aklımın bir köşesine yerleşiyor.
Ablalarının 2007’de beri Sincan Kadın Cezaevi’ne sürgün edildiğini ve o zamandan beri orada olduklarını belirten Berat Adet’e kulak veriyorum:
“Mahkeme bir müebbet hapis cezası vermiş ama hukuken ceza son erdi. İçeride geçirilmesi gereken 30 yıl bitti. Sırf bırakmamak için provokatif ve siyasi sorular soruyorlar kurullara çıktıklarında. Sordukları sorulardan hareketle insan zaten keyfi olarak uzatıldığını rahatlıkla görebilir. Keyfi bir muamele olarak görüyoruz. ‘Pişmanım’ demelerini bekliyorlar. Kısacası sudan sebeplerle uzatıyorlar. Tamamen adaletsiz bir karar.”
EL İNSAF…
Adaletsiz… Adalet. Hukuk, hak… Hak mı? Nuriye, 3 Mart 2024’te, Devrim ise 28 Mart 2024’te koşullu salıverilme hakkı kazandı. Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin verdiği cezaları bitirip bu hakkı iki yılı aşkın süre önce kazanan iki kadının, iki mahpusun, iki Kürt’ün, iki insanın hakkı, durduk yere derdest ediliyor. Kim tarafından? Hapishanede birkaç gardiyan, cezavi müdürleri ve savcıdan müteşekkül bir “kurul” tarafından.
Yargıçlığa soyunup insanları yeniden yargılayan, yeniden cezanlandıran bir kurul. Paralel bir ‘mahkeme’. Sonra da başka bahara, başka yaza “değerlendireceğiz” diyor kurul.
51 yaşındaki Nuriye Adet için belirlenen bir sonraki “değerlendirme” tarihi 19 Ağustos 2027. 53 yaşındaki Devrim Gülşan Adet için ise 26 Ağustos 2027. Bu tarihlere kadar söz konusu kararlar bozulmazsa, Nuriye toplamda 33 yıl, 5 ay ve 5 gün; Devrim ise 33 yıl, 4 ay ve 8 günü hapiste geçirmiş olacak. Toplamda neredeyse 67 yıl.
Bu adaletsizliği anlatmak gerekiyor velakin sözcükler rakamların ağırlığı altında eziliyor:
El insaf…
