Sri Lanka’dan Güney Kore’ye uzanan geniş bir coğrafyada hükümetler, güçlü bir El Niño ihtimaline karşı hazırlık yapıyor. Kuraklık, seller ve tayfunların yanı sıra tarımsal üretimdeki düşüş de milyonlarca insanı etkileyebilir.
HABER MERKEZİ- Pasifik Okyanusu’nda güçlenen El Niño, yıl sonuna doğru etkisini artırmaya hazırlanıyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), olayın 2026’nın sonlarına doğru çok güçlü bir seviyeye ulaşabileceğini ve etkilerinin 2027’nin ilk aylarına kadar sürebileceğini bildiriyor. Özellikle Asya ve Pasifik bölgesinde kuraklık, sıcak hava, orman yangınları ve tarımsal üretim üzerindeki baskının artması bekleniyor.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’nin (NOAA) 10 Eylül tarihli değerlendirmesine göre de El Niño güçlenmeye devam ediyor.
Kurum, 2026 sonbaharı ve 2026-27 kışı boyunca olayın “çok güçlü” seviyeye ulaşma ihtimalini yüzde 90’ın üzerinde hesaplıyor. Ekim-Aralık döneminde ise 1950’den bu yana kaydedilen El Niño olaylarıyla karşılaştırıldığında tarihsel ölçekte güçlü bir olay yaşanma ihtimali yüzde 75 olarak veriliyor.
PASİFİK’TE OLAĞANÜSTÜ SICAKLIK
El Niño, ekvator çevresindeki orta ve doğu Pasifik’te deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla ortaya çıkan doğal bir iklim olayı. Genellikle iki ila yedi yılda bir meydana geliyor ve yaklaşık dokuz ila 12 ay sürüyor.
Bu yılki gelişme, Pasifik’teki sıcaklıkların olağanüstü seviyelere çıkması nedeniyle yakından izleniyor. WMO’ya göre temmuz ayında Niño 3.4 bölgesindeki deniz yüzeyi sıcaklığı ortalamanın yaklaşık 2 derece üzerindeydi. Temmuz sonu ile ağustos ortası arasında haftalık ölçümlerde fark yaklaşık 2,2 ila 2,6 dereceye kadar çıktı. Okyanusun daha derin katmanlarında ise bazı bölgelerde sıcaklıklar normalin 8 derece üzerinde ölçüldü.
NOAA’nın eylül değerlendirmesinde doğu ekvatoral Pasifik’teki bazı bölgelerde sıcaklık farkının 3 dereceyi aştığı bildirildi. Bu veriler, okyanus ile atmosfer arasındaki El Niño sisteminin giderek güçlendiğine işaret ediyor.
WMO’nun tahminlerine göre El Niño’nun şubat 2027’ye kadar devam etme ihtimali neredeyse yüzde 100. Örgüt, olayın yıl sonuna doğru zirve yapmasını bekliyor.
ASYA’DA KURAKLIK VE YANGIN RİSKİ
El Niño’nun etkileri dünyanın her yerinde aynı olmuyor. Ancak Güneydoğu Asya, olayın en yakından izlendiği bölgeler arasında.
ASEAN Uzmanlık Meteoroloji Merkezi’nin eylül-kasım 2026 tahminine göre Güneydoğu Asya’nın büyük bölümünde normalden daha az yağış bekleniyor. Özellikle Malay Takımadaları’nın güney kesimlerinde kurak koşulların görülme ihtimali yüksek. Aynı dönemde bölgenin büyük bölümünde sıcaklıkların da normalin üzerinde olması bekleniyor.
Yağışların azalması yalnızca tarımı etkilemiyor. Kuraklığın uzaması, bitki örtüsünün kurumasına ve orman yangınlarının yayılmasına daha elverişli koşullar yaratıyor. ASEAN merkezi, bu nedenle Güneydoğu Asya’da özellikle sınır aşan duman ve hava kirliliği riskinin artabileceği uyarısında bulunuyor.
Endonezya ve Avustralya da El Niño’nun tipik olarak kuraklık riskini artırdığı bölgeler arasında. WMO, 2026’da gelişen güçlü El Niño ile bağlantılı olarak yağış düzenlerinin belirgin biçimde değişebileceğini belirtiyor.
TARIM VE GIDA FİYATLARI AÇISINDAN RİSK
Yağış düzenindeki değişiklikler, El Niño’nun yalnızca meteorolojik bir olay olmaktan çıkıp ekonomik sonuçlar doğurmasına yol açabiliyor.
Güneydoğu Asya’da pirinç, palm yağı ve diğer tarım ürünlerinin üretimi yağış rejimine büyük ölçüde bağlı. Uzayan kurak dönemler sulama ihtiyacını artırırken, su kaynakları üzerindeki baskıyı da büyütebiliyor.
Öte yandan El Niño’nun etkileri dünyanın başka bölgelerinde tam ters yönde ortaya çıkabiliyor. Güney Amerika’nın bazı kesimleri ile ABD’nin güneyinde normalden fazla yağış görülürken, Orta Amerika, Karayipler, Avustralya ve Endonezya’da daha kurak koşullar ortaya çıkması tipik El Niño etkileri arasında. Ancak WMO, belirli bir ülkedeki etkinin yalnızca El Niño’nun gücü üzerinden tahmin edilemeyeceğinin altını çiziyor.
Asya ülkeleri, önümüzdeki aylarda etkisini artırması beklenen güçlü bir El Niño için hazırlıklarını hızlandırıyor.
İklim uzmanları, Pasifik Okyanusu’ndaki olağandışı sıcaklıkların insan kaynaklı iklim değişikliğiyle birleşmesi halinde bölgenin uzun süreli sıcak hava dalgaları, kuraklık, orman yangınları, seller ve tayfunlarla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor.
Sri Lanka, Hindistan, Çin ve Güney Kore’nin de aralarında bulunduğu ülkelerde tarım, su yönetimi ve afet hazırlıkları yeniden gözden geçiriliyor. Özellikle pirinç üretimindeki olası kayıplar Asya açısından önem taşıyor.
Dünya Gıda Programı, aşırı hava koşullarının gıda güvencesini ciddi biçimde bozabileceğine dikkat çekiyor. El Niño’nun etkisinin küresel ısınmayla birleşmesi, daha önceki benzer dönemlere göre daha ağır sonuçlar doğurabilir.
