Amerikalı şair, deneme yazarı, editör ve ikinci dalga feminist Robin Morgan, 85 yaşında hayatını kaybetti.
HABER MERKEZİ – Hâlâ yeni kitaplar ve şiirler üzerinde çalışan Robin Morgan, son haftalarda yaşadığı bir dizi sağlık sorununun ardından Cumartesi günü New York’ta hayatını kaybetti. Morgan’ın ölümü, yakın arkadaşı ve birlikte aktivizm yaptığı Gloria Steinem’in ölümünden yalnızca 3 gün sonra gerçekleşti.
1960’lar ve 70’lerde Morgan, kadınların yaşam biçiminde ve düşünce tarzında meydana gelen tarihi değişimlerin hem temsilcisi hem de ilham kaynaklarından biri oldu. Kendisi de bunu vurgulamaktan hoşlanırdı: Bir zamanlar “İdeal Amerikalı Kız” ve herkesin sevgilisi “Küçük Robin Morgan” olarak tanınan Morgan, kuralları çiğneyen ve adalet arayan biriydi. Dikkate değer başarılarının yanı sıra bir hapishane kaydı ve FBI dosyası da vardı.
‘KIZ KARDEŞLİK GÜÇLÜDÜR’ KİTABINI YAZDI
Morgan, yarım yüzyıl önceki kadınların oy hakkı savunucularının kazanımlarını ileri taşıyan ve sonradan ikinci dalga feminizm olarak adlandırılacak hareketin birçok kez merkezinde yer aldı. 1968’de, Miss America güzellik yarışmasına karşı düzenlenen ilk protestonun organizatörleri arasındaydı. Editörlüğünü yaptığı 1970 tarihli “Sisterhood Is Powerful” (Kız Kardeşlik Güçlüdür) adlı deneme antolojisi, modern kadın hareketinin temel metinlerinden biri olarak kabul edilir.
‘SEVGİ AYRINTIYA İNER’
Bununla birlikte Morgan kendisini öncelikle bir şair ve sanatçı olarak görüyordu ve oğlu Blake Morgan, bu çalışmalarının aktivizmine de yön verdiğini söyledi. Blake Morgan, “Çok büyük fikirleri alıp, bir şair gibi onları birkaç kelimeye özlü bir şekilde damıtabilen biriydi” dedi ve annesinin “Nefret genelleştirir, sevgi ise ayrıntıya iner” sözünü buna örnek gösterdi.
Morgan’ın mirası; eylemlerden, sözlerden ve imgelerden oluşuyordu. Morgan, feministlerin “history” (tarih) kelimesini yeniden yorumlayarak oluşturduğu “herstory” terimini ortaya atan kişi olarak geniş ölçüde kabul edilir. Ayrıca özgürlük hareketinin sıkılmış yumruk/kadın sembolü ikonunu yaygınlaştırdı.
“Monster” adlı şiiri, “Bir sevgili gibi bir kadın devrimi istiyorum / Onun için şehvet duyuyorum” gibi dizeler içeriyordu ve feminist mitinglerde ve başka ortamlarda sık sık alıntılanıyordu. Ayrıca bir çok şiiri de şarkı sözü olarak bestelendi.
3 YAŞINDAN BU YANA GÖZ ÖNÜNDEYDİ
16 yıl önce kendisine Parkinson hastalığı teşhisi konulmasına rağmen aktif kalmaya devam etti. Bu hastalık, 2015’te yaptığı bir TEDWomen konuşmasının yanı sıra birkaç şiirine de ilham verdi. Yeteneği daha çocukken keşfedilen Morgan, 3 yaşında modellik yapmaya başladı, 5 yaşında kendi radyo programı “Little Robin Morgan”ı sundu. Aynı dönemde radyo ve daha sonra televizyon programına dönüşen “Juvenile Jury” adlı yarışmada yer aldı.
1949-1957 yılları arasında hit televizyon aile komedisi dizisi “Mama”da rol aldı ve “Robert Montgomery Presents”, “Kraft Theater” ve başka programlarda da göründü. Dergiler onu “şımarık olmayan”, “nazik” ve “ideal komşu kızı” olarak tanımlıyor; “yerleşik topluma karşı şiddetli düşmanlık patlamalarından uzak” olduğunu yazıyordu.
Ancak kamera dışında ve zaman zaman kamera karşısında, sahip olduğu imajdan o kadar farklıydı ki çocukken yazdığı ilk “ciddi” şiir şu dizelerle başlıyordu: “Git, öfke; dünyayı umutsuzlukla kışa çevir.”
Gençliğinin sonlarına geldiğinde Columbia Üniversitesi’nde dersler almaya başladı, şiir atölyelerine katıldı ve siyaseten aktif hâle geldi. Sivil haklar ve Vietnam Savaşı’nın sona erdirilmesi için yürüyüşlere katıldı. Protestocular, sanatçılar ve W. H. Auden ile Anthony Hecht gibi şairlerle tanıştı.
