Yaz mevsiminin son günleri, bahçe ve balkonlarda yeni dönem hazırlıklarının başladığı zamanlardan biri. Ağustos ayının sonlarına doğru hava sıcaklıklarının kademeli olarak değişmesiyle bazı sebzelerin ekim ve dikimi için uygun koşullar oluşabiliyor.
Özellikle sonbaharda yetiştirilebilen serin mevsim sebzeleri, doğru zamanda toprakla buluşturulduğunda daha sağlıklı gelişebiliyor. Ancak ekim zamanı yaşanılan bölgenin iklimine göre değiştiği için yerel sıcaklıkların dikkate alınması gerekiyor.
Eylül ayı gelmeden bahçede veya uygun saksılarda yetiştirilebilecek sebzeler arasında ıspanak, marul ve turp öne çıkıyor.
1. ISPANAK
Serin havaları seven ıspanak, yaz sonu ve sonbahar döneminde yetiştirilebilen sebzeler arasında bulunuyor. Çok yüksek sıcaklıklarda tohumların çimlenmesi zorlaşabildiğinden ağustos sonlarında hava sıcaklıklarının düşmeye başladığı bölgelerde ekim yapılabilir.
Ispanak yetiştirilecek toprağın gevşek ve suyu iyi süzdüren yapıda olması önemli. Tohumlar doğrudan toprağa ekilebilir ve çimlenme döneminde toprağın tamamen kurumasına izin verilmemeli.
Bitkiler geliştikçe aralarında yeterli mesafe bırakılması, yaprakların daha rahat büyümesine yardımcı olur.
2. MARUL
Marul da serin hava koşullarında gelişmeyi seven sebzelerden biri. Sonbahar hasadı için yaz sonunda tohum ekimi veya fide dikimi yapılabilir.
Ancak ağustos ayında sıcaklığın hâlâ çok yüksek olduğu bölgelerde marulun doğrudan yoğun güneş altında bırakılması doğru olmayabilir. Sabah güneşi alan, öğleden sonra ise daha korunaklı kalan alanlar tercih edilebilir.
Saksıda marul yetiştirmek isteyenlerin drenaj deliği bulunan kaplar kullanması ve toprağın nemini düzenli olarak kontrol etmesi gerekiyor.
3. TURP
Hızlı gelişmesi nedeniyle evde sebze yetiştirmeye yeni başlayanların da tercih edebileceği bitkilerden biri turp.
Turp serin koşulları sevdiği için yaz sıcaklıklarının hafiflemeye başladığı dönemlerde ekilebilir. Tohumların doğrudan yetiştirilecekleri toprağa ekilmesi yeterli.
Toprağın fazla sıkışık olması kök gelişimini olumsuz etkileyebileceğinden gevşek bir yetiştirme ortamı tercih edilmeli. Düzenli sulama da turpların sağlıklı gelişmesi açısından önemli.
Bazı turp çeşitleri uygun koşullarda oldukça kısa sürede hasat büyüklüğüne ulaşabiliyor.
EKİM ZAMANI BÖLGEYE GÖRE DEĞİŞİYOR
“Eylül ayından önce mutlaka ekilmeli” şeklinde Türkiye’nin tamamı için geçerli tek bir tarih vermek doğru değil. Ağustos sonunda Antalya ile Erzurum’daki hava ve toprak koşulları aynı olmadığı için ekim takvimi de değişiyor.
Sıcak bölgelerde ekim için havaların biraz daha serinlemesi beklenebilirken daha serin bölgelerde sonbahar soğukları başlamadan önce harekete geçmek gerekebilir.
TOPRAĞI EKİMDEN ÖNCE HAZIRLAYIN
Ispanak, marul ve turpun daha iyi gelişebilmesi için yalnızca ekim tarihi değil, toprağın durumu da önem taşıyor.
Bahçedeki yabancı otların temizlenmesi, toprağın havalandırılması ve gerekiyorsa olgun kompost gibi organik maddelerle desteklenmesi yeni ekilecek bitkiler için daha uygun bir ortam oluşturabilir.
Saksıda yetiştirilecek bitkilerde ise suyun tahliye olabileceği drenaj delikleri bulunmalı. Toprağın sürekli su içerisinde kalması köklerde sorun oluşturabilir.
Doğru zamanlama, düzenli sulama ve yeterli ışık sağlandığında ıspanak, marul ve turp sonbahar döneminde bahçe veya balkonlarda yetiştirilebilecek en pratik seçenekler arasında yer alıyor.
