Latin Amerika’dan çıkan kokain artık doğrudan Avrupa’ya gitmiyor. BM ve AB raporlarına göre, karteller, zayıf denetim, stratejik limanlar ve bölgesel güvenlik boşlukları nedeniyle Batı Afrika’yı yeni dağıtım merkezi haline getirdi. Bu dönüşümün merkezinde ise Senegal var.
HABER MERKEZİ – Yıllarca Latin Amerika’dan Avrupa’ya doğrudan taşınan kokain, artık Batı Afrika üzerinden yeni bir rota izliyor. Uluslararası suç örgütleri, stratejik konumu ve gelişmiş liman altyapısı nedeniyle Senegal’i önemli bir aktarma ve dağıtım merkezine dönüştürürken, bu değişim ülkede uyuşturucu kullanımını ve organize suç faaliyetlerini de artırıyor.
Fransa’nın önemli gazetelerinden Le Monde‘da Dakar muhabiri Laureline Savoye imzalı bir haber, Senegal’in, Avrupa’ya uzanan kokain ticaretinin nasıl en kritik duraklarından biri haline dönüştüğünü anlatıyor.
Uzun yıllar yalnızca geçiş noktası olarak görülen ülke, artık uyuşturucunun depolandığı, yeniden dağıtıldığı ve işlendiği bir merkez olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, Avrupa’da tüketilen Latin Amerika kaynaklı kokainin 2030’a kadar yaklaşık yarısının Batı Afrika üzerinden sevk edileceğini öngörüyor.
DAHA AZ DİKKAT ÇEKİYOR
Bu değişimin merkezinde Dakar Limanı bulunuyor. Güney Amerika’dan gelen kokain, yasal yük taşıyan konteynerlere gizlenerek ya da balıkçı tekneleri ve küçük deniz araçlarıyla Senegal kıyılarına kadar ulaştırılıyor. Buradan hem Avrupa limanlarına hem de Gine-Bissau, Gine, Sierra Leone ve Mali gibi komşu ülkelere dağıtılıyor.
Kaçakçılar, Afrika çıkışlı yüklerin Latin Amerika’dan doğrudan gelen sevkiyatlara kıyasla Avrupa gümrüklerinde daha az dikkat çekmesini önemli bir avantaj olarak görüyor.
Batı Afrika’da ele geçirilen kokain miktarı da bu dönüşümü ortaya koyuyor.
Bölge genelinde 2018’e kadar yılda 3 ila 5 ton arasında değişen yakalamalar, 2025’te 30 tonun üzerine çıktı. Limanlardaki denetimlerin sıkılaşması nedeniyle kaçakçılar son dönemde kara yollarına yönelirken, Senegal’in iç kesimlerinde meyve yüklü kamyonlarda yüzlerce kilogram kokain ele geçirildi.
ONLARCA GİZLİ LABORATUVAR ORTAYA ÇIKTI
Uzmanlara göre Senegal artık yalnızca bir transit ülke değil. Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi’nin (UNODC) tespitlerine göre ülkede kokainin seyreltilmesi, yeniden paketlenmesi ve işlenmesi amacıyla kullanılan gizli laboratuvarlar ortaya çıkarıldı.
İtalyan ‘Ndrangheta örgütü ile Balkan kökenli suç ağlarının, yerel bağlantılar kurarak tedarikten dağıtıma kadar tüm zinciri kontrol etmeye çalıştığı belirtiliyor.
Trafiğin büyümesi yalnızca Avrupa’yı değil Senegal’i de etkiliyor. Eskiden Avrupa’ya gönderilen kokainin bir bölümü artık ülkede kalıyor. Aracı gruplara ödeme olarak bırakılan uyuşturucu, özellikle daha ucuz ve bağımlılık riski yüksek olan crack’e dönüştürülerek iç piyasaya sürülüyor.
NEDEN BATI AFRİKA?
Batı Afrika, 2000’li yılların ortalarından bu yana uyuşturucu kartellerinin radarında. UNODC (Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi) verilerine göre, son yıllarda rekor seviyeye ulaşan Avrupa’daki kokain tüketimi, Batı Afrika’nın Latin Amerika ve Avrupa kokain rotasında giderek daha önemli hale gelmesine neden oldu.
Batı Afrika’da ele geçirilen kokain miktarındaki büyük artış da bu verileri doğrular nitelikte.
EMCDDA / EU Drugs Agency (Avrupa Birliği Uyuşturucu Ajansı) da Avrupa’nın en büyük kokain pazarlarından biri haline dönüştüğünü verilerle ortaya kouyor. Ajansa göre özellikle Rotterdam, Anvers, Algeciras gibi limanlara ulaşan kokain rotalarının Batı Afrika’ya kaydığını gösteriyor.
Bunun üç temel nedeni bulunuyor: İlki coğrafi konumu.
Brezilya ve Kolombiya’dan çıkan gemiler, Atlas Okyanusu üzerinden birkaç gün içinde Senegal, Gine-Bissau ve Gine kıyılarına ulaşabiliyor. Buradan Avrupa’nın İspanya, Portekiz, Fransa ve Belçika limanlarına geçiş hem daha kısa hem de doğrudan Latin Amerika çıkışlı sevkiyatlara göre daha az dikkat çekiyor.
İkinci neden bölgenin ekonomik kırılganlığı. Senegal, Batı Afrika’nın en istikrarlı ülkelerinden biri sayılsa da özellikle genç işsizliği yüksek seviyelerde bulunuyor. Uzmanlara göre sınırlı ekonomik fırsatlar, düzensiz göç ve kırılgan devlet kapasitesi, uluslararası suç ağlarının bölgede örgütlenmesini kolaylaştıran etkenler arasında yer alıyor. Balıkçılık gelirlerinin düşmesi de kıyı bölgelerinde yaşayan birçok kişiyi yasa dışı faaliyetlere daha açık hale getiriyor.
Üçüncü unsur ise güvenlik ve denetim kapasitesi. Batı Afrika’daki limanlar ve kara sınırlarının önemli bölümü yeterince denetlenemiyor. Bölgedeki bazı ülkelerde yolsuzluk, düşük maaşlı kamu görevlileri ve zayıf devlet kapasitesi, uluslararası suç örgütlerinin yerel bağlantılar kurmasını kolaylaştırıyor.
Özellikle Gine-Bissau uzun yıllardır “Afrika’nın ilk narko devleti” olarak anılıyor. Son yıllarda karteller faaliyetlerini daha istikrarlı lojistik altyapıya sahip Senegal’e kaydırmaya başladı.
Dakar Limanı, özellikle son birkaç yılda Batı Afrika’nın en yoğun ticaret merkezlerinden biri haline dönüşürken, milyonlarca konteyner arasında yasadışı yükleri tespit etmek daha da güçleşiyor.
