Suriye geçici hükümeti Dışişleri Bakanı Şeybani Lübnan’da. Şeybani’nin ziyareti, Trump’ın İsrail yerine Suriye’nin Hizbullah ile çatışmasını istemesinin ardından geldi. Şeybani, Hizbullah ile görüşmeye açık olduklarını söyledi; Lübnan Cumhurbaşkanı Aoun ise Şara’nın içişlerine karışmayacaklarına dair güvence verdiğini açıkladı.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın bir cephesi de Lübnan oldu. Hizbullah ile İsrail arasında 2 Mart’ta başlayan savaş, 4 binden fazla kişinin yaşamını yitirmesi ve bir milyondan fazla kişinin de yerinden edilmesinin ardından İsrail ile Lübnan arasında 25 Haziran’da duyurulan çerçeve anlaşmayla şimdilik yerini sakinliğe bırakmış durumda. Ancak İsrail ile Lübnan arasında imzalanan anlaşma, Hizbullah’ın karşı çıkması nedeniyle kırılgan olarak değerlendiriliyor.
Trump’tan İsrail’e: Bırak Hizbullah ile Suriye ilgilensin | Şara, Hizbullah ile çatışmaya girer mi?
×
TRUMP’IN AÇIKLAMASI VE SURİYE-LÜBNAN İLİŞKİLERİ
Lübnan’da devam eden gerilim, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamaları nedeniyle Suriye’yi de ilgilendiren bir başlık haline geldi.
Trump, 15 Haziran’da yaptığı açıklamada, İsrail’in Lübnan’daki saldırılarını eleştirdikten sonra, şunları dile getirmişti:
“Suriye’de göreve getirdiğimiz lider harika bir iş çıkarıyor. Hizbullah konusunda da çok başarılı. İsrail uzun süredir Hizbullah ile savaşıyor ve çok fazla insan hayatını kaybetti. İsrail’e ‘Bırakın Hizbullah ile Suriye ilgilensin’ dedim. Açık konuşmak gerekirse İsrail’den daha iyi bir iş çıkarırlar.
Bunu kendilerine de söyledim ama biliyorsunuz Suriye lideri çok becerikli ve ülkeyi de toparlamayı başardı. Eğer İsrail bunu yapamıyorsa Suriye başarabilir.”
Aralık 2024’te devrilen Beşar Esad’ın döneminde Suriye’nin Lübnan ile yakın ilişkileri bulunuyordu. Bu ilişki, 1970’li yıllara kadar dayanıyordu ve bu dönemlerde Suriye bizzat Lübnan’da askeri güç de bulundurmuştu.
Suriye, iç savaşın ardından 1976 yılında Lübnan’a “barış gücü” adıyla Lübnan’a asker yerleştirmiş, 1990’da savaş bittikten sonra da 40 bin civarında asker bu topraklarda kalmaya devam etmişti. Suriye son askerlerini 29 yılın ardından, 2005’te Lübnan’dan çekmişti.
Suriye ile Lübnan arasındaki ilişkilerin önemli bir nedenini İran’ın bölgede izlediği Şii politikası oluşturuyordu. İran Lübnan’da Hizbullah’ı, Suriye’de ise Beşar Esad rejimini destekledi. Esad’ın devrilmesinin ardından İran bölgedeki önemli bir mevziyi kaybetti, ancak Hizbullah ile ilişkilerini devam ettiriyor. Esad’ın devrilmesi aynı zamanda Hizbullah’ın Irak ve İran bağlantısının kopması ve bölgedeki önemli müttefiklerinden birinden olması anlamına geliyordu.
Hizbullah aynı zamanda 2011-2024 aralığında, Suriye iç savaşında Beşar Esad’a sahada da destek vermiş ve Esad’ın devrilmesinin ardından iktidara gelen Ahmed El Şara’nın lideri olduğu HTŞ’ye karşı savaşmıştı.
Bu geçmiş, Şara’nın geçici Cumhurbaşkanı olduğu Suriye ile Lübnan arasındaki ilişkilerin geleceği açısından kritik önemde değerlendiriliyor. Ancak halihazırda Suriye, Lübnan hükümetiyle ilişkilerini geliştirmeye çalışırken, Hizbullah ile mesafesini koruyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Şara liderliğindeki Suriye’nin Hizbullah ile çatışmasını istemesi de bu gerilimli geçmiş ile birlikte değerlendiriliyor.
Öte yandan Suriye geçici hükümeti Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Trump’ın açıklamalarının ardından Lübnan’da rol oynayabileceklerini söylemekle birlikte, Hizbullah ile çatışmaya girme konusunda mesafeli durmayı tercih etti ve çatışmaya girebileceklerine ilişkin iddiaların asılsız olduğunu söyledi.
Şara, 9 Mayıs’ta Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam ile Şam’da görüşmüş ve iki ülke arasında güvenlik, ekonomi, enerji ve ulaştırma konularının ele alındığı açıklanmıştı.
ŞEYBANİ LÜBNAN’DA TEMASLARDA BULUNDU
Lübnan ile ilgili kritik gelişmelerin yaşandığı bir dönemde Suriye’den dikkat çekici bir ziyaret gerçekleşti. Suriye geçici hükümeti Dışişleri Bakanı Esad Şeybani beraberindeki bir heyetle Lübnan’a gitti ve temaslarda bulundu.
Şeybani, Lübnan Parlamentosu Başkanı Nabih Berri ile görüştü. Berri Hizbullah’a yakınlığıyla da biliniyor ve nitekim 30 Haziran’da yaptığı açıklamada, ABD arabuluculuğunda Lübnan ve İsrail arasında imzalanan çerçeve anlaşmasına karşı çıktı ve anlaşmanın “Lübnan’ın haklarını koruyan bir anlaşma değil, bir dikte anlaşması” olduğunu söyleyerek uygulanmayacağını belirtti.
İsrail-Lübnan çerçeve anlaşmasına yönelik kuşkular var
Şeybani’nin Hizbullah örgütünün resmi yetkilileri dışında pek çok kişiyle görüşeceği kaydediliyor. Şeybani, Meclis Başkanı Berri’nin ardından Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile de bir araya geldi. Görüşme Beyrut’taki Baabda Sarayı’nda gerçekleşti.
ŞEYBANİ: HİZBULLAH İLE GÖRÜŞMEYE AÇIĞIZ
Lübnan devlet haber ajansının aktardığına göre Şeybani, Lübnan’daki görüşmelerinde “Hizbullah dosyası”nın gündeme gelmediğini, ancak Suriye’nin grupla görüşmeye açık olduğunu söyledi. Ajans, Şibani’den daha fazla bir açıklama yayınlamadı.
AOUN: ŞARA GÜVENCE VERDİ
Lübnan Cumhurbaşkanı Aoun’dan yapılan açıklamada ise, komşu ülkeler Suriye ve Lübnan’ın birbirlerinin istikrarını istediği ve Suriye geçici hükümeti Cumhurbaşkanı Şara’nın kendisine Suriye’nin Lübnan’ın iç meselelerinde taraf tutmayacağına dair güvence verdiği belirtildi.
