İran ile ABD arasında İsviçre’deki müzakerelerin ilk turunun 21 Haziran’da tamamlanmasının ardından açıklamalar geldi. Tarafların 4 başlıkta çalışma grubu kurulması konusunda uzlaştığı bildirildi. Pezeşkiyan Pakistan’a giderken, Rubio da Körfez turuna çıktı.
HABER MERKEZİ – ABD ile İran arasında 18 Haziran’da resmen imzalanan ve kalıcı bir anlaşma için İran’ın nükleer programı, Hürmüz Boğazı’nın statüsü, İran’a yönelik yaptırımlar gibi önemli başlıkları ele almak üzere ilk turu 21 Haziran’da İsviçre’de gerçekleştirilen ve 60 gün içinde sonuç alınması hedeflenen görüşmelere ilişkin açıklamalar geldi.
İran ile ABD arasında Katar ve Pakistan arabuluculuğunda İsviçre’de gerçekleştirilen müzakerelerin ilk turunda, 14 maddelik mutabakat zaptının uygulanmasına ilişkin teknik detaylar ele alındı.
Arabulucu ülkelerin yayımladığı ortak açıklamada, tarafların, imzalanan mutabakat zaptı doğrultusunda “arabuluculuk çabalarının siyasi yönlerini denetlemek üzere üst düzey bir komite kurulması konusunda anlaştıkları” bildirildi.
Tarafların nihai bir anlaşmaya 60 gün içinde ulaşılmasını hedefleyen bir yol haritası üzerinde uzlaştığı kaydedildi.
Müzakerelerin ilk turunun ardından teknik müzakerelerde, mutabakatın uygulanmasına yönelik mekanizmalar üzerinde uzlaşmanın sağlandığı, “yaptırımların kaldırılması”, “nükleer konular”, “yeniden yapılanma” ve “ekonomik kalkınma” konularında çalışma grupları kurulması kararına varıldığı belirtildi.
İSVİÇRE’DEKİ GÖRÜŞMELER ‘ÇALIŞMA GRUPLARI’ UZLAŞISIYLA SONA ERDİ
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İsviçre’de ABD ile yürütülen teknik müzakerelerde, mutabakatın uygulanmasına yönelik mekanizmalar üzerinde uzlaşmanın sağlandığını, tarafların 4 çalışma grubu kurulmasına karar verdiğini, bu grupların teknik ayrıntıları ele alacağını belirtti.
HÜRMÜZ VE LÜBNAN BİRİMLERİ ÖNERİSİ
Garibabadi, mutabakata taraf ülkeler arasında Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin güvenli geçişini koordine edecek bir temas noktası ile Lübnan’da çatışmaların önlenmesine yönelik ortak bir koordinasyon biriminin kurulmasının da kararlaştırıldığını açıkladı.
Garibabadi, varılan anlaşma kapsamında bundan sonraki müzakerelerin; İran Meclis Başkanı ile Dışişleri Bakanı, ABD Başkan Yardımcısı, Pakistan ve Katar başbakanlarının gözetimindeki üst düzey komite çatısı altında yürütüleceğini ifade etti.
İranlı yetkili, teknik heyet başkanlarının çalışma grupları ile söz konusu koordinasyon birimlerinin faaliyetlerini denetleyerek üst düzey komiteye düzenli rapor sunacağını aktardı.
Dondurulmuş fonların serbest bırakılmasına ilişkin imzalanan 12 milyar dolarlık (iki adet 6 milyar dolarlık) mutabakatların derhal uygulama aşamasına geçirilmesi konusunda da anlaşmaya varıldığını dile getiren Garibabadi, teknik görüşmelerde, İran’ın, petrol ve petrokimya ürünleriyle ilgili tüm satışlarına ilişkin genel bir lisansın verilmesi ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasına ilişkin mutabakatlar için gerekli takiplerin yapıldığını; buna göre, söz konusu genel lisansın ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi’nin (OFAC) internet sitesinde yayımlandığını hatırlattı.
ABD-İran mutabakatı gölgesinde İsrail-Lübnan heyetleri beşinci kez görüşüyor
‘DONDURULMUŞ VARLIKLARLA İLGİLİ SINIRILAMA YOK’
İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi de başkent Tahran’da düzenlediği haftalık basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.
İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasının ardından belirli ürünlerin satın alımında kullanılacağı yönündeki iddialar hakkında, “Dondurulmuş varlıklarla ilgili bir sınırlama söz konusu değil. Ülkenin faydasına nasıl olursa o yönde kullanılacak” ifadelerini kullandı.
Bekayi, İsviçre’de gerçekleştirilen görüşmelerde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi ile bir araya gelmediklerini ve UAEA’nın, ABD-İsrail saldırılarında zarar gören nükleer santrallerinde denetim başlatması yönünde bir program olmadığını belirtti.
Bekayi ayrıca, ABD’nin mutabakat zaptındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde İran’ın da tek taraflı olarak yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğini vurguladı.
Nükleer meseleler ve yaptırımların kaldırılması konusunda müzakerelere başlanması için mutabakat zaptındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiğinin altını çizen Bekayi, “İran’ın savunma kapasitesi ve füze programı hiçbir şekilde görüşmelerde konuşulmadı ve hiçbir zaman müzakere konusu olmayacak” diye konuştu.
PEZEŞKİYAN PAKİSTAN’DA: MUTABAKATIN UYGULANMASI BÖLGEDEKİ SORUNLARI AZALTABİLİR
İran devlet televizyonunun haberine göre Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, ABD ile müzakere sürecinin arabulucusu Pakistan’ın Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir’in daveti üzerine Pakistan’a gitti.
Pakistan’a hareketinden önce açıklamalarda bulunan Pezeşkiyan, Pakistanlı yetkililerin ABD ile diplomasi sürecinde önemli rol oynadığını belirterek, “Bugün başlayan bu gezi, Pakistan hükümetinin desteğini takdir etmenin yanı sıra, mutabakat zaptının tüm maddelerinin uluslararası hukuk çerçevesinde ve İran halkının hak ve özgürlükleri çerçevesinde uygulanmasını ve imzalananların tam olarak işler hale gelmesini gerektiren bir yolu izlemeyi amaçlamaktadır” diye konuştu.
ABD ile imzalanan mutabakatın eksiksiz uygulanmasını istediklerini belirten Pezeşkiyan, “Bu mutabakat zaptının uygulanmasıyla bölgedeki birçok sorun azalabilir. Siyonist rejimin, İslam ülkelerine karşı haksız savaşları ve saldırganlıkları devam ederken bölgesel istikrar ve güvenliğin güçlendirilmesinin yolu da açılacaktır” dedi.
Pakistan ziyaretinde ticaret, ekonomi, kültür, güvenlik, askeri alanların yanı sıra barış ve güvenlik konularında ortak görüşmeler ve istişareler yapacaklarını aktaran Pezeşkiyan, “İran ile Pakistan ve Türkiye, Katar, Suudi Arabistan ve bölgedeki diğer ülkeler dahil, İslam ülkeleriyle daha da genişleyen ilişkiler, Devrim Rehberi’nin vurguladığı yaklaşıma uygun olarak sürdürülmekte ve hükümetin gündeminde öncelikli bir konudur” ifadelerini kullandı.
RUBIO KÖRFEZ TURUNDA: ENDİŞELERİ GİDERMEYE ÇALIŞACAK
Öte yandan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio Körfez turuna çıktı. Rubio, bugün Birleşik Arap Emirlikleri’ni ziyaret edecek ve ardından Kuveyt ve Bahreyn’e gidecek ve burada Suudi Arabistan, Katar ve Umman’ı da içeren Körfez İşbirliği Konseyi yetkilileriyle bir araya gelecek.
Rubio’nun, İran ile 18 Haziran’da imzaladıkları mutabakat zaptını, aşırı tavizlerin Tahran’ı güçlendireceğinden ve bölgenin güvenlik dengesini ve petrol akışını yeniden şekillendireceğinden endişe eden Körfez Arap liderlerine anlatması ve onların endişelerini gidermesi bekleniyor.
