İsrail-Lübnan heyetleri beşinci kez görüşüyor. ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Lübnan’da bir ateşkesin müzakere edilmesi ve sürdürülmesi sürecinin, İran ile yapılacak herhangi bir anlaşmadan ayrı tutulacağını açıkladı. Lübnan Cumhurbaşkanı Avn ise, “İsrail işgalinin Lübnan’ın güneyinden tamamen sona ermesinden başka bir seçeneği kabul etmeyeceğiz” dedi.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın bir cephesi de Lübnan’da 2 Mart’ta açıldı ve savaş boyunca olduğu gibi şimdi ABD ile İran arasındaki müzakerelerin önemli bir başlığı yine Lübnan.
ABD ile İran arasında 18 Haziran’da resmen imzalanan ve kalıcı bir anlaşma için İran’ın nükleer programı, Hürmüz Boğazı’nın statüsü, İran’a yönelik yaptırımlar gibi önemli başlıkları ele almak üzere 60 günlük müzakereleri öngörün mutabakat zaptının bir diğer önemli başlığı Lübnan’daki savaş.
Bir yandan ABD ile İran arasındaki müzakerelerin konusu olan Lübnan’daki savaş, diğer yandan doğrudan İsrail ile Lübnan arasındaki görüşmelerde çözüme kavuşturulmaya çalışılıyor.
İran’ın ısrarı üzerine, geçen hafta imzalanan mutabakat zaptı, Washington, Tahran ve müttefiklerinin Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son vermelerini şart koşuyor.
14 madde ve 60 günlük müzakere | Trump ve Pezeşkiyan mutabakat zaptını imzaladı
Zaptın imzalanmasından bir gün sonra, 19 Haziran’da İsrail ile Hizbullah ateşkes konusunda anlaştı. Bu gelişme, 16 Nisan’da ilan edilen ve fakat sahada karşılık bulamayan ateşkesin bir devamı olarak değerlendirilmekle birlikte, ABD’nin İsrail’e yönelik Lübnan’daki operasyonlarını durdurması için ortaya koyduğu baskısı nedeniyle daha iyimser yorumlara da yol açıyor. Bu yeni ateşkesin ABD-İran müzakere sürecine paralel olarak Lübnan’daki savaşın sonlandırılmasına yönelik sonuçlara zemin sunabileceği kaydediliyor. Ancak İsrail ve Hizbullah arasında daha önce de defalarca benzer ateşkesler ilan edildi ve fakat kalıcı bir çözüme henüz varılmış değil ve bu, şimdiki ateşkesin de kırılgan olabileceğine işaret ediyor.
RUBİO: LÜBNAN’DAKİ ATEŞKES, İRAN ANLAŞMASINDAN AYRI TUTULACAK
Abu Dabi’ye vardığında gazetecilere açıklamalarda bulunan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lübnan’da bir ateşkesin müzakere edilmesi ve sürdürülmesi sürecinin, İran ile yapılacak herhangi bir anlaşmadan ayrı tutulacağını belirtti.
Rubio, “Bu süreç ayrı bir mesele. Ayrı, çünkü Lübnan egemen bir ülke. Kendine ait bir hükümeti var; Lübnan ve ülkenin içinde yaşananlarla ilgili konularda doğrudan Lübnan hükümetiyle müzakere edecek ve muhatap olacağız” dedi ve ekledi:
“Lübnan bağlamında bir İran meselesi söz konusu; bu da İran’ın Hizbullah’a verdiği destek ve sağladığı himayedir. Dolayısıyla bu husus, İranlılarla yapacağımız görüşmelerin bir parçası olarak ele alınacaktır. Ancak Lübnan’ın geleceğine gelince; Lübnan’ın geleceği, egemen ve seçilmiş hükümeti aracılığıyla Lübnan halkına aittir. Bizim de birlikte çalışacağımız taraf işte bu hükümet olacaktır.”
LÜBNAN: İŞGALİN SONA ERMESİNDEN BAŞKA BİR SEÇENEĞİ KABUL ETMEYECEĞİZ
Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Lübnan-ABD-İsrail arasında Washington’da yürütülen müzakereleri takip eden danışma ekibi üyeleri ile Lübnan Genelkurmay Başkanı Rudolph Heykel’in de katıldığı toplantıya başkanlık etti.
Toplantıda, Lübnanlı diplomatik ve askeri heyetin müzakerelerin 5. turunda yaptığı temaslar ve görüşmeler ele alındı.
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ise, “Bugün açıkça söylüyoruz ki İsrail işgalinin Lübnan’ın güneyinden tamamen sona ermesinden ve dış vesayetlerin ortadan kalkmasından başka bir seçeneği kabul etmeyeceğiz.” dedi.
İSRAİL-LÜBNAN HEYETLERİ BEŞİNCİ KEZ GÖRÜŞÜYOR
ABD-İran müzakereleri devam ederken, Lübnan ile İsrail heyetleri de bir kez daha bir araya geliyor. İki ülke heyetlerinin ABD’nin arabuluculuğunda yüz yüze görüşmeler yapıyor.
İki ülke heyetleri, 34 yılın ardından ilk kez 12 Nisan’da Washington’da yüz yüze görüşmeler yapmıştı ve ardından şimdiye kadar 4 görüşme gerçekleşti. 16 Nisan’da ilan edilen ateşkesin süresinin her görüşmenin ardından uzatılması dışında şimdiye kadar somut bir sonuç ortaya çıkmış değil ve ateşkes de sahada karşılık bulamadı.
İsrail-Hizbullah çatışması durmuyor
Bugün Washington’da beklenen görüşme konusunda Lübnan, İran’ın Lübnan’ı ABD ile yaptığı görüşmelere dahil etme kararının gölgesinde kalsa da, doğrudan müzakerelere devam etme konusunda kararlı.
Lübnanlı yetkililer, silahlı grup Hizbullah’ın İran’ı desteklemek amacıyla İsrail’e ateş açması ve bunun üzerine İsrail’in hava ve kara saldırılarıyla Lübnan’da 4.000’den fazla kişinin ölümüne yol açmasıyla başlayan savaşa son vermenin tek yolunun İsrail ile yüz yüze görüşmeler olduğunu ısrarla dile getiriyor.
Ancak Nisan ayından bu yana Lübnan ve İsrail arasında yapılan dört tur görüşme, kalıcı bir ateşkesle sonuçlanmadı.
Bunun yerine, İran ve ABD’nin Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde çatışmaların durdurulmasını öngören mutabakat zaptı üzerinde anlaşmasının ardından bu hafta çatışmalarda en uzun süreli duraklama yaşandı.
Bu arada ABD-İran mutabakat zaptının İran destekli Hizbullah’ı cesaretlendirdiği yorumları da yapılıyor ve bunun Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun dahil olmak üzere, Tahran’ın Lübnan adına müzakere edemeyeceği konusunda defalarca uyarıda bulunan Lübnanlı yetkililerin elini zayıflattığı kaydediliyor. Hizbullah ise İran’ın rolünden memnun ve dün haber ajanslarının geçtiği haberlere göre, Lübnan hükümeti tarafından yasaklanmasına rağmen, Hizbullah Beyrut’un birçok ana noktasına ABD-İsrail saldırısında 28 Şubat’ta öldürülen İran dini lideri Ali Hamaney’in fotoğraflarını astı, İran’a ve Hamaney’in yerine geçen oğlu Mücteba Hamaney’e teşekkür etti.
Reuters’e konuşan Lübnanlı bir yetkili ve Lübnan’da çalışan iki yabancı yetkili de, İran-ABD mutabakatının Lübnan devletini adeta yerle bir ettiğini, ülkeyi şimdiye kadarki en zayıf konumuna getirdiğini ve bu hafta İsrail ile yaptığı görüşmelerin faydasını sorgulattığını söylüyor.
Bu gelişmelerin yaşandığı bir dönemde bir kez daha İsrail heyetiyle bir araya gelecek olan Lübnan heyetinin İsrail’den çekilme takvimi talep edeceği kaydediliyor.
Lübnan, görüşmelerdeki temel hedeflerinden birinin İsrail askeri birliklerinin çekilmesini sağlamak olduğunu belirtirken, İsrailli üst düzey yetkililer ise birliklerin güney Lübnan’da süresiz olarak kalacağında ısrar ediyor. İsrail hükümeti sözcüsü David Mencer’in yeni müzakerelerin arifesinde yaptığı açıklamaya göre, İsrail yaklaşan görüşmelerin amacını “Hizbullah’ı silahsızlandırmak ve Lübnan ile gerçek bir barış anlaşmasına varmak” olarak görüyor. Mencer, Lübnan ile anlaşmanın önündeki tek engelin Hizbullah olduğunu belirterek, “Bu yüzden onların silahsızlandırılıp dağıtılması gerektiğine inanıyoruz” dedi.
Lübnan hükümeti, 2025’ten bu yana Hizbullah’la doğrudan çatışmaya girmeden, iç savaş çıkmasından korkarak, grubu silahsızlandırmak için temkinli adımlar attı.
Hizbullah, tam silahsızlanmayı reddetti ve hükümeti İsrail ile doğrudan görüşmelerinden çekilmeye çağırdı.
Hizbullah, müzakereci olarak İran’a güveniyor.
×
LÜBNAN-İSRAİL GÖRÜŞMELERİ VE ATEŞKES SÜRECİ
ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın bir diğer cephesi Lübnan’dı. Hizbullah İran’a destek amacıyla İsrail’e yönelik saldırılar gerçekleştirdi ve İsrail de Hizbullah’ı gerekçe göstererek Lübnan’da hava ve kara operasyonlarına başladı. 2 Mart’ta başlayan Lübnan’daki savaş, bu güncel gerekçelerin yanı sıra on yıllara dayanan bir geçmiş ihtilafı da barındırıyor.
‘Rutinleşen savaş cephesi’: Lübnan | Lübnan’da savaşın bir ayı geride kaldı
Lübnan Sağlık Bakanlığı’nın 29 Mayıstaki açıklamasına göre, İsrail’in 2 Mart’tan bu yana Lübnan’a düzenlediği saldırılarda 3 bin 355 kişi yaşamını yitirdi. Lübnan hükümeti bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının ise 1 milyon 162 bini geçtiğini açıklamıştı.
ABD-İsrail ve İran arasında 8 Nisan’da ateşkes ilan edilmesinin ardından, 12 Nisan’da ABD’nin arabuluculuğunda İsrail ile Lübnan heyeti Washington’da bir araya geldi. 34 yıldan sonra ilk kez gerçekleştirilen yüz yüze görüşmenin ardından 16 Nisan’da 10 günlük geçici ateşkes ilan edildi, bu ateşkes 24 Nisan’da 15 gün daha uzatıldı. İsrail ve Lübnan heyetleri arasındaki üçüncü görüşme 14-15 Mayıs tarihlerinde yine ABD arabuluculuğunda Washington’da yapıldı ve geçici ateşkes 45 gün daha uzatıldı.
İsrail ile Lübnan arasındaki dördüncü görüşme turu ise 2-4 Haziran tarihleri arasında yapıldı ve ateşkes konusunda yeni bir uzlaşma metni duyuruldu. Ancak Hizbullah görüşmeyi ve ateşkes şartlarını reddetti.
İsrail ve Lübnan arasında şartlı ateşkes | Hizbullah’tan ret: ‘Teslim olmak anlamına gelir’
Lübnan hükümeti, bir yandan işgal edilen bölgelerden İsrail’in çıkmasını istiyor öbür yandan ise Hizbullah’ın silahsızlanması meselesini kabul ediyor. Ancak uzun yıllardır iç çatışmalardan, güvenlik risklerinden, ekonomik krizlerden ve merkezi otoritenin yoksunluğundan muzdarip Lübnan hükümeti, İsrail ve Hizbullah ile baş edebilme kapasitesi sınırlı. Buna rağmen Batı destekli Lübnan hükümeti İsrail ile görüşmeleri bir fırsat olarak görüyor ve ülkenin yaşadığı yıkımı durdurabilmenin yollarını arıyor.
Zorluklar daha fazla: İç savaş ihtimali var | Lübnan ateşkesin uzatılmasını isteyecek
