Milletvekillerinden oluşan DEM Parti heyeti, Karadeniz bölgesinde bulunan çeşitli cezaevlerindeki tutuklularla görüştü. Görüşmelerde çok sayıda hak ihlali tespit edildi ve bunlara dair rapor Adalet Bakanlığı’na sunulacak.
HABER MERKEZİ – Milletvekilleri Newroz Uysal, Sabahat Erdoğan, Ömer Faruk Hülakü ve Onur Düşünmez’den oluşan DEM Parti heyet, 8-12 Haziran tarihlerinde Karadeniz bölgesinde bulunan Tokat, Samsun, Kavak, Bafra, Çarşamba, Espiye, Kalkandere ve Beşikdüzü cezaevlerini ziyaret etti.
Ziyaretlere ilişkin Meclis’te düzenlenen basın toplantısında heyet adına Hakkari Milletvekili Onur Düşünmez açıklamalarda bulundu.
Toplamda 148 siyasi tutuklu ve hükümlü ile doğrudan temas kurduklarını belirten Düşünmez, karşılaştıkları tablonun kurumlara özgü eksikliklerden ziyade bütünlüklü bir “tecrit ve yalnızlaştırma” politikası olduğunu dile getirdi.
ÇOK SAYIDA HAK İHLALİ TESPİT EDİLDİ
“Bu politika; tecridi derinleştiren, Kürt halkının siyasal iradesini cezalandırmayı amaçlayan, tutsakları sosyal, kültürel ve fiziksel olarak yalnızlaştıran, hukuku idarenin keyfi uygulamalarına teslim eden bir anlayışın ürünüdür” diyen Düşünmez, şöyle konuştu:
“Karadeniz Bölgesi’ndeki hapishanelerde yaptığımız incelemeler, bu gerçeği bütün çıplaklığıyla ortaya koymuştur. Nereye gidersek gidelim aynı şikayetlerle karşılaştık, aynı hak ihlallerini gördük ve aynı baskı mekanizmalarının işletildiğini gördük. Bugün Türkiye hapishanelerinde hukuk işlemiyor. İdarelerin keyfi uygulamaları, İdare ve Gözlem Kurullarının siyasi kararları ve güvenlikçi anlayış hukukun yerini almış durumda. Özellikle son yıllarda siyasi tutuklulara yönelik sistematik hale getirilen ağız içi arama dayatması, bunun en açık örneklerinden biridir. Tutsaklar, insan onurunu hedef alan bu uygulamaya maruz bırakılıyor. Bu uygulamayı kabul etmeyen tutsakların tedavileri engelleniyor, sevkleri iptal ediliyor. Sağlık hakkı fiilen ortadan kaldırılıyor. Karadeniz Bölgesi’ndeki birçok hapishanede yıllardır doktora gidemeyen tutsaklar var. Kalp, epilepsi ve diyabet hastası tutsaklar var. Ameliyat bekleyenler var. Kanser riski taşıyan ve yüksek tansiyon hastası olan tutsaklar var. Ancak bütün bu sağlık sorunlarına rağmen tedaviye erişim hakkı idarenin keyfi uygulamalarıyla engellenmektedir.
TECRİT POLİTİKALARI DERİNLEŞTİRİLİYOR
Karadeniz hapishanelerinde karşımıza çıkan ikinci temel sorun, tecrit politikalarının derinleştirilmesidir. Siyasi tutukluların odaları bilinçli biçimde birbirinden uzak tutulmaktadır. Aynı siyasi görüşten tutsakların bir araya gelmesi engellenmektedir. Koğuşlar arasına adli tutsaklar yerleştirilmiştir. Sohbet hakkı ortadan kaldırılmış, spor faaliyetleri sınırlandırılmış ve iletişim hakları ellerinden alınmıştır.
KÜRTÇEYE YÖNELİK AYRIMCI UYGULAMALAR
Bir başka temel sorun ise Kürt kimliğine ve Kürtçeye yönelik ayrımcı uygulamalardır. Görüştüğümüz birçok hapishanede Kürtçe kitap taleplerinin karşılanmadığı aktarılmıştır. Kürtçe yayınlara erişim sınırlıdır. Tutsakların yazdığı eserlere el konulduğu yönünde tarafımıza başvurular yapılmıştır. Gazete ve televizyon kanallarına erişimde ayrımcı uygulamalar sürmektedir.
KAPASİTE SORUNU: 3 KİŞİLİK ODADA 10 KİŞİ KALIYOR
Karadeniz hapishanelerinde karşılaştığımız bir diğer gerçek ise kapasite aşımıdır. Bazı hapishanelerde mevcut sayı, kapasitenin çok üzerindedir. Üç kişilik odalarda 10 kişinin kaldığı yerler vardır. Yetersiz yaşam alanları, yetersiz sosyal faaliyetler ve yetersiz sağlık hizmetleri, bu aşırı doluluğun sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.”
RAPOR ADALET BAKANLIĞI’NA SUNULACAK
Düşünmez, dile getirdikleri sorunları raporlaştıracaklarını ve Adalet Bakanlığı ile ilgili makamlara sunacaklarını belirterek, “Türkiye cezaevlerindeki bütün hak ihlallerini tespit etmek gibi bir amacımız var ve bu hak ihlallerinin çözümü konusunda da herkesle diyalog kurmaya çalışıyoruz. Bir rapor oluşturacağız“ dedi.
