Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) ve Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) 2025 iklim raporu, Avrupa’nın son 30 yılda küresel ortalamanın iki katı hızla ısındığını ortaya koydu.
HABER MERKEZİ – Avrupa’da 2025 yılı, ortalamanın üzerindeki sıcaklıkların ve yaygın sıcak hava dalgalarının etkisi altında geçti. Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) ile Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) hazırladığı yıllık iklim raporuna göre, kıta son 30 yılda küresel ortalamanın iki katı hızla ısındı.
Rapora göre Avrupa’nın en az yüzde 95’i 2025 yılında ortalamanın üzerinde sıcaklıklar yaşadı. Akdeniz’den Arktik’e kadar geniş bir alanda etkili olan sıcak hava dalgaları, kar ve buz örtüsünde belirgin kayıplara yol açtı.
Güney ve doğu İspanya’da 32 derecenin üzerindeki gün sayısı ortalamanın 50 gün üzerine çıkarken, yılın büyük bölümünde minimum sıcaklıklar da ortalamanın üzerinde seyretti. Norveç, İsveç ve Finlandiya’da üç hafta süren sıcak hava dalgasında sıcaklıklar Arktik Dairesi çevresinde 30 derecenin üzerine çıktı. Norveç’in Frosta bölgesinde 34,9 derece ölçüldü. Temmuz ve ağustos başında Güneydoğu Avrupa’da etkili olan aşırı sıcaklarda Yunanistan’da nüfusun yüzde 85’inin 40 dereceye yakın veya üzerindeki sıcaklıklardan etkilendiği, en yüksek sıcaklığın 44 derece olarak kaydedildiği belirtildi.
KAR VE BUZ KAYBI ARTTI
Ortalamanın üzerindeki sıcaklıklar ve düşük yağış miktarı, 2025’te kar ve buz örtüsünde önemli kayıplara yol açtı. Mart ayında Avrupa’daki karla kaplı alanın ortalamanın yaklaşık 1,32 milyon kilometrekare altında olduğu, bunun Fransa, İtalya, Almanya, İsviçre ve Avusturya’nın toplam yüzölçümüne denk geldiği belirtildi. Bu değer, 1983’ten bu yana ölçülen en düşük üçüncü seviye oldu. Avrupa genelinde buzulların kütle kaybı yaşadığı, İzlanda’nın kayıplarda ikinci en yüksek seviyeyi gördüğü, Grönland’ın ise 139 milyar ton buz kaybettiği aktarıldı. Bu kaybın deniz seviyesinin yükselmesine katkı sağladığı ve her bir santimetrelik artışın 6 milyon kişiyi kıyı taşkınlarına maruz bıraktığı belirtildi.
BİYOÇEŞİTLİLİK ÜZERİNDE BASKI
Raporda, deniz yüzeyi sıcaklıklarının da rekor seviyeye ulaştığı ve bunun Avrupa’da üst üste dördüncü yıl olduğu kaydedildi. 2025 yılında Avrupa’nın deniz alanlarının yüzde 86’sının deniz sıcak hava dalgalarından etkilendiği, yüzde 36’sında ise şiddetli veya aşırı koşulların yaşandığı ifade edildi.
Akdeniz’de son üç yılda her yıl en az bir gün güçlü deniz sıcak hava dalgası görüldü. Deniz sıcaklıklarındaki artışın, biyolojik çeşitlilik ve ekosistemler üzerinde olumsuz etkiler yarattığı vurgulandı. Posidonia çayırlarının son 50 yılda yüzde 34 azaldığı, yüksek emisyon senaryolarında bu kaybın 2050’ye kadar yüzde 75’e ulaşabileceği belirtildi.
YANGIN VE SU KAYNAKLARI
2025’te yangınlar yaklaşık 1 milyon hektarlık alanı etkileyerek rekor seviyeye ulaştı. Özellikle Güneydoğu Avrupa’da yoğun yangınlar görülürken, Yunanistan’da 24 saat içinde en az 50 yangının çıktığı aktarıldı. Rapora göre Avrupa’da nehir akışları yılın 11 ayında ortalamanın altında kaldı ve nehirlerin yüzde 70’i yıllık ortalamanın altında akış gösterdi. Güneydoğu Avrupa’da göl seviyeleri de düşük seyrederken, Prespa Gölü’nde 1960’lardan bu yana süren düşüşün devam ettiği belirtildi. Öte yandan 2025 yılında Avrupa’da elektrik üretiminin yaklaşık yarısının yenilenebilir kaynaklardan sağlandığı, güneş enerjisinin payının yüzde 12,5 ile rekor seviyeye ulaştığı ifade edildi.
