Nüfus kaydı olmayan Kürtler için başvuru taleplerini karşılamak üzere Hasekê, Dirbêsiyê, Qamişlo, Çilaxa, Dêrik, Halep, Dêrazor, Rakka ve Şam’da 9 kabul merkezi belirlendi. 1962 yılında vatandaşlıktan çıkarılarak “mektum” ve “ecnebi” olarak nitelendirilen Suriyeli Kürtlere, 16 Ocak tarihli Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile vatandaşlık hakkı verilmişti.
HABER MERKEZİ – Geçici Suriye hükümetine bağlı İçişleri Bakanlığı, 6 Nisan 2026 tarihinden itibaren, 2026 yılına ait 13 sayılı yasal karar kapsamında kimlikleri bulunmayan Kürtlerin isimlerinin nüfus kayıtlarına alınacağını açıkladı.
ANHA’ya göre bakanlık tarafından yapılan açıklamada, başvuruların ilgili komiteler aracılığıyla Suriye genelinde belirlenen merkezlerde kabul edileceği belirtildi.
BAŞVURU MERKEZLERİ AÇIKLANDI
Nüfus kaydı olmayan Kürtler için başvuruların alınacağı merkezler şöyle belirlendi:
Hasekê’de Hesekê Özerk Meclisi Merkezi, Dirbêsiyê’de Kent Meclisi Merkezi, Qamişlo’da Özerk Meclis Merkezi, Çilaxa’da Özerk Meclis Merkezi, Dêrik’te Özerk Meclis Merkezi ve Dêrik Sekreterliği, Halep’te Şehba Spor Salonu ile Cemîliye Vakıflar Müdürlüğü karşısındaki merkez, Dêrazor’da Merkez Bankası yakınındaki merkez, Rakka’da Merkez Bankası yakınındaki merkez ve Şam’da Sivil İşler Müdürlüğü Merkezi.
BAŞVURU SÜRECİ İKİ AŞAMALI YÜRÜTÜLECEK
Geçici hükümetin İçişleri Bakanlığı, sürecin ilk aşamasının başvuruların alınması ve belgeler ile kanıtların kontrol edilmesinden oluşacağını belirtti.
Bu aşamanın, ilerleyen süreçte vatandaşlık verilmesine yönelik prosedürlerin tamamlanmasına hazırlık niteliği taşıdığı ifade edildi.
VATANDAŞLIK HAKKI İLE İLGİLİ KARARNAME
Suriye vatandaşlığı verilmeyen Kürtlere, vatandaşlık hakkı tanıyan 13 Numaralı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, 16 Ocak 2026’da Suriye geçici Cumhurbaşkanı Ahmed el Şara tarafından imzalanmış ve hemen uygulanması kararlaştırılmıştı.
Bu adım, 1962 nüfus sayımı ve sonrasında vatandaşlıktan çıkarılan veya kayıt altına alınmayan Kürtlerin yasal statüye kavuşturulmasını hedefliyor.
İçişleri Bakanlığı’nın belirlediği prosedüre göre, vatandaşlık almak isteyen kişiler bireysel veya ailevi olarak ilgili merkezlere başvuruda bulunabilecek. Başvuru sahiplerinden “tanıtım belgesi” (kimlik bildirim belgesi) ve ikametgah belgesi ibraz etmeleri istenecek.
×
1962 NÜFUS SAYIMI: “MEKTUM” VE “ECNEBİLİK” DEVRİ
1960’lı yıllarda darbeyle iktidara gelen Baas rejimi, 1962‘de Haseke’de gerçekleştirdiği olağanüstü nüfus sayımıyla on binlerce Kürdü vatandaşlıktan çıkararak “yabancı” veya “kayıtsız” statüsüne aldı. Söz konusu uygulama, Suriye Kürtlerinin uzun yıllar karşı karşıya kaldığı en temel sorunlardan biri olarak ön plana çıkıyor.
Kaynaklara göre sayıları kesin olarak bilinmemekle birlikte yaklaşık 250 ile 300 bin kişi, “mektum” ve “ecnebi” olarak adlandırılan iki ayrı kategoriye ayrıldı. “Mektum” kayıt dışı, “ecnebi” ise yabancı anlamına gelirken, bu kişiler resmi olarak Suriye vatandaşı kabul edilmedi. Suriye yönetimi, yalnızca Kürt nüfusun yoğun olduğu bölgelerde yapılan sayımın ardından bu kişilerin vatandaşlıklarını iptal ederek ülke vatandaşı olmadıklarını ileri sürdü. Kürtler ise Suriyeli olduklarını savunmaya devam etti.
1962’deki istisnai sayım sonucunda vatandaşlıktan çıkarılan Kürtler; konut edinme, kamu sektöründe çalışma, seçimlere katılma, yurt dışına seyahat etme ve evliliklerini resmî kayıtlara geçirme gibi temel medeni ve siyasal haklardan mahrum kaldı.
Evliliklerin resmi olarak tescil edilememesi, sonraki yıllarda “mektum” statüsünde doğan ve sayıları 2004 verilerine göre yaklaşık 200 bine ulaşan kayıtsız bir kuşağın ortaya çıkmasına yol açtı.
64 yıllık ‘Mektum ve Ecnebilik’ devri bitiyor I Suriyeli Kürtlerin vatandaşlık işlemleri başladı
