Ercüment Akdeniz
Savaş yangını ortasında kalan İran’da Türkiye sınırına doğru kitlesel göç gözlenmiyor. Fakat bu durum zorunlu göçlerin olmadığı anlamına gelmiyor. Sınırdan ülkelerine dönen/gönderilen Afgan mülteci sayısı 70 bine ulaştı. Günlük geçiş sayısı ise şimdilik bin 500 kişi. İşinden, aşından, eğitim hakkından mahrum kalan mülteciler için geri dönüş rotası çilelerle dolu. Taliban rejiminin bunaltıcı siyasal iklimi ise onlar için kaotik bir gelecek demek.
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNCHR) verilerine göre, 5 milyon kadar Afgan ülke dışında mülteci olarak yaşıyor. Bunların yüzde 90’ı Pakistan ve İran’da bulunuyor. İran, 40 yılı aşan göç hareketleri nedeniyle en uzun süreli mülteci barındıran ülkelerden biri. İran’daki mültecilerin yüzde 99’u şehir, kasaba ve köylerde yaşarken, sadece yüzde1’i kamplarda barınıyor. UNHCR, hükümet ortağı olarak İçişleri Bakanlığı Yabancılar ve Göçmenler İşleri Bürosu (BAFIA) ile çalışıyor. Yıllar içinde UNCHR’nin Afgan mültecilere desteği azalırken, sorumluluk ve inisiyatif daha çok BAFIA’ya bırakıldı.
