ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın dini lideri Ali Hamaney’i “kolay hedef” olarak nitelemesinin ardından, etkili İranlı din adamları dolaylı ifadelerle Trump’ı hedef aldı. Açıkça isim verilmemesine rağmen, mesajın adresi net.
HABER MERKEZİ – İran’da muhafazakâr dinî otoriteler, ABD’nin İran’a yönelik askeri adımları ve Trump’ın açıklamaları sonrasında sert tepki gösterdi. Özellikle Büyük Ayetullah Naser Mekarim Şirazi ve Nuri Hamedani, dini lider Ayetullah Ali Hamaney’e yöneltilen tehditlerin “dine ve İslam’a savaş açmakla eşdeğer” olduğunu söyledi.
İran’ın resmi haber ajansı IRNA’ya göre, Şirazi bir fetva niteliğindeki açıklamasında isim vermeden şu ifadeleri kullandı:
“Bir İslami yönetimi veya onun dini liderini tehdit eden kişiler ‘Mohareb’ yani Allah’a savaş açan düşmanlar sayılır. Bu kişilerin cezalandırılması Müslümanların dini görevidir.”
TRUMP’IN SÖZLERİ: HAMANEY KOLAY BİR HEDEF
Söz konusu açıklamalar, Trump’ın yaklaşık iki hafta önce yaptığı açıklamalara bir yanıt olarak değerlendiriliyor. ABD eski başkanı, Hamaney için “Kolay bir hedef. Onu şu an için öldürmüyoruz, en azından şimdilik,” ifadelerini kullanmıştı.
Trump ayrıca, İran’ın nükleer tesislerine yapılan saldırıların ardından, İran’ın nükleer programının yıllarca geri atıldığını ve gerekirse yeniden müdahale edileceğini de söylemişti.
DİPLOMATİK ÇELİŞKİ: TEHDİT DE VAR GÖRÜŞME İHTİMALİ DE
Gerilim yüksek olsa da, Trump aynı açıklamasında önümüzdeki günlerde İran’la yeni bir müzakere sürecinin başlayabileceğini de duyurdu. Ancak herhangi bir detay paylaşmadı.
Bu açıklama, İranlı liderlerin sert dini söylemleriyle büyük çelişki oluşturuyor. Trump’ın İsrail’le iş birliği içinde İran hedeflerini vurması, bölgede tansiyonu daha da artırmış durumda.
OLASI SONUÇLAR VE TEHLİKELİ DİLİN ETKİSİ
Ayetullahların “Mohareb” suçlaması, İran dini hukukuna göre en ağır ithamlardan biri sayılıyor ve cezai karşılığı idam cezası olabiliyor. Bu söylemin Trump’a yönelik bir dini fetva gibi algılanma ihtimali, bölgesel ve küresel güvenlik açısından tehlikeli bir sinyal olarak görülüyor.
Her ne kadar doğrudan isim verilmemiş olsa da, bu tür açıklamaların özellikle İran’ın desteklediği bazı milis yapılar ve radikal unsurlar tarafından farklı şekillerde yorumlanabileceği düşünülüyor.
Uzmanlara göre, tarafların dili daha fazla sertleştirmesi, diplomatik alanı daraltabilir. İran’ın resmi düzeyde Trump’a doğrudan bir tehditte bulunmaktan kaçınması, hâlâ müzakere olasılığının tümüyle rafa kalkmadığını gösteriyor. Ancak dini mercilerin etkili olduğu İran siyasetinde, bu tür fetvalar benzeri çıkışlar, devletin dış politika çizgisini doğrudan etkileyebiliyor.
