Trablus yönetiminin 2019’da Türkiye ile imzaladığı deniz yetki alanları mutabakatını yıllarca reddeden doğudaki Temsilciler Meclisi, bu kez anlaşmayı oybirliğiyle kabul etti. Atılan adım, Doğu Akdeniz’deki deniz sınırı tartışmalarını yeniden gündeme taşırken Yunanistan’dan tepki geldi.
HABER MERKEZİ- Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, Türkiye ile 2019’da imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını oybirliğiyle onayladı. Meclis ayrıca 2020’de anlaşmaları reddeden ve Türkiye ile siyasi ilişkilerin kesilmesini öngören kararlarını yürürlükten kaldırdı.
Reuters’ın haberine göre karar, Ankara ile uzun süredir mesafeli olan doğu yönetiminin Türkiye ile ilişkilerinde belirgin bir değişime işaret ediyor.
Anlaşma, Kasım 2019’da Türkiye ile Birleşmiş Milletler tarafından tanınan dönemin Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalanmıştı. Akdeniz’de iki ülkenin deniz yetki alanlarını belirlemeyi amaçlayan mutabakat, Türkiye’nin deniz sınırlarına ilişkin tezlerini desteklerken Yunanistan’ın Girit başta olmak üzere adalarının deniz yetki alanlarına etkisi konusundaki yaklaşımıyla çatışıyor.
YUNANİSTAN’DAN TEPKİ: ANLAŞMA HUKUKİ OLARAK TEMELSİZ
Anlaşma Atina’da sert tepkiyle karşılandı. Yunanistan Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, anlaşma uluslararası deniz hukukuna aykırı olarak nitelendirildi ve Yunanistan’ın egemenlik haklarının ihlal edildiğine dikkat çekildi.
Kathimerini gazetesinde yer alan açıklamaya göre Bakanlık, söz konusu kararın mutabakatın hukuka aykırı, geçersiz ve hükümsüz niteliğini değiştirmediğini savundu.
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı açıklamasında şu ifadeler yer aldı:
דCoğrafya ve uluslararası deniz hukuku, tek taraflı ve hukuki dayanaktan yoksun parlamento kararlarıyla değişmez. Türkiye ve Libya’nın, deniz yetki alanlarının sınırlandırılması girişimine hukuki temel oluşturacak karşılıklı veya bitişik kıyıları bulunmamaktadır. Ayrıca mutabakat, Yunan adalarını ve bu adaların, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) ile uluslararası örf ve âdet hukuku uyarınca deniz yetki alanlarına sahip olma haklarını göz ardı etmektedir.
Yunanistan, uluslararası deniz hukukuna uygun olarak Mısır ve İtalya ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşmalar imzalamıştır. Böylece uluslararası hukuka ve komşu ülkelerin egemenlik haklarına saygısını ortaya koymuştur.
Libya tarafını, uluslararası hukuka aykırı düşen ve Doğu Akdeniz’deki istikrarı tehlikeye atan her türlü adımdan kaçınmaya çağırıyoruz.
Yunanistan, ortaklarını ve müttefiklerini konu hakkında zaten bilgilendirmiştir. Egemenlik haklarını güvence altına almak için gerekli gördüğü tüm adımları atacaktır.”
DOĞU AKDENİZ YENİDEN GERİLİM SAHASI
Libya, Muammer Kaddafi’nin 2011’de devrilmesinin ardından yıllarca rakip siyasi ve askeri merkezlere bölündü.
Türkiye, 2019-2020 döneminde Halife Hafter güçlerinin Trablus’a yönelik saldırısını püskürtmek için batıdaki yönetime askeri destek verdi.
Hafter’le bağlantılı doğu yönetimi ise o dönemde Ankara’yla imzalanan mutabakatlara karşı çıktı.
Son yıllarda iki taraf arasındaki temasların artması, bugünkü kararın siyasi arka planını oluşturuyor.
