Yemen’de Suudi destekli Yemen hükümeti ile İran destekli Husiler arasında yaşanan şiddetli çatışmalar sürüyor. Yemen hükümeti Babu’l Mendeb Boğazı’nın kontrolünü aldı, Husiler ise Suudi Arabistan ile Yemen’deki kritik havaalanları ile petrol rafinerilerini vurdu. Bu arada savaş suçuna işaret eden görüntüler de medyaya yansıyor.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş düşük gerilimle devam ediyor ve savaşın sonlandırılmasına yönelik diplomatik girişimler belirsizliğini koruyor. Savaşın bir diğer cephesi olarak öne çıkan Yemen’de ise çatışmalar yeniden şiddetlenmiş durumda ve odakta Babu’l Mendeb Boğazı bulunuyor.
Hürmüz’den sonra Babu’l Mendeb | Husiler boğazda: ABD-İran savaşında dengeler sarsıldı
Yemen’de İran destekli Husi militanları, Temmuz ayında yeniden tırmanan çatışmaların ardından Suudi Arabistan destekli Yemen hükümetine karşı Kızıldeniz kıyılarında başarı gösterdi ve 10 Eylül’de küresel ticaret ve petrol ihracatı açısından kritik önemde olan Babu’l Mendeb Boğazı’nın kontrolünü ele geçirdi.
Suudi Arabistan ve Yemen hükümeti, yaklaşık bir ay aradan sonra, 5 Ekim’de Babu’l Mendeb Boğazı ile kıyı kentlerinin kontrolünü yeniden sağlamak için karşı saldırılara başladı. İki gün süren sert çatışmaların ardından Suudi destekli Yemen hükümeti boğazın ve boğaz kıyısındaki Mucha dahil bazı kritik kentlerin kontrolünü Husilerden geri aldı.
Husilerden rafinerilere saldırı | Suudi destekli Yemen hükümeti Babu’l Mendeb’i aldı
İran destekli Husiler ise daha çok güney hattına doğru ilerlemeye çalıştı. Son üç gündür Aden kentine doğru saldırılarını sürdüren Husilerin Taiz kenti yakınlarında hükümet güçlerine kayıplar verdirdiği bildiriliyor.
Husilerin askeri sözcüsü Yahya Seri, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’daki Kral Halid Havalimanı’nı birkaç İHA’yla hedef aldıklarını ve saldırılar sonucu hava trafiğinin aksadığını öne sürdü. Seri, Suudi Arabistan’ın güneyinde yer alan Abha kentindeki havalimanı ile Hamis Muşayt kentindeki askeri üssüne de balistik füze ve İHA’larla saldırdıklarını aktardı.
Aden İl Emniyet Müdürlüğü de Husilerin Aden Uluslararası Havalimanı’nı 2 füzeyle hedef aldığı açıkladı.
Arap Koalisyonu Sözcüsü Tuğgeneral Turki el-Maliki ise, Husilerin Riyad’ın kuzeyine fırlattığı balistik füzenin imha ettiklerini duyurdu.
Reuters haber ajansına konuşan Uluslararası Kriz Grubu’nda Yemen analisti olan Ahmed Nagi, Suudi Arabistan ve Yemen hükümetinin üç gündür devam eden karşı saldırısı için şunları söyledi:
“Operasyonun kendisi önemli çünkü Husiler ile Suudi liderliğindeki koalisyon arasındaki çatışmanın gidişatında bir dönüm noktası oluşturuyor. En büyük sınav, dağlara doğru ilerlediklerinde yaşanacak.”
Dağlık bölgeler 2014’ten beri Husiler için en önemli mevziler olmaya devam ediyor.
HUSİ MİLİSLERİNİN ÜZERİNDEN GEÇEN ARABA GÖRÜNTÜLERİ
Bu arada Yemen’deki şiddetli çatışmalar sırasında çekilmiş bazı video görüntüleri tartışmalara yol açtı.
Görüntülerde Suudi destekli Yemen hükümetine bağlı güçlerin arabalarla sağ ve bazıları elleri havada olan silahsız Husi militanlarının üzerinden geçtiği görülüyor.
Husiler videoların savaş suçlarının kanıtı olduğunu ve “Suudi rejiminin gerçek doğasını ve aşırılıkçı gruplardan seferber ettiği güçleri” gösterdiğini belirtti.
Yemen hükümetinin ana gücü olan Devler Tugayı’nın sözcüsü Asil el-Sakladi, olaya ilişkin soruşturma başlattıklarını söyledi.
Yetkililer, tugayın oradaki Husi savaşçılarının teslim oldukları yönünde yanıltıldığını, ancak daha sonra bazılarının hükümet güçlerine ateş açtığını da sözlerine ekledi.
Suudi liderliğindeki koalisyon ise bu görüntüler için henüz bir açıklama yapmadı.
HÜRMÜZ VE BABU’L MENDEB BOĞAZLARINDA KRİZ SÜRÜYOR
Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilim ve tıkanma, Körfez ülkelerini doğrudan etkiliyor. Büyük ölçüde ekonomileri petrol ticaretine bağlı olan Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn ve Irak, İran’daki savaş süresince önemli kayıplar yaşadı ve kayıpları sürüyor.
Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’ndan ihraç edemediği petrolü yarımadanın batı yakasındaki limanlar üzerinden piyasaya sürmeye çalıştı.
“Doğu-Batı Boru Hattı” olarak da bilinen 1.200 km uzunluğundaki Petroline hattı üzerinden Suudi Arabistan ham petrolü Körfez’in doğu kıyısındaki Abkayk’tan alarak Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na taşıyor. İran’daki savaştan sonra Mart ayı sonları itibarıyla hattın günlük 7 milyon varil kapasiteye ulaştığı belirtiliyor. Bu miktar savaştan önce Suudi Arabistan’ın Hürmüz Boğazı’ndan günlük gerçekleştirdiği sevkiyata denk gelse de, hem doğu-batı hattında ortaya çıkan yeni maliyet hem de Kızıldeniz’deki risk faktörleri dolayısıyla kayıpları dengelemekten uzak görünüyor.
Suudi Arabistan’ın bu rotadaki ana güzergahı Kızıldeniz ile Aden Körfezi’ni birbirine bağlayan Babu’l Mendeb Boğazı. Ancak bu kez 2015’ten beri Suudi Arabistan ile gerilimli ilişkilere sahip olan Yemen’deki İran yanlısı Husiler devreye girdi ve Temmuz ayından bu yana İran ile birlikte Hürmüz stratejisini Babu’l Mendeb’te de devreye koymaya başladı.
Babu’l Mendeb Boğazı, Yemen ile Somaliland, Cibuti ve Eritre arasında yer alıyor. Basra Körfezi’nden çıkan petrol ve sıvılaştırılmış doğalgazın Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa’ya ulaştığı ana güzergâhlardan biri. Bu nedenle küresel enerji ticaretinde kritik bir geçiş noktası olarak görülüyor.
Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’ndaki krizden sonra önemli ölçüde petrol ihracatını Babu’l Mendeb üzerinden gerçekleştiriyordu. Küresel petrol ihracatının yüzde 7’si ve Suudi Arabistan’ın ise petrol ihracatının yüzde 70’nin gerçekleştiği Babu’l Mendeb Boğazı’ndaki yeni kriz, hem İran’daki savaşta yeni bir cephenin açılması hem de küresel petrol krizinin derinleşmesi anlamına geliyor.
Hürmüz’den sonra Babu’l Mendeb: Somaliland ve Eritre daha da ‘kıymetli’
