Suudi Arabistan Husilerin Mekke’yi hedef alan saldırısını engellediğini duyurdu, Husiler iddiayı reddetti. CENTCOM Komutanı Cooper ise, 7 Arap ülkesi ile İsrail’in askeri yetkililerini bir araya getirdi. Suudi Arabistan ile İsrail işbirliğinin ele alındığı ileri sürüldü.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın sonlandırılması için yedinci ayında da herhangi bir çözüm bulunamamışken, Yemen’de Eylül ayı başından bu yana yaşananlar savaşın yarattığı bölgesel ölçekteki gerilimi yeniden tırmandırmış durumda.
×2014’ün sonlarından bu yana Yemen’in başkenti Sanaa ve Kızıldeniz kıyısındaki kritik noktaları kontrol eden İran destekli Husi milisleri ile Yemen hükümetini destekleyen Suudi Arabistan arasında gerilim devam ediyor.
Husilerin 10 Eylül’de Muha ve Dhubab kentlerini ve ardından Perim Adasını kontrol altına almasıyla birlikte Kızıldeniz’i Aden Körfezine bağlayan Babu’l Mendeb Boğazı yeniden gündeme girdi ve Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki gerilim de yeni bir boyut kazandı.
Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’ndaki krizden sonra önemli ölçüde petrol ihracatını Babu’l Mendeb üzerinden gerçekleştiriyordu. Küresel petrol ihracatının yüzde 7’si ve Suudi Arabistan’ın petrol ihracatının ise yüzde 70’nin gerçekleştiği Babu’l Mendeb Boğazı’ndaki yeni kriz, hem İran’daki savaşta yeni bir cephenin açılması hem de küresel petrol krizinin derinleşmesi anlamına geliyor.
Hürmüz’den sonra Babu’l Mendeb | Husiler boğazda: ABD-İran savaşında dengeler sarsıldı
Yemen’deki Suudi liderliğindeki askeri koalisyonun sözcüsü Turki el-Maliki yaptığı açıklamada, Husilerin Mekke’ye bir insansız hava aracı fırlattığını ve bunun Suudi Arabistan hava savunma sistemi tarafından imha edildiğini duyurdu.
Dün akşam saatlerinde yaşandığı bildirilen bu olay, Temmuz 2017’deki balistik füze saldırısından sonra Husilerin Mekke’yi hedef alan ikinci girişimi oldu.
El-Maliki, bu saldırının, İran destekli Husi savaşçılarının bir haftadır sürdürdüğü ve Suudi Arabistan’ı savaşa daha da çektiği saldırıların ardından geldiğini belirtti.
El-Maliki, yıllık hac ibadetinin gerçekleştirildiği Mekke’nin İslam’ın en kutsal yerlerinden bazılarına ev sahipliği yaptığını ve güvenliğinin “kırmızı çizgi” olduğunu söyledi.
Husi yetkililer ise Mekke’yi hedef aldıkları iddialarını reddetti.
Suudi Arabistan Salı günü Mekke için güvenlik uyarısı yayınladı, ancak Husi siyasi büro üyesi Muhammed el-Farah, Husi yönetimindeki SABA haber ajansının aktardığı açıklamalarda grubun şehri hedef aldığı iddiasını “tamamen yalan” olarak nitelendirerek reddetti.
CENTCOM KOMUTANI COOPER ORGANİZE ETTİ: 7 ARAP ÜLKESİ, İSRAİL İLE MASAYA OTURDU
ABD merkezli haber portalı Axios, İran ile savaşı yürüten ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper, Almanya’da düzenlenen gizli bir toplantıda bölge devletlerinin askeri yetkilileriyle bir araya geldi.
Cooper’ın İsrail, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Kuveyt, Katar, Ürdün ve Mısır’ın genelkurmay başkanları ile buluştuğu kaydedildi. Toplantının ana gündeminin İran ile savaş ve bölgede artan gerilim olduğu belirtildi.
Söz konusu görüşme, Yemen’deki Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki gerilimin yeniden yükseldiği bir dönemde gerçekleşti.
Axios’a göre, toplantı, ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş döneminde bu formatta gerçekleştirilen ilk buluşma olması nedeniyle dikkat çekiyor.
CENTCOM, toplantıyı doğruladı ve Almanya’da düzenlenen planlı bir konferansta sekiz ülkeden üst düzey askeri liderlerin ağırlandığını belirterek, görüşmelerde “Ortadoğu’daki güvenlik işbirliğinin geliştirilmesine yönelik fırsatların” ele alındığını bildirdi.
Öte yandan Axios’a konuşan konu hakkında bilgi sahibi bir kaynak, İsrail ile Suudi Arabistan’ın CENTCOM’un desteğiyle yeni bir askeri işbirliği seçeneğini görüştüğünü ileri sürdü.
Buna göre taraflar, İsrail’in Suudi Arabistan’ın Husilere karşı yürüteceği olası askeri operasyonlara nasıl destek sağlayabileceğini değerlendiriyor.
Masadaki seçeneklerden birinin, İsrail’in Birleşik Arap Emirlikleri’ne sağladığı modele benzer biçimde Suudi Arabistan’a gerçek zamanlı istihbarat, gözetleme ve keşif desteği verilmesi olduğu belirtildi.
BAE, 2020’de İsrail ile normalleşmeyi amaçlayan ve işbirliğini geliştiren Abraham Anlaşmasına imza atmıştı. Bu gelişmenin ardından İsrail BAE’ye personeliyle birlikte Demir Kubbe hava savunma sistemi konuşlandırmış ve BAE’ye gerçek zamanlı istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) desteği de sağlamıştı.
SALMAN, KAHİRE’DEYDİ: GÜNDEM BABU’L MENDEB VE KIZILDENİZ
Yemen’de ortaya çıkan yeni gerilim devam ederken, dikkat çekici bir gelişme de Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman’ın Mısır’a ziyareti oldu.
Muhammed bin Salman, dün Kahire’deki İttihadiye Sarayı’nda Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah el-Sisi ile bir araya geldi. Görüşmenin odağında Babu’l Mendeb Boğazı’nın tamamen İran destekli Husi milislerinin kontrolüne geçmesi sonrasında ortaya çıkan meselelerin yer aldığı bildirildi.
Suudi Arabistan resmi haber ajansı SPA’nın aktardığına göre, taraflar, iki ülke arasındaki stratejik ilişkileri ve bunların çeşitli alanlarda güçlendirilip geliştirilmesi için atılabilecek adımları değerlendirdi. Görüşmelerde ayrıca Arap ve İslam dünyasında ortak ilgi alanına giren bazı konular ile Ortadoğu’daki gelişmeler ele alındı.
Müzakerelerde, bölgenin güvenlik ve istikrarıyla ilgili dosyaların yanı sıra deniz ulaşımının güvenliği ve serbestisi de gündeme geldi. Bölgenin tanık olduğu gelişmeler ışığında bu konularda çabaların koordinasyonunun önemine vurgu yapıldı.
Mısır Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Muhammed eş-Şinnavi, görüşmede Mısır Cumhurbaşkanı ile Suudi Veliaht Prensi’nin iki ülke ilişkilerinin mümkün olan en üst düzeyde olması gerektiği konusunda mutabık kaldığını açıkladı.
Eş-Şinnavi, Suudi Arabistan’ın ve Körfez ülkelerinin güvenliğinin Mısır’ın ulusal güvenliğinin bir parçası olduğunu belirterek Mısır’ın, Krallığın egemenliğini, istikrarını, toprak bütünlüğünü veya uluslararası deniz koridorlarında seyrüsefer özgürlüğünü hedef alan her türlü saldırı ya da tehdide yönelik çekincesini, reddini ve tam kınamasını yineledi.
Salman ile Sisi görüşmesinde gündeme geldiği iddia edilen bir diğer başlık ise İsrail ile olası ilişkiler. Yemen’de ortaya çıkan yeni durum sonrasında Mısır’ın İsrail ile Suudi Arabistan arasında olası bir güvenlik işbirliğinin oluşturulması için arabuluculuk yapabileceği belirtiliyor. Ancak taraflardan konuyla ilgili henüz yapılmış bir açıklama yok.
Husilerin Babu’l Mendeb Boğazı’ndaki kontrolü tamamen ele geçirmesi üzerine 10 Eylül’de Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman’ın iki kez ABD Başkanı Donald Trump ile görüştüğü, ancak olumlu yanıt almadığı kaydedilmişti. Trump da ertesi gün Salman ile görüştüğünü doğrulamış ve Husilerin de Washington’la iletişime geçerek çatışmaya karışmamasını istediğini belirtmişti.
Bununla birlikte son gelişmeler sonrasında ABD’nin, istihbarat desteğinin ötesinde, Suudi Arabistan’ın doğrudan askeri müdahale taleplerine karşılık vermeye yanaşmadığı belirtiliyor. ABD’nin Suudi Arabistan’da 100 civarında askeri danışmanı aracılığıyla istihbarat desteği sunduğu kaydediliyor.
