Cumhurbaşkanı Erdoğan, Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi kapsamında Kırgızistan’da Rusya Devlet Başkanı Putin ile görüştü. Görüşmede, Türkiye’nin ABD’den F-35 savaş uçaklarını almak için elden çıkarmaya çalıştığı kaydedilen S-400 füze savunma sistemlerinin konuşulup konuşulmadığı belirsiz.
HABER MERKEZİ – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Devlet Başkanları Zirvesi’ne katılmak üzere bulunduğu Kırgızistan’ın başkenti Bişkek‘te, Rusya Devlet Başkanı Putin ile bir araya geldi.
Anadolu Ajansı’nın (AA) bildirdiğine göre, Erdoğan, “(Putin ile görüşme) Bugün böyle bir fırsatı değerlendirmeyi önemli buluyorum. Türkiye-Rusya ilişkileri gerçekten her döneme göre bugün çok daha ileri düzeyde” dedi.
Erdoğan, “Rusya-Türkiye ilişkilerinde Akkuyu Santrali büyük önem arz etmektedir. Şu anda artık Akkuyu Santrali’nin bitim dönemine girmiş vaziyetteyiz. (Rusya ile) Akkuyu Nükleer Santrali’nin açılışıyla birlikte yeni bazı santrallerin açılış adımlarını yine birlikte atacağız” diye konuştu.
Rusya Devlet Başkanı Putin, “Türkiye, dış politika ve ekonomi alanlarında ayrıcalıklı ortaklarımızdan biri” dedi ve Akku Nükleer Güç Santrali’ne değindi. Putin, “Ortak projeler hayata geçirilmeye devam ediyor. Bunlarda biri Akkuyu Nükleer Güç Santrali. Santralin ilk ünitesini bu yıl devreye sokma hedefi koydunuz. Bu böyle olacak” açıklamasını yaptı.
S-400’LER GÜNDEME GELDİ Mİ?
Bu arada Türkiye ile Rusya ilişkilerinde kritik bir konu olarak Türkiye’nin 2019’da satın aldığı S-400 füze savunma sistemleri gündemdeki yerini koruyor.
Türkiye’nin Rusya’dan S-400’leri satın alması, Türkiye-ABD ilişkilerinde gerilimlere yol açtı.
Türkiye, 2002’den 2019’a kadar F-35 projesinde hem alıcı hem de ortak üretici olarak yer alıyordu. Türkiye Rusya’dan S-400 hava savunma sistemini alınca, ABD 2020’de CAATSA yaptırımlarını devreye koydu ve 2021’de de Türkiye’yi resmen F-35 programından çıkardı.
2,5 milyar dolara satın aldığı S-400’leri elinde tutan ve fakat kullanamayan Türkiye, F-35 uçakları için de ayrıca 1,4 milyar dolar ödemişti. Bu paranın karşılığını alamadığı gibi Türkiye aynı zamanda CAATSA yaptırımları nedeniyle F-35 programındaki yaklaşık 9 milyar dolarlık üretim iş payını da kaybetti.
CAATSA yaptırımları, Türkiye’ye sadece F-35 uçakları nedeniyle maliyet çıkarmadı, aynı zamanda Türkiye’nin modernize etmek istediği F-16 savaş uçakları ve “yerli üretim” denilen savaş uçağı KAAN için gerekli motorların alımını da etkiliyor ve bu başlıklar da ayrıca Türkiye ile ABD arasında son yıllarda önemli krizlere yol açtı.
Türkiye, ABD ile yaşadığı krizi çözmek için son bir yılda bazı girişimlerde bulundu. Son olarak 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’ne katılan ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın görüşmesinde de S-400 ve F-35 konuları vardı. Trump, Türkiye’nin yeniden F-35 programına dahil edileceğine dair söz verdi, ancak bu öncelikle CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve bunun için de Türkiye’nin S-400’leri elinden çıkarmasını gerektiriyor.
AKP’ye yakın kaynaklar Temmuz ayında CAATSA yaptırımlarından kurtulmak ve böylece F-35’lere ulaşmak için Rus yapımı S-400’lerin üçüncü bir ülkeye devredilmesine yönelik iddiaları gündeme getirdi.
Bu durumda Rusya’nın tavrı önem kazınıyor; zira Türkiye’nin S-400’leri üçüncü ülkeye satması yetmiyor, bunun için Rusya’nın da onay vermesi gerekiyor.
Erdoğan ile Putin’in Bişkek’teki görüşmesinde bu konunun gündeme gelmesi bekleniyor, ancak kamuoyuna yansıyan resmi bir açıklama henüz bulunmuyor.
Ankara umutlu, Trump çelişkili, Moskova hesaplı | F-35’ler için S-400’lerin satışı yeterli mi?
