10 Kasım 2026 Nûmedya24
Köşe Yazısı

“Uzayan nişanın davulu çalmaz”

86 milyonluk ülkeye korku ve hukuksuzluk vaat eden bir yönetimin, kendi iç krizlerini yönetmesi olası görünmüyor. Korku ve hukuksuzluk sessizliği sağlayabilir elbette ama biriken öfkeyi ve iç konuşmaların huzursuzluk sendromunu engelleyemez. Dolayısıyla, önünde iki seçenek var: İlki, hukuksuzluğu, baskıyı ve zoru kullanarak, korkuyu araçsallaştırmaya devam etmek. İkincisi, demokratik açılımlarla, toplumun nefes alacağı alanlar açarak, yeni anayasa ve süreç başlığından hareketle, toplumu yarına dair umutlu kılmak.

Akın OLGUN

Türkiye büyük bir değişimin eşiğinde görünüyor. Bu değişimin yönü konusunda bugünden net bir şey söylemek zor ama bunun tercihini daha çok iktidarın kendisi yapacak ve bu konuda çok fazla seçeneği de yok.

Fon vurgunu ve ürettiği krizle ortaya çıkan durumun iktidarın hareket alanını daralttığı açık. Krizin kendisi de en az iktidar kadar güçlü. Bu nedenle kriz mi iktidarı, iktidar mı krizi yönetecek söylemesi zor.

Bildiğimiz tek şey, bu kaostan yeni bir sistemin çıkacağı.

Hukuksuzluğun ve üretilen korku atmosferinin, iktidar seçmeni içinde oluşan kırılganlığı ve hatta kopuşun ruhunu birleştirebileceğini söylemek de zor.

Öte yandan, ABD ve İsrail seçimlerinin dünya siyasetine yansımasından, Türkiye’nin ve dolayısıyla bölgenin payına düşecek olanlar konusunda da belirsizlik devam ediyor ama bu belirsizliğin uzun süreceği kanaatinde değilim.

86 milyonluk ülkeye korku ve hukuksuzluk vaat eden bir yönetimin, kendi iç krizlerini yönetmesi olası görünmüyor. Korku ve hukuksuzluk sessizliği sağlayabilir elbette ama biriken öfkeyi ve iç konuşmaların huzursuzluk sendromunu engelleyemez.

Dolayısıyla, önünde iki seçenek var:

İlki, hukuksuzluğu, baskıyı ve zoru kullanarak, korkuyu araçsallaştırmaya devam etmek,

İkincisi, demokratik açılımlarla, toplumun nefes alacağı alanlar açarak, yeni anayasa ve süreç başlığından hareketle, toplumu yarına dair umutlu kılmak.

İktidarın her iki durumu da araçsallaştırdığını ve yönetme krizini bu yolla aşmaya çalıştığını zaten biliyoruz ama bunun büyük handikaplara açılan kapı olduğu da malum. (Bakınız, fon vurgunu kapısı)

Her kesimin öfkeli, kırılgan ve umut mevzusunda ürkek olduğunu herkes gözlemliyordur kendi çevresinde.

Yeni bir yol açma konusunda, ana muhalefette yaşanan sığlık ve durumu aşamama hali de umut konusunda bu hayal kırıklığını besliyor.

İktidar, yönetme krizi yaşıyor, ana muhalefet alternatif olamama krizi. Halkın yoksulluğu ise derinleşiyor.

Özetle; alternatifin şekillenmediği yerde, değişim vaadi ve söylemi, var olan korkunun parçası haline gelebilir.

“İktidarın baskı ve saldırılarını göğüsleyemeyen muhalefet, ülkeyi nasıl yönetecek” sorusu, seçmenin tercihini etkileyebilir ki iktidarın buna yatırım yaptığı çok net.

“Onlar da bizim gibi” algısını, yolsuzlukta, ahlaksızlıkta kendisiyle eşitleyen siyasetin propagandası, etkisiz diyemeyiz. (Sarıgül’e dair herkesin bildiği ama üstünü örttüğü durum da bunun yansıması işte.)

Öte yandan, saf değiştirme dalgasını ve etkisini “korkutuldular” parantezine alarak savunmaya ve seçmeni ikna etmeye çalışan ana muhalefet yöneticilerinin, halkın algısını bu kadar küçümsemelerini politik yetersizliğe değil, yenilgiyi kabul etmelerine bağlıyorum.

“Korku”yu, etik ve ahlaki değerlerin önüne koyan ve onunla açıklamaya çalışan bir yaklaşımın, değişimin gücünü örgütlediği görülmemiştir.

İdare eden, geçiştiren, günü kurtaran, demagojik söylemlerle itirazı baskılayan tarzın ana muhalefet içinde ve çevresinde siyaset haline gelmesinin bir sebebi de bu olabilir. Seçimleri işaret eden ve sandığa mahkûm eden yaklaşımın anlamı da buralarda gizli.

Oysa sandığı örgütlemek; her günü gelecek paradigması etrafında örgütleyebilmek, stratejiyi bu temelde inşa etmek ve taktikleri gelişmelere uygun, amaç etrafında kurmak demektir. Daha da önemlisi, eleştirdiğiniz ve mücadele etme nedeni olarak ortaya koyduğunuz her şeyin, sizden uzak olması gerekir. Uzak değilse, iktidara rehinsiniz demektir.

Demokratik açılımlarla, toplumun nefes alacağı alanlar açma yolu olarak, sürecin ayrı bir önemi olduğu aşikâr.

Fon vurgunu kriziyle daha hassas ama aynı zamanda daha da olası hale gelen çözümü zorlamak sadece iç siyaset açısından değil, ülkenin ve toplumun yarını için de tek seçenek olarak önümüzde duruyor.

“Çözüm” dendiğinde, bunu sadece “Kürt sorunu” olarak algılayan tutum, süreç paradigmasına baktığımızda eksik ve hatalı görünüyor. Bu başlıkla hareket eden yaklaşım, meseleyi Kürtler ve iktidar arasındaki bir sorunmuş gibi ele alıyor ve iktidarın istediği zemine düşüyor.

Meselenin toplumsal dinamizme açılan kapısını ısrarla görmeyen ve Erdoğan karşıtlığını süreç karşıtlığına çeviren “hayır”cı tutum ve anlayış, bu nedenle iktidarın siyasi operasyonlarına hapsolmaktan kurtulamıyor.

Sürecin yükünü DEM’in üstüne yıkan ve açıkça “süreçten çekilin” çağrısıyla sorumsuz olmayı tercih eden, risk almaktan kaçan ve kendi kaderini süreç karşıtlığında tayin etmeye çalışan akıl, vasatlıktan öteye gidemiyor.

Siyaset yapma yetersizliğini perdelemek için “süreçten çekilmelidirler” diyen aklın, aynı kuyuya Kürt siyasetini sürüklemeye çalışması, siyasetin matematiği konusunda ne kadar zayıf olunduğunun işaretini veriyor.

Oysa Kürt siyaseti açısından her şey yeni başlıyor ve onların deneyimi, popülizme ya da günübirlik politikalara değil, rasyonel aklın ve mücadele deneyiminin tecrübesine dayanıyor.

Süreçten çekilmeyi akıllarından geçirmeyişlerinin nedeni budur diyebiliriz.

Masadan kalkan değil sürdüren, tali olan değil belirleyen, pasifleşen değil dinamik kalan halin sihri de bu siyaset sosyolojisi deneyimiyle doğrudan ilgili.

Sorunu, “Kürt sorununun çözümü” temelinden daha ileri bir noktaya taşıma ve Türkiye’nin ikinci yüzyıl siyasetinin kurucu demokratik gücünü ortaklaştırma anlayışı da bu çerçevede şekilleniyor. 

Nasıl kurarsanız öyle gelişir çünkü.

Öcalan‘ın “Demokratik Toplum ve Barış” paradigmasında ısrarı ve tüm siyaseti bu temelde ele alıp, durumu tarihi dönüm olarak görmesi de bununla ilgili olmalı.

İktidarı demokratik olanda zorlayan, çarenin çözüm siyasetinde olduğunu gösteren, ülke ve bölge temelinde tüm sorunları siyasetin parçası haline getiren tutumun yansımasını DEM Parti’de görüyoruz.

Hem çözümün hem muhalefetin belirleyici ortağı olma siyasetinde, her gün el yükselterek hareket ediyorlar ve yükseltmeye devam edecekleri kanaatindeyim.

Demirtaş’ın, Yüksekdağ’ın özgür kalmasının politik yansımalarını muhalefet zemininde toparlayan bir döneme doğru yol aldığımız da söylenebilir.

Süreç, hız kazanmak zorunda. Halkın deyimiyle “uzayan nişanın davulu çalmaz” çünkü.

Ayrıca bu sadece süreç için değil, iktidar ve muhalefet için de geçerli.

Kürt siyaset aklının bunun farkında olmadığını iddia etmenin absürdlüğünü, hala ana muhalefet çevresinde biriken yorumcularda görüyor olmak da acı.

Süreç açısından, davulun çalmaya devam edebilmesi ile Demirtaş’ın özgürlüğü arasında da önemli bir bağ var kesinlikle ve bugünlerde bu çok daha fazla hissediliyor.

Ötelenen ve baskılanan özgürlük ve demokrasi umudunun, Türkiye’ye kazandıracağı bir şey olmadığı da ortada.

Baskı ve hukuksuzluk, fon krizinden daha ağır bir fatura ile karşı karşıya getirebilir ülkeyi ama ne iktidarın ne de toplumun daha fazlasını kaldırabilecek gücü var artık.

İlgili Haberler

Faik Bulut yazdı

ABD iç ve dış politikasında seçim sonrası muhtemel değişiklikler

... Irak-Suriye hattındaki yabancı enerji şirketlerinden birine arka çıkan emlakçı tüccar Tom Barrack’ın da azli mümkündür. Esasen kendisinin geçen hafta Suriye geçici Başkanı Ahmed Şara’yı eleştirmesi, Alevi, Dürzi ve Kürtlere yönelik siyasetinden hoşnut kalmaması ve Suriye’ye yatırım yapmanın kazançlı olmadığını söylemesi dikkat çekici olmalıdır. Barrack’ın bir eliyle Şara’nın ensesine tokat vurması, diğer eliyle külahını düzeltmesi hayra alamet olmasa gerek!

Doğu Ergil yazdı

Devlet aklı ile iktidar çıkarı arasındaki gerilim olabilir mi?

Bir ülkede devlet kurumları belirli bir siyasal kadronun devamlılığına bağımlı hâle gelirse, iktidar değişikliği olağan bir demokratik süreç olmaktan çıkarak kurumsal bir belirsizlik kaynağına dönüşebilir. Bu durumun iki sonucu vardır: İktidar, kendi devamlılığını devletin istikrarıyla özdeşleştirme eğilimine girebilir. Buna ilâveten, devlet kurumları, görevlerini yerine getirirken hukuktan çok siyasal beklentileri gözetmeye başlayabilir.

Sedat Ulugana yazdı

Zilan'da katliamdan sonra: Kayyum, sürgün ve gasp edilen bir memleket

Oysa Zilan'ın tarihini yazmak, yalnız öldürülenlerin izini sürmek değildir. Sağ kalanların başına gelenleri, sürgünde doğan ve büyüyen çocukları, yirmi yıl sonra harap köylerine dönen aileleri, el değiştiren arazileri ve yasak bölge ilan edilen bir memleketin yeni sahiplerini de araştırmak gerekir. Çünkü 1930 yazında Zilan'da yaşanan katliam, geride kalan Kürtlerin hayatını belirleyen uzun bir sürecin başlangıcı olmuştu.

Ercan Jan Aktaş yazdı

Gençliğin haysiyet isyanı

Belki de bugün dünyanın farklı coğrafyalarında yükselen bu gençlik hareketlerinin en önemli ortaklığı, yalnızca mevcut düzene karşı çıkmaları değil, başka türlü bir yaşamın mümkün olduğuna dair inancı yeniden yeşertmeleridir. Gençler, kendilerine miras bırakılan eşitsizlikleri, savaşları, ekolojik yıkımı, göçmen ve yabancılara karşı nefreti, güvencesizliği ve iktidar ilişkilerini kaçınılmaz bir kader olarak kabul etmiyorlar. Kendi yaşamlarının seyircisi olmayı reddederek sözün, kararın ve ortak geleceğin öznesi olmak istiyorlar. Bu nedenle mesele yalnızca bir kuşağın öfkesi ya da geçici bir protesto dalgası değildir. Bütün bu gelişmeleri  siyasetin, toplumsal ilişkilerin ve birlikte yaşama kültürünün yeniden kurulmasına yönelik tarihsel bir arayış olarak da okumak mümkündür.

Akın Olgun yazdı

Demirtaş ve tarihin şahitliği

10 yıldır yazan, üreten, anlatan bir Demirtaş gerçekliği var. Tarihi kendine şahit yazan tüm liderler gibi o da notlar düşüyor bugünden yarına. İçeriden dışarıya konuşanların, dışarıdan içeriye seslenenlerden daha derin, daha donanımlı olmasının nedeni, sanıldığı gibi düşünmeye çok vakit bulmalarından değil, düşünmenin ve üretmenin ayakta kalmanın tek yolu olduğunu bilmelerindendir. Duvarları aşan hayalin, aklın izleri bu yüzden edebiyata, sanata, siyasete çok güçlü şekilde akar.

Faik Bulut yazdı

ABD iç ve dış politikasında seçim sonrası muhtemel değişiklikler

... Irak-Suriye hattındaki yabancı enerji şirketlerinden birine arka çıkan emlakçı tüccar Tom Barrack’ın da azli mümkündür. Esasen kendisinin geçen hafta Suriye geçici Başkanı Ahmed Şara’yı eleştirmesi, Alevi, Dürzi ve Kürtlere yönelik siyasetinden hoşnut kalmaması ve Suriye’ye yatırım yapmanın kazançlı olmadığını söylemesi dikkat çekici olmalıdır. Barrack’ın bir eliyle Şara’nın ensesine tokat vurması, diğer eliyle külahını düzeltmesi hayra alamet olmasa gerek!

Doğu Ergil yazdı

Devlet aklı ile iktidar çıkarı arasındaki gerilim olabilir mi?

Bir ülkede devlet kurumları belirli bir siyasal kadronun devamlılığına bağımlı hâle gelirse, iktidar değişikliği olağan bir demokratik süreç olmaktan çıkarak kurumsal bir belirsizlik kaynağına dönüşebilir. Bu durumun iki sonucu vardır: İktidar, kendi devamlılığını devletin istikrarıyla özdeşleştirme eğilimine girebilir. Buna ilâveten, devlet kurumları, görevlerini yerine getirirken hukuktan çok siyasal beklentileri gözetmeye başlayabilir.

Anasayfa