Bu çanta yaşadıklarını hiç unutturmayacak

Güler Yıldız

'İcat ihtiyaçtan doğar', diyerek kadınların günlük hayattaki en vazgeçilmezlerinden pazar çantalarını üretiyor Gazzeli Nihal Huveyhi. Şimdilik sadece yeşil renkli çantalar. Belki yeniden normal yaşam koşullarına kavuşulursa hem farklı renkleri kullanabilir hem de daha az yoran ipleri bulabilir. Şimdilik sadece yeşil. Yardım kolilerini saran o sert yeşil plastik şeritlerden yapabiliyor.

Gazze’de yürütülen savaşın konuşulacak çok tarafı var: Dümdüz edilen evler, harap olan altyapı ve çevresel kirlilik üzerinden, kamplara can havliyle doluşmuş insanlar üzerinden gördü dünyanın geri kalanı. Kamplarda temiz su ve gıdaya erişim, hijyen koşulları ve yayılan hastalıklar, açlıktan ölen çocuklar üzerine uluslararası kuruluşlar çokça raporlar hazırladı, rakamlar paylaştı.

Yerlerinden edildiklerinde en temel ihtiyaçlarıyla yola koyuldu halk. Kamplarda, çadırlarda kurulan yaşam kalıcılaşınca diğer ihtiyaçları da arar oldular. Sepet, çanta, bebek beşiği... Satın alınamıyordu ama yaratılabilinirdi.

Huveyhi, çözümü Gazze’ye giren insani yardım malzemelerinin ambalajlarında buldu.

JİNHA'da Rafif Esleem imzalı habere göre Huveyhi, yardım kolilerini paletlere sabitleyen plastik ipleri geleneksel sepet örme tekniğiyle işlemeye başladı. Büyükannesinin kullandığı sepetlerden esinlendiği bu yöntemle bugün alışveriş sepetleri, çocuk yatakları, bitki yetiştirme kapları, su depoları, giysi dolapları ve yer örtüleri üretiyor.

Bu fikre ilham veren ise başka bir ihtiyaç:

Mutfak tüpünün bitmesi üzerine karton ve plastik ipleri toplayarak ateş yakmayı deneyen Huveyhi’nin küçük oğlu, küçük çaplı bir çevre felaketine sebep oldu: Özellikle plastik iplerin yanmasıyla yoğun duman oluştu ve Huveyhi ve komşuları boğulma tehlikesi geçirdi.

O akşam nasıl sıcak yemek yediler bilinmez ama oğlanın topladığı plastik ipler Huveyhi'ye ilham oldu: Kazanırsa tüpü her zaman doldurabilecekti.

İlk olarak pazara giderken kullanabileceği bir sepet yaptı.

Plastik iplerle ördüğü ilk sepetin kulplarına, taşırken ellerini acıtmaması için koruyucular ekledi.

Huveyhi, kullandığı malzemenin özelliklerine göre tekniğini de değiştirmek zorunda kaldı. İplerin keskin kenarları ellerde derin yaralara neden olabiliyor. Kesme ve sabitleme sırasında kullandığı aletler de yaralanma riskini artırıyor. Birkaç kez yaralandı ve işi bırakmayı düşündü. Ancak zamanla deneyim kazanarak üretime devam etti.

Huveyhi'nin yaptığı eşyalar, savaş koşullarında gündelik ihtiyaçların ne ölçüde karşılanamaz hale geldiğini de anlatıyor. Ürettiği sepetler alışverişte, bitki kapları evde yiyecek yetiştirmede, su depoları ise suyu muhafaza etmede kullanılıyor. İç yüzeyini plastik torbayla kapladığı bir kapta su sızıntısını önlemeye çalışıyor. Çocuk yatağı üretirken ahşap parçalarından da yararlanıyor.

GERİ DÖNÜŞÜMÜN İMECESİ

Üretiminin duyulmasıyla birlikte çadırını ziyaret eden kadınlar da çalışmalarına ilgi göstermeye başladı.

Çocuklar ise yardım dağıtım noktalarından plastik ipleri toplayıp Huveyhi'ye getiriyordu artık. Böylece başlangıçta tek bir kadının kendi ihtiyaçları için yürüttüğü çalışma, çevresindeki insanların da katıldığı küçük bir üretim ağına dönüştü.

Huveyhi'nin hedefi, geçimini sağlayan kişiyi ya da kendi gelir kaynağını kaybeden kadınlara da çalışma olanağı yaratmak. Geleneksel el sanatlarını yeniden canlandırmak ve bu beceriyi başka kadınlara aktarmak...

İnsani yardım lojistiğinin ortaya çıkardığı ambalaj malzemesi, başka türlü çöpe gidecekken yerel bir üretimin girdisi haline geliyor.

Fakat bu üretimin önünde de ciddi engeller var. Huveyhi'nin elindeki ipler yalnızca yeşil renkte. Farklı renklerde ve geleneksel motiflerle sepet isteyen müşterilerin taleplerini karşılayamıyor. Piyasada renkli ip bulabilse de siparişleri karşılayacak miktarda malzemeye ulaşamıyor.

Yeşilin bir tonundan diğerine geçiş çok kolay: Savaşı da savaşın neden olduğu yoksunluğu da bir çanta, bir beşik, bir yaygı ile yeşil yeşil yaraya sarmak...