Avrupa’daki sahaflar geceleri otomatik sistemler üzerinden verilen toplu siparişler karşısında şaşkın. Talep edilen kitapların çoğu neredeyse hiç alıcısı olmayan eski ve kurgu dışı eserler.
HABER MERKEZİ- Avrupa’daki ikinci el kitap satıcıları son aylarda sıra dışı bir alıcıyla karşı karşıya. Almanya, Hollanda ve başka ülkelerde faaliyet gösteren sahaflar, geceleri otomatik sistemler üzerinden verilen toplu siparişlerin ortak bir özelliğine dikkat çekiyor. Talep edilen kitaplar çoğunlukla yıllardır satılmayan, ISBN numarasına sahip kurgu dışı eserlerden oluşuyor.
Sol Haber’in yayınladığı haberin içeriğine göre, İsviçre kamu yayıncısı SRF‘nin araştırmasına göre siparişlerin önemli bölümü Kanada merkezli Zoom Books adına veriliyor.
Şirket iddiaları reddederek faaliyetlerinin ikinci el kitap ticareti ve geri dönüşüm kapsamında yürütüldüğünü savunuyor.
Ancak bazı sahaflar, kitapların tek tek yeniden satış için değil, toplu biçimde farklı bir amaçla toplandığını düşünüyor.
Hollanda’da da benzer durumlar yaşanıyor: BNR radyosunun haberine göre Haarlem kentindeki De Vries & De Vries kitabevi, Singapur merkezli 2077AI adlı şirketten yaklaşık 3 bin kitaba ilişkin ayrıntılı bir satın alma talebi aldı.
Listede teknik mühendislik kitaplarından yerel folklor çalışmalarına kadar birbirinden farklı alanlarda eserler yer alıyordu.
KİM ALIYOR BU KİTAPLARI?
Araştırmaların odağında yapay zeka modelleri var. İnternet üzerindeki verilerin önemli bölümü kullanıldığı için şimdi dijital ortamda bulunmayan ya da sınırlı bulunan kaynaklara yönelmiş durumdalar. Özellikle eski teknik yayınlar, yerel tarih çalışmaları, hukuk, ekonomi ve dilbilim kitapları; farklı yazım biçimleri ve ayrıntılı içerikleri nedeniyle yapay zeka eğitimi açısından değerli görülüyor.
ZOOM BOOKS İDDİALARI REDDEDİYOR
Avrupa’daki sahafların dile getirdiği, Zoom Books veya benzeri şirketler tarafından satın alınan kitapların yapay zeka eğitimi için kullanıldığı iddiası ise henüz doğrulanmış olmasa da ortada Anthropic davası var.
ANTHROPIC DAVASI
Bu tartışmanın en somut örneği ABD’de görülen Anthropic davasında ortaya çıktı. The Washington Post’un mahkeme belgelerine dayandırdığı araştırmaya göre şirket, “Project Panama” adı verilen proje kapsamında 2 milyon kitabı satın aldı. Belgelere göre kitaplar ciltleri kesilerek yüksek hızlı tarayıcılarla dijitalleştirildi ve daha sonra geri dönüşüme gönderildi.
ABD’de görülen telif davasında mahkeme, fiziksel olarak satın alınan kitapların yapay zeka eğitimi amacıyla taranmasını belirli koşullar altında “fair use” (adil kullanım) kapsamında değerlendirdi. Ancak aynı dava, korsan dijital kitapların kullanımıyla ilgili telif tartışmalarını tamamen sona erdirmiş değil.
2025 yılında Anthropic, önceki modellerde korsan kitapların kullanımıyla ilgili 1,5 milyar dolar tazminat cezası aldı.
