Polonya, Litvanya, Estonya ve Fransa… Kütüphanelerden çalınan Rus yazarlarının kitaplarının yerine sahte nüshalar bırakıldı. Davada Moskova bağlantısı da tartışılıyor.
HABER MERKEZİ- Fransa’da, aralarında 19’uncu yüzyılın ünlü Rus şair ve yazarı Aleksandr Puşkin’in eserlerinin de bulunduğu değerli kitapların çalınmasına ilişkin davanın duruşmaları Paris’te başladı.
Paris Ceza Mahkemesi’nde görülen davada altı Gürcistan vatandaşı, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak ve bazı sanıklar bakımından kültürel miras niteliğindeki eserleri çalmak suçlamalarıyla yargılanıyor. Sanıklar hakkında 10 yıla kadar hapis cezası isteniyor.
Dosyada başlangıçta yedi kişi bulunuyordu. Ancak mahkeme, bir kadın sanığın dosyasını usule ilişkin nedenlerle ayırdı. Söz konusu sanığın Aralık ayında ayrı yargılanması bekleniyor.
Yargılanan altı kişiden üçü tutuklu bulunuyor. Bunlardan ikisi daha önce Litvanya ve Estonya’da benzer suçlardan hüküm giydi. Litvanya’da 19’uncu yüzyıla ait yayınların organize şekilde çalınması nedeniyle üç yıl dört ay hapis cezasına çarptırılan Mikheil Z. ile Estonya’da üç yıl altı ay hapis cezası alan Beqa T., Fransa’daki dava için geçici olarak teslim edildi.
Bir kadın sanık tutuksuz yargılanırken, iki erkek sanık hakkında ise yakalama kararı bulunuyor.
AVRUPA ÇAPINDA PUŞKİN OPERASYONU
Mediapart’ın AFP’ye daynadırdığı haberinde, soruşturma dosyasına göre sanıkların, yalnızca Fransa’da değil Avrupa’nın yaklaşık on ülkesinde faaliyet gösteren “örgütlü bir suç şebekesinin” parçası olduğu değerlendiriliyor.
Benzer hırsızlık olaylarının Polonya, Almanya, İsviçre ve Çekya’da da ortaya çıkmasının ardından Europol ve Eurojust koordinasyonunda ortak soruşturma ekibi kuruldu. Operasyonlar sonucunda çok sayıda şüpheli Nisan 2024’te gözaltına alındı.
Fransa’daki hırsızlıkların 2023 yılında Lyon’daki École Normale Supérieure’e bağlı Diderot Kütüphanesi ile Paris’teki Fransa Ulusal Kütüphanesi (BNF) ve Doğu Dilleri ve Medeniyetleri Üniversite Kütüphanesi’nde (BULAC) gerçekleştirildiği belirlendi.
ORİJİNALLERİN YERİNE KOPYA BIRAKMIŞLAR
Müfettişlerin tespitlerine göre şüpheliler nadir eserleri incelemek bahanesiyle kütüphanelere giriş yaptı. Kitapların fotoğraflarını çekip ölçülerini alan zanlılar, daha sonra neredeyse ayırt edilemeyecek kalitede hazırlanmış kopyalarla orijinalleri değiştirdi.
Bazı sahte nüshalarda, eski kitaplarda zamanla oluşan kahverengi lekelerin dahi taklit edildiği belirtildi.
Soruşturma kapsamında Mikheil Z.’nin Mart-Ekim 2023 döneminde Fransa Ulusal Kütüphanesi’ne yaklaşık 40 kez başvurarak çoğunluğu Puşkin’e ait eserleri incelemek istediği ortaya çıktı. Şüpheli, Rus edebiyatında demokrasi teması üzerine araştırma yaptığını öne sürüyordu.
Kasım ayında yapılan kontrollerde dokuz eserin yüksek kaliteli kopyalarla değiştirildiği anlaşıldı. Kütüphanenin uğradığı zararın yaklaşık 650 bin avro olduğu hesaplandı.
Mikheil Z., sorgusunda kitapları çaldığını kabul etti ancak diğer sanıklarla birlikte hareket ettiğini reddetti. Eserleri maddi kazanç amacıyla çaldığını ve daha sonra Rusya’daki “Maksim” isimli bir kişiye sattığını söyledi.
MOSKOVA BAĞLANTISI İDDİASI
Fransız makamlarının dikkatini çeken gelişmelerden biri de Haziran 2024’te Rus müzayede evi Litfond tarafından düzenlenen bir açık artırma oldu. Katalogda yer alan Puşkin’in “Kafkas Esiri” adlı eserinin ikinci baskısının, Fransa Ulusal Kütüphanesi’nden çalınan nüshalardan biriyle örtüştüğü değerlendirildi.
Müzayede evi ise kitabın Rusya’daki sahibine ait edinim belgelerinin 2014-2015 yıllarına dayandığını savundu.
Soruşturma hakimleri, Ukrayna savaşı sonrasında ortaya çıkan siyasi ortamı da dikkate alarak, hırsızlıkların yalnızca maddi kazanç amacı taşımamış olabileceği görüşünde. Dosyada, Rus kültürel mirasının yeniden ülkeye kazandırılması yönünde organize bir çabanın bulunup bulunmadığı da araştırılıyor.
Ancak şu ana kadar çalınan eserlerin hiçbirine ulaşılamadı.
