Anayasa Mahkemesi, boşanmada “süresiz nafaka” verilmesini düzenleyen Türk Medeni Kanunu’nun ilgili maddesinin iptal istemini, 4 Haziran’daki gündem toplantısında esastan görüşerek karara bağlayacak.
HABER MERKEZİ – Antalya 12. Aile Mahkemesi, bir boşanma davasında uygulama konusu olan Türk Medeni Kanunu’nun süresiz nafaka verilmesini düzenleyen maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına vararak, Anayasa Mahkemesine başvurdu.
İtiraz başvurusunda, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “yoksulluk nafakası” başlığını taşıyan 175. maddesinin, “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir” şeklindeki birinci fıkrasındaki “…süresiz olarak…” ibaresinin iptali istendi.
Anayasa Mahkemesi, Antalya 12. Aile Mahkemesinin bu itirazını, 4 Haziran Perşembe günü yapacağı Genel Kurul toplantısında esastan görüşerek karara bağlayacak.
2012 VE 2015’TE DE AYM’YE TAŞINMIŞTI
Anayasa Mahkemesi önüne, aynı başvuru, Kestel Asliye Hukuk Mahkemesi’nin itiraz başvurusu ile Anayasa’nın 2, 10. ve 40. maddelerine aykırılığı iddiasıyla gelmiş ancak, Yüksek Mahkeme, “süresiz nafaka” düzenlemesinin iptal istemini 2012 yılında reddetmişti. Gerekçede, “İtiraz konusu kuralda, boşanma sebebiyle yoksulluğa düşen eşi korumak için diğer eşin, koşulları bulunduğu sürece, herhangi bir süre sınırı olmaksızın yoksulluk nafakası vermesi düzenlenmiş olup bu yükümlülüğün sosyal hukuk devleti ilkesinin gereği olarak getirildiği kuşkusuzdur” vurgusu yapılmıştı.
Aynı kuralda yer alan “süresiz olarak” ibaresi 2015’te bir kez daha Anayasa Mahkemesi önüne farklı bir Mahkeme tarafından, Ankara 5. Aile Mahkemesince getirilmiş, Anayasa’nın 152. maddesi son ve 6216 sayılı yasanın 41. maddesinin birinci fıkrasında yer alan, “Mahkemece işin esasına girerek verilmiş bir kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren 10 yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla başvuru yapılamaz” hükmü gereği reddedilmişti.
KADIN ÖRGÜTLERİ UYARIYOR: KADINLAR ÖLÜM TEHLİKESİYLE KARŞI KARŞIYA KALIR
Öte yandan yoksulluk nafakasının evlilik süresi kadar sınırlandırılmasını içeren yargı paketi de dönem dönem TBMM gündeminde. Kadın örgütleri ve barolar ise bu adımın, kadın yoksulluğunu artırmasının yanı sıra ekonomik güvencesi olmayan kadınların boşanmayı göze alamayarak şiddet ve ölüm tehlikesi altında yaşamaya mecbur bırakılması anlamına geleceğini vurguluyor.
Yoksulluk nafakasının bağlanması için geçerli koşullara dikkat çeken kadın örgütleri, boşanan tüm kadınlara sınırsız ve yüksek tutarda nafaka veriliyormuş algısının gerçeği yansıtmadığını vurguluyor. Türkiye’de kadına değil, boşanmada yoksulluğa düzen eşe yoksulluk nafakası bağlanırken nafaka hakkı kazanmak için eşin boşanmada kusurunun yüksek oranda olmaması da gerekiyor.
ASIL SORUN KADINLARIN NAFAKAYI ALAMAMASI
Öte yandan Türkiye’de asıl sorunun kadınların aldığı değil, alamadığı nafaka olduğuna dikkat çeken kadın örgütleri erkeklerin nafaka ödememek için mal varlıklarını kaçırdıklarına, aile mahkemelerinde kadınları boşanmada kusurlu göstermeye çalıştıklarına, sigortasız işlerde çalışarak nafaka yükümlüğünü ortadan kaldırmaya çalıştıklarına dikkat çekiyor.
Kimi magazinsel örneklerin genel durummuş gibi yansıtılmasının da doğru olmadığını vurgulayan kadın örgütleri, Türkiye’de yoksulluk nafakası tutarlarının asgari ücretin çeyreği bile etmediğini belirtiyor.
Yapılan ortalama hesaplamalara göre; Türkiye’de 30.000 TL gelir karşılığında ortalama nafaka miktarı 4.500 TL, 50.000 TL gelir karşılığında ortalama nafaka tutarı 7.500 TL, 75.000 TL gelir karşılığında ise ortalama nafaka tutarı 11.000 TL.
Nafakanın ‘sınırsız’ süreli olduğu yönündeki algının da gerçeği yansıtmadığını vurgulayan kadın örgütleri, nafaka alan kadının evlenmesi ya da sigortalı bir işte çalışarak yaşamını idame ettirmeye yeterli hale gelmesi durumunda nafaka oranının düşürüldüğünü ya da nafakanın tamamen sona erdiğini belirtiyor.
