ABD ile İran görüşmelerindeki çıkmazın aşılması için Pakistan arabuluculuk faaliyetlerini sürdürüyor. Pakistanlı yetkililerin üst düzey görüşmeler yaptığı Tahran’da ayrıca Katar’dan bir ekibin de bulunduğu iddia edildi. Trump, bugün Amerikan müzakere heyetiyle görüşerek İran’ın ateşkes teklifine ilişkin karar vereceğini söyledi. Trump, İran’la “iyi bir anlaşma” ihtimali ile yeniden saldırı seçeneğini “50’ye 50” olarak değerlendirdi.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş, 40’ıncı gününde ilan edilen ateşkesle yerini olası bir çözüm için diplomatik çabalara bıraktı. 8 Nisan’da ilan edilen ateşkesten hemen sonra 11 Nisan’da taraflar ilk kez Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yüz yüze görüşmeler yaptı, bu görüşmeden sonuç çıkmaması üzerine aradan geçen sürede arabulucu Pakistan aracılığıyla dolaylı görüşmeler sürüyor. Ancak 8 Nisan’dan bu yana umulan bir uzlaşmaya varılmış değil. Bunda tarafların ileri sürdüğü şartlarda ısrar etmesi etkili oluyor.
Geçen sürede taraflar karşılıklı olarak tekliflerini birbirlerine iletti. Son teklifler ise geçen hafta sonundan beri masada. ABD’nin İran’a sunduğu 5 maddelik yeni teklife karşılık İran 14 maddelik yeni bir teklifle karşılık verdi. Ancak teklifler, daha önce karşılıklı kabul görmeyen maddeleri içeriyor ve bu da görüşmelerde ilerlemenin kaydedilmesini zorlaştırıyor.
Hamaney: Başka cepheler açılacaktır | Trump’tan İran’a yine ret: ‘Yarınki saldırı ertelendi’
PAKİSTAN’IN ÇABALARI SÜRÜYOR
Olası görüşmelerde ilerleme sağlanması için arabulucu Pakistan’ın çabaları devam ediyor. İran medyası dün Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir’in Tahran’a gittiğini ve İranlı üst düzey yetkililerle bir araya geleceğini duyurdu. Öte yandan Pakistan İçişleri Bakanı Seyyid Mohsin Naqvi, 20 Mayıs’ta Tahran’ı ziyaret etmiş; Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İçişleri Bakanı İskender Mumini ve Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile görüşmeler gerçekleştirmişti. Naqvi’nin ziyaretinin, sonucuna göre, sürecin arabulucusu Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Munir’in Tahran’a gidebileceği ifade edilmişti.
Çıkmaz sürüyor: ABD-İran görüşmelerinde yeni ihtimaller ne?
KATAR HEYETİ DE İRAN’DA – RUBIO: BİRİNCİL MUHATAP PAKİSTAN
Reuters haber anjansının bir kaynağı, dün itibarıyla “Katar’dan bir müzakere heyetinin Tahran’da bulunduğunu”, heyetin ABD ile koordineli olarak seyahat ettiğini ve “savaşı sona erdirecek ve İran ile çözülmemiş sorunları ele alacak nihai bir anlaşmaya varılmasına yardımcı olmak” için orada bulunduğunu söyledi.
Reuters haber ajansı Katar’dan bir müzakere heyetinin İran ile savaşı sonlandırmak ve çözülmemiş sorunları gidermek için bir anlaşma sağlamaya çalışmak amacıyla ABD ile koordinasyon içinde dün Tahran’a gittiğini duyurdu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio önceki gün yaptığı açıklamada, İran ile görüşmelerde bazı ilerlemeler kaydedildiğini belirtti ve “Bazı olumlu işaretler var. Aşırı iyimser olmak istemiyorum… Bu yüzden önümüzdeki birkaç günde neler olacağını görelim” dedi.
Rubio, dün yaptığı açıklamada ise, İran’daki Katar ekibi hakkında sorulan bir soruya yanıt olarak, İran görüşmelerinde birincil muhatabın Pakistan olduğunu ve “takdire şayan bir iş” çıkardıklarını söyledi. Rubio, “Elbette diğer ülkelerin de çıkarları var, özellikle de tüm bunların ortasında yer alan Körfez ülkelerinin kendi durumları var. Ve biz onların hepsiyle görüşüyoruz. Sadece şunu söyleyebilirim ki, tüm bunlar üzerinde birlikte çalıştığımız asıl ülke Pakistan’dır ve bu durum hala geçerlidir” diye konuştu.
Katar, İran ile savaşta İran’ın insansız hava araçları ve füzelerinin hedefi olmuş ve İran savaşında arabuluculuk rolünden şimdiye kadar uzak durmuştu.
KATAR İRAN SALDIRILARININ HEDEFİNDEYDİ
Katar, İran ile savaşta İran’ın insansız hava araçları ve füzelerinin hedefi olmuş ve İran savaşında arabuluculuk rolünden şimdiye kadar uzak durmuştu.
İran’ın saldırıları nedeniyle Katar’ın sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracat kapasitesinin yaklaşık yüzde 17’sinin yok edildiği kaydediliyor. Katar, İran saldırılarının ardından 2 Mart’ta LNG üretimini durdurmuştu. Savaştan önce, küresel LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si, ağırlıklı olarak Katar’dan olmak üzere Hürmüz Boğazı’ndan geçiyordu. İran’ın boğazı fiilen kapatması, Katar’ın LNG ihracat kapasitesinin neredeyse tamamını ortadan kaldırdı.
Katar, ABD’nin NATO dışı önemli müttefiklerinden biri ve Ortadoğu’daki en büyük ABD askeri üssü olan El Udeid Hava Üssü’ne ev sahipliği yapıyor.
TRUMP HAFTASONU PLANLARINI İPTAL ETTİ
ABD Başkanı Donald Trump’ın dün güvenlik ekibiyle bir toplantı yaptığı ve İran’la görüşmelerin seyrini görüştüğü bildirildi. Ardından Trump’ın haftasonu planlarını iptal ettiği ve Beyaz Saray’da kalacağı kaydedildi. İptal edilen programlar arasında Trump’ın oğlunun düğününe katılması da bulunuyor.
Trump’ın programındaki bu değişikliklerin İran ile devam eden görüşmelerle ilgili olduğuna dikkat çekiliyor. İran’ın son teklifinden memnun olmadığını daha önce dile getiren Trump’ın arabulucu ülkelerin çabalarından bir sonuç elde edilememesi halinde yeni saldırı planlarını gündemine alabileceği belirtiliyor. Axios haber portalı, Trump’ın dün güvenlik ekibiyle yaptığı toplantıda olası saldırı planlarının masaya yatırıldığını ileri sürdü.
FİDAN’DAN TELEFON GÖRÜŞMELERİ
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da dün İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile telefon görüşmesi yaptığı aktarıldı. Görüşmede ABD ile görüşmelerin ele alındığı kaydedildi.
Fidan’ın ayrıca Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Al Sani ve Pakistanlı arabulucular ile telefon görüşmeleri yaptığı da bildirildi.
TRUMP: ANLAŞMA YA DA SALDIRI İHTİMALİ YARI YARIYA
ABD Başkanı Donald Trump, bugün Amerikan müzakere heyetiyle bir araya gelerek İran’ın son teklifini değerlendireceğini ve pazar gününe kadar İran’a yeniden saldırı düzenleyip düzenlemeyeceğine karar vereceğini açıkladı. Axios’a konuşan Trump, İran’la “iyi bir anlaşma” yapma ihtimali ile yeniden saldırı başlatma olasılığını “sağlam bir 50’ye 50” olarak değerlendirdi. Trump’ın bugün özel temsilci Steve Witkoff, danışmanı Jared Kushner ve JD Vance ile görüşeceği belirtildi.
Trump’ın ayrıca Körfez ülkelerinden arabulucularla da görüşmesi bekleniyor. Görüşmelere Mısır, Pakistan ve Türkiye’den temsilcilerin katılacağı ifade edildi.
Reuters’a konuşan Pakistanlı bir güvenlik yetkilisi ise savaşı sona erdirmeye yönelik mutabakat metni üzerinde son düzenlemelerin yapıldığını söyledi.
×
TARAFLAR KONUMLARINI KORUYOR – YENİ İHTİMALLER KONUŞULUYOR
Bu arada Tahran’dan gelen açıklamalar, İran’ın, Trump’ın daha önce reddettiği şartları büyük ölçüde tekrarladığını gösteriyor. Bunlar arasında Hürmüz Boğazı’nın kontrolü, savaş hasarı için tazminat, yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve ABD birliklerinin çekilmesi talepleri yer alıyor.
Trump ve İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ise, savaş amaçlarının İran’ın bölgesel milislere verdiği desteği azaltmak, nükleer programını ortadan kaldırmak, füze yeteneklerini yok etmek ve İranlıların yöneticilerini devirmesini kolaylaştırmak olduğunu duyurmuşlardı.
Ancak İran, bugüne kadar silah yapımına yakın zenginleştirilmiş uranyum stokunu ve komşularını füzeler, insansız hava araçları ve vekil milislerle tehdit etme kabiliyetini korudu.
8 Nisan’da ilan edilen ateşkesten bu yana çıkmaza neden olan bu karşıt konumların aşılması ve savaşın sonlandırılması için bazı ihtimaller de gündemde. Buna göre, tarafların öncelikle savaşın sonlandırılması ve devam eden gerilimin düşürülmesi için bir mutabakata varabileceği konuşuluyor. Ancak dile getirilen bu mutabakatın, Hürmüz Boğazı ve Tahran’ın nükleer programı gibi ihtilaflı başlıklardan ziyade, öncelikli olarak savaşın sonlandırılması niyetine dair olacağı belirtiliyor. Bu mutabakat çerçevesinde ihtilaf konusu olan konuların ise daha sonra belirlenecek bir zaman diliminde ele alınması konusunun görüşüldüğü kaydediliyor.
ABD-İran anlaşması iddiası | Ateşkes taslağının maddeleri ortaya çıktı
