Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD Başkanı Donald Trump’tan günler sonra Çin’e gitti. Çin lideri Xi ile Putin arasında 20 anlaşma imzalandı, bu sayının 40’a çıkması bekleniyor. Gündemde İran’daki savaş da vardı. Xi, ateşkes çağrısı yaptı. Kremlin, ‘Sibirya’nın Gücü 2’ projesinde prensipte anlaşma sağlandığını duyurdu.
HABER MERKEZİ – İki günlük ziyaret için dün gece Pekin’e ulaşan Devlet Başkanı Vladimir Putin’i ülkeye varışında havalimanında Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi karşıladı.
AA’nın Xinhua’nın haberinden aktardığına göre, iki günlük ziyaret için dün gece Pekin’e ulaşan Putin için bu sabah Tiananmen Meydanı’nda devlet töreni düzenlendi. Törenin ardından liderler, Büyük Halk Salonu’nda baş başa ve heyetler arası görüşmeler yaptı.
Taraflar, görüşmede 2001’de imzalanan “Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması”nın süresinin uzatılmasında mutabakata vardı. Ayrıca karşılıklı olarak iki lider arasında 20 anlaşma imzalandı. Kremlin Sarayı’yı daha önce Putin’in Çin ziyareti sırasında 40 anlaşmanın imzalanmasının beklendiğini duyurmuştu. Basına duyurulan 20 anlaşmanın haricinde geriye kalanların da daha sonra açıklanabileceği kaydedildi.
‘ORMAN KANUNLARINA DÖNÜŞ TEHLİKESİ VAR’
Çin Devlet Başkanı Xi, 25 yıl önce imzalanan anlaşmanın, iki ülke arasında uzun dönemli dostluğun ve kapsamlı stratejik eşgüdüm ilişkisinin temelini oluşturduğunu belirtti.
Uluslararası ortamın hızlı değişimlerden geçtiğine ve uluslararası ilişkilerde güçlünün haklı olduğu orman kanuna dönüş tehlikesi olduğuna dikkati çeken Xi, bu arka plan dikkate alındığında anlaşmanın ileri görüşlülüğünün ve güncel öneminin giderek daha belirgin hale geldiğini ifade etti.
Xi, Çin’in anlaşmanın uzatılmasını desteklediğini, ilkelerinin korunması ve iki ülke arasında karşılıklı desteğe dayalı stratejik eşgüdümünün ilerletilmesi için Rusya ile birlikte çalışacağını vurguladı.
ÇATIŞMALARIN DURDURULMASI ÇAĞRISI
ABD ile İsrail’in İran’a saldırıları ile başlayan ve İran’ın misillemeleriyle tırmanan savaşa ilişkin Xi, “Körfez bölgesi ve Orta Doğu savaş ile barış arasında kritik bir kavşakta, derhal tüm çatışmalara son verilmeli ve müzakerelere dönülmeli” dedi.
Xi, çatışmaların sonlandırılmasının enerji tedarikinde yaşanan sıkıntıları azaltacağının, sanayi ve tedarik zincirleri ile uluslararası ticaret düzeninin sağlıklı işleyişini sağlayacağının altını çizdi.
Çin lideri, krizin çözümünde barış içinde bir arada yaşama, ulusal egemenlik, uluslararası hukukun üstünlüğü ve güvenlik ile kalkınma arasındaki dengenin sağlanması ilkelerine işaret eden 4 maddelik barış önerisinin gerilimin düşürülmesi ve çatışmaların sonlandırılmasına yönelik uluslararası mutabakat oluşturmayı hedeflediğini kaydetti.
‘ENERJİDE GÜVENİLİR TEDARİKÇİ’
Putin de iki ülkenin bir kez daha tutum ve tavırlarında uyumu sağlamış olduğunu görmekten mutluluk duyduğunu, Rusya-Çin ilişkilerinin hiç olmadığı kadar yüksek bir seviyeye ulaştığını belirtti.
Olumsuz dış koşulların varlığına rağmen Rusya ile Çin arasındaki etkileşimin güçlü ve yüksek bir ivme yakaladığına işaret eden Putin, “Ticaret hacmimiz son 25 yılda 30 kat arttı. Birkaç yıldır da 200 milyar doları rahat şekilde aşıyor” ifadesini kullandı.
Putin, “Orta Doğu’da krizin devam ettiği bir dönemde Rusya enerji kaynaklarında güvenilir bir tedarikçi, Çin de bu kaynakların sorumlu bir müşterisi olmayı sürdürüyor” şeklinde konuştu.
‘ÇOK KUTUPLU DÜNYANIN KARMAŞIK SÜRECİ’
Rusya-Çin işbirliğinin uluslararası alanda istikrarın temel sacayağı olduğunu vurgulayan Putin, “Tüm aktörlerin çıkarlarının dengelendiği çok kutuplu bir dünyayı oluşturmanın karmaşık süreci yolunda ilerliyor” değerlendirmesinde bulundu.
Putin, dünyada gerginliklerin hakim olduğu bir dönemde Çin ile BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve G20 gibi çok taraflı platformlarda yakın iletişimi ve işbirliğini sürdüreceklerini ifade etti.
ŞİÖ’nün geniş bir coğrafyada entegrasyon ve sorunların ortaklaşa çözümünün önemli bir örneği olduğuna işaret eden Putin, Çin’in Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) ev sahipliğini desteklediğini bu yıl Şıncın şehrinde düzenlenecek zirveye katılacağını bildirdi.
Rus lider, Çinli mevkidaşını gelecek yıl resmi ziyaret için ülkesine davet etti.
KREMLİN’DEN AÇIKLAMA: ÇOK ÖNEMLİ BİR ŞEY ÜZERİNDE ANLAŞTIK
Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, Putin ile Xi görüşmelerinde enerji projelerinin de ele alındığını belirterek, “Çok önemli bir şey üzerinde anlaştık” dedi.
Çin’in Ukrayna ve İran dahil çok sayıda uluslararası meseleye ilgi duyduğunu anlatan Uşakov, “Çin uluslararası gelişmelerde çok büyük bir rol oynuyor, bunu herkes biliyor” ifadesini kullandı.
Putin ile Xi’nin umut vadeden enerji projelerini ele aldığını belirten Uşakov, “Diğer alanlardaki projeleri de istişare ettiler. Çok önemli bir şey üzerinde de anlaştık” dedi.
TAKVİM NETLEŞMEDİ
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da gazetecilere yaptığı açıklamada, Moskova ve Pekin’in “Sibirya’nın Gücü 2” doğal gaz boru hattı projesinin temel parametreleri konusunda genel bir anlayışa ulaştığını bildirdi.
Putin’in görüşmelerde projeye değindiğini aktaran Peskov, “Genel anlamda Sibirya’nın Gücü 2 konusunda temel parametrelere, güzergah ve bunun nasıl inşa edileceği konusunda bir anlayış var” ifadesini kullandı.
Peskov, projeye ilişkin bazı detayların netleştirilmesi gerektiğini belirterek, “Bazı nüansların üzerinde anlaşılması gerekiyor” dedi.
Projenin uygulama takvimine ilişkin net bir tarih bulunmadığını kaydeden Peskov, “Henüz net değil. Bu ticari bilgi. Ancak bu oldukça büyük bir başarı” değerlendirmesinde bulundu.
Putin’in Trump’ın ziyaretinden günler sonra Çin’i ziyaret etmesi de dikkat çekti. ABD Başkanı 13-15 Mayıs’ta Çin’e resmi ziyarette bulunmuştu.
Çin’e 8,5 yıl aradan sonra yaptığı ziyarette Trump’ı havalimanında Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Han Cıng karşılamıştı.
Trump, devlet töreni ve resmi görüşmeler dışında, Pekin’de tarihi Gök Tapınağı’nı ziyaret etmiş, onuruna verilen akşam yemeği davetine katılmış ve ülkeden ayrılmadan önce Xi ile çay buluşmasında bir araya gelmişti.
PUTİN’İN 25. ZİYARETİ
Trump’ın ziyaretine kıyasla Putin’in programı daha sade ve görüşmelere odaklı. Çin ile Rusya arasında son yıllardaki yakınlaşmayla birlikte lider ziyaretlerinin sık yapılması ve stratejik eşgüdüm mekanizmalarının farklı düzeylerde işler halde olması nedeniyle bu durum çok şaşırtıcı değil.
Bu, Putin’in iktidarı döneminde Çin’e yaptığı 25. ziyaret oldu. Rus lider, en son Eylül 2025’te Pekin’i ziyaret etmiş, İkinci Dünya Savaşı’nın bitişinin 80. yılı dolayısıyla düzenlenen askeri geçit törenine katılmıştı.
×Putin, ziyaret öncesinde yayınladığı video mesajında, Rusya-Çin stratejik ittifakının küresel sahnede önemli ve istikrarlı bir rol oynadığını belirterek “Kimseye karşı ittifak kurmuyoruz, aksine barış ve evrensel refah için çalışıyoruz” ifadesini kullandı.
Putin, düzenli karşılıklı ziyaretlerin ve üst düzey Rus-Çin görüşmelerinin iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirmek ve sınırsız potansiyellerini ortaya çıkarmak için ortak çabaların önemli bir parçası olduğunu vurguladı. 25 yıl önce Rusya ve Çin’in İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması imzaladığını hatırlatan Putin, “Bugün, Rus-Çin ilişkileri gerçekten eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştı” değerlendirmesi yaptı.
Putin, Çin halkına seslendi: Kimseye karşı ittifak kurmuyoruz
