ABD, 14 maddelik mutabakat zaptına dair henüz İran’dan yanıt almış değil. İran metni inceliyor. Ancak öbür yandan Hürmüz Boğazı’nda “kontrollü gerilim” devam ediyor.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran savaşının sonlandırılmasına yönelik çabalar sürüyor, ancak öbür yandan savaşta olduğu gibi 8 Nisan’da ilan edilen ateşkes döneminde de gidişata etki eden Hürmüz Boğazı’nda yer yer çatışma haberleri geldi.
İran ve ABD, savaşı sona erdirmek için bir ay sürecek görüşmelerin çerçevesini belirleyecek 14 maddelik bir mutabakat zaptı üzerinde arabulucularla birlikte çalışıyor.
Rubio: Bugün İran’dan yanıt bekliyoruz | İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü: Teklifi inceliyoruz
Teklifte İran’ın nükleer silah peşinde koşmadığını resmen beyan etmesi, Fordow, Natanz ve İsfahan tesislerinin tam sökülmesi, Uranyum zenginleştirmeye kalıcı olmayan 20 yıllık bir ara verilmesi ve ABD ablukasının gevşetilmesine bağlı olarak Hürmüz Boğazı’nın kademeli olarak yeniden açılması gibi maddeler öne çıkıyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio dün ABD Başkanı Trump’ın İran’dan bir yanıt almayı umduğunu duyurdu. Ancak İran teklifini incelediğini ve henüz bir yanıt vermediğini açıkladı.
‘Tek sayfalık mutabakat’ iddiası – İran: İnceliyoruz | Trump’a göre İran ile anlaşma “çok mümkün”
TRUMP: O ZAMAN ÖZGÜRLÜK PROJESİ VE İLAVE BAŞKA ŞEYLER OLUR
Diplomatik çabaların nasıl bir sonuç vereceği şimdilik belirsizliğini korurken, öbür yandan hafta başında ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için gemilere yardım etmesini kapsayan ‘Özgürlük Projesi’ önceki gün durduruldu. Ancak buna rağmen boğazdan dün çatışma haberleri geldi ve bu durum tarafların birbirlerine şartlarını kabul ettirebilmek için devrede tuttuğu ‘kontrollü gerilim’ yorumlarına yol açtı.
Bununla birlikte ABD Başkanı Donald Trump, işlerin yolunda gitmemesi halinde yeniden Özgürlük Projesi’ne dönebileceklerini belirterek, “O zaman Özgürlük Projesi ve ilave başka şeyler olur” dedi.
İran’ın süreci bilerek yavaşlattığı yönündeki iddialara ilişkin Trump, “Bunu yakında öğreneceğiz.” diye konuştu.
Trump, İran’la görüşme sürecinin iyi gittiğini ve İranlılardan çok yakında bir geri bildirim alacaklarını vurgulayarak, ona göre adımlarını atacaklarını kaydetti.
HÜRMÜZ’DE “KONTROLLÜ GERİLİM” SÜRÜYOR
İran’ın yarı resmi Fars haber ajansının bildirdiğine göre, Hürmüz Boğazı’nda dün İran güçleri ile ABD gemileri arasında aralıklı çatışmalar yaşandı. Tasnim haber ajansı daha sonra İranlı bir askeri kaynağa atıfta bulunarak durumun sakinleştiğini ancak daha fazla çatışmanın mümkün olduğunu ileri sürdü.
ABD ordusu, İran limanına girmeye çalışan İran bağlantılı iki gemiye ABD savaş uçağıyla saldırdığını ve gemilerin geri dönmek zorunda kaldığını açıkladı.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) de, dün İran’dan gelen iki balistik füze ve üç insansız hava aracına hava savunmasının karşılık verdiğini ve üç kişinin orta derecede yaralandığını açıkladı.
ABLUKA SÜRÜYOR: DİKKAT ÇEKİCİ CIA RAPORU İDDİASI
ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik ablukası da sürüyor. ABD abluka ile İran’ın savaştan dolayı zaten oluşan zararını daha da arttırmayı hedefliyor, özellikle de petrol ihracatının büyük kısmının yapıldığı boğazdaki ablukanın İran’ı çökertebileceği hesaplanıyor.
Ancak CIA’nin İran’ın ablukaya en az 4 ay daha direnebilecek kapasitesinin bulunduğuna ilişkin bir rapor hazırladığı ileri sürüldü. Reuters haber ajansının haberine göre, konuyla ilgili bilgi sahibi bir ABD yetkilisi, CIA’nin raporunu doğruluyor ve buna göre, İran ABD’nin uyguladığı abluka nedeniyle yaklaşık dört ay daha ciddi bir ekonomik baskı görmeyecek; bu da, ABD’nin Tahran üzerindeki etkisinin sınırlı kaldığını düşündürüyor.
ÇİN FİRMALARINA İRAN YAPTIRIMI
ABD Hazine Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, İran ordusunun Şahed insansız hava araçlarının yapımında kullanılan silah ve hammaddeleri temin etme çabalarına yardımcı oldukları gerekçesiyle aralarında Çin ve Hong Kong’daki bazı şirketlerin de bulunduğu 10 kişi ve şirkete yaptırım uyguladığını duyurdu.
Hazine Bakanlığı yaptığı açıklamada, Tahran’ın üretim kapasitesini yeniden oluşturmasını ve yurt dışında güç göstermesini engellemek için İran’ın askeri sanayi üssüne karşı ekonomik önlemler almaya hazır olduğunu belirtti.
Bu açıklama, Trump’ın Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile görüşmek üzere Çin’e yapmayı planladığı seyahatten birkaç gün önce geldi.
BAHREYN’DE DEVRİM MUHAFIZLARI İLE BAĞLANTILI 41 KİŞİ GÖZALTINA ALINDI
İran’ın ABD ile savaşta hedef aldığı bölge ülkelerinden biri olan Bahreyn’de yürütülen soruşturma kapsamında İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı oldukları gerekçesiyle 41 kişinin gözaltına alındığı duyuruldu.
CENTCOM: 58 GEMİ ENGELLENDİ
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Hürmüz Boğazı’nda 13 Nisan’dan ablukanın tam olarak uygulanmaya devam edildiğini açıklayarak, şimdiye kadar 58 ticari geminin engellendiğini ve 4 geminin de vurulduğunu duyurdu.
