ABD, yaptırıma tabi tuttuğu Rus petrolüne yönelik muafiyet kararını bir ay daha uzattı. İran’daki savaştan sonra artan petrol fiyatlarını kontrolde tutmak amacıyla ABD, 12 Mart’ta bir ay süreyle Rus petrolü için muafiyet kararı almıştı.
HABER MERKEZİ – ABD, İran’daki savaşın ardından yükselen akaryakıt fiyatlarını kontrol altına alabilmek için Rus petrolüne yönelik yaptırım muafiyetinin süresini 16 Mayıs’a kadar uzattı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, iki gün önce yaptığı açıklamada “muafiyetlerin uzatılmayacağını” söylemişti.
Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, İran’daki savaştan sonra ABD’de benzin fiyatları yüzde 30 artarak galon başına 4 doların üzerine çıktı. Dizel fiyatlarındaki artış ise yüzde 40’ı bularak 5 doları aştı.
Trump yönetimi, enerji piyasalarını sakinleştirmek ve ABD’nin kara listeye aldığı milyonlarca varil ham petrolün yasal olarak satın alınmasına izin vererek fiyatları düşürmek için 12 Mart’ta Rus petrol ihracatına yönelik muafiyet kararı açıkladı. Bu kararın süresi 11 Nisan’da doldu. Ancak petrol fiyatlarındaki artışın oluşturduğu baskı ABD yönetiminin Rusya’ya yönelik muafiyet kararını uzatmasına yol açtı.
Rusya’ya tanınan muafiyete, ABD Senatosu’ndaki Demokratlar sert tepki gösterdi. Senatörler Chuck Schumer, Elizabeth Warren ve Jeanne Shaheen yaptıkları ortak açıklamada kararı “utanç verici bir ‘U’ dönüşü” olarak nitelendirdi.
Açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna’da bu yılın en büyük hava saldırısını düzenlediği ve 18 kişiyi katlettiği bir haftada yaptırımların gevşetilmesi eleştirilerek, “Bu karar Kremlin’e nasıl bir mesaj gönderiyor? Putin, Trump’ın İran savaşının en büyük kazananı oldu. Rusya’nın petrol geliri Mart ayında neredeyse ikiye katlandı” denildi.
İRAN’DAKİ SAVAŞ RUSYA İÇİN “FIRSAT KAPISI” OLDU
Rusya-Ukrayna savaşı 4 yılı geride bıraktı, savaşın sona erdirilmesi için ABD-Rusya-Ukrayna heyetleri arasında Kasım 2025’ten sonra başlayan müzakereler ABD-İsrail ve İran savaşı nedeniyle askıya alınmış durumda. İran’daki savaş bir yandan Ukrayna’daki savaşı gölgede bıraksa da, öbür yandan Rusya Ortadoğu’daki durumu yeni bir fırsat kapısı olarak da görüyor.
4 yıldır savaşıyorlar | İran’daki savaş Ukrayna ve Rusya için ‘fırsat kapısı’ oldu
Rusya İran ile yakın ilişkilerini sürdürüyor. Savaş boyunca İran’a açıktan bir desteği henüz somut verilerle ortaya konulmamakla birlikte Rusya’nın İran’a bazı konularda istihbarat desteği sunduğuna ilişkin iddialar gündeme gelmişti.
Rusya’nın Ortadoğu’daki savaşta gördüğü en önemli fırsat ise, petrol fiyatlarında yaşanan küresel kriz. İran’ın savaşta önemli bir koz olarak gördüğü Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla küresel petrol ve finans piyasalarında tedarik sorunları ve buna bağlı olarak da fiyat artışları baş gösterdi. Hürmüz Boğazı, savaştan önce günde 20 milyon varil petrolün ihraç edildiği ve böylece dünya petrol ihracatının yüzde 25’nin gerçekleştirildiği önemli bir bölgeydi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 9 Mart’ta Moskova’da Rus hükümet yetkilileriyle enerji sektöründe yaşanan gelişmelere ilişkin düzenlenen toplantıda konuşmuş ve Rus şirketlerinin mevcut yüksek enerji fiyatlarından faydalanmaları gerektiğini belirtmişti.
ABD’den 12 Mart’ta gelen muafiyet kararı Rusya’yı memnun etti. ABD Hazine Bakanlığının yayımladığı genel lisansa göre yaptırımlar kapsamında yasak olan Rusya menşeli petrol veya petrol ürünlerinin satışı, teslimi ya da gemiden boşaltılması için gerekli işlemlere bu ürünlerin 12 Mart’a kadar gemiye yüklenmesi şartıyla 11 Nisan’a kadar izin verilmişti.
